Ποιος ή ποια θα διαδεχθεί τον Γκουτέρες στη θέση του ΓΓ του ΟΗΕ; - Οι 7 υποψήφιοι και οι πιέσεις

Σήμερα (21/8) συνεδριάζει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενόψει της δεύτερης «ενδεικτικής ψηφοφορίας» για τον διορισμό της επόμενης ή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του διεθνούς οργανισμού.

Πέντε γυναίκες και δυο άνδρες διεκδικούν ως τώρα τη διαδοχή του Πορτογάλου διπλωμάτη, Αντόνιο Γκουτέρες, 77 ετών, ο οποίος θα ολοκληρώσει τη 31η Δεκεμβρίου τη δεύτερη 5ετή θητεία του.

Τα 15 κράτη μέλη, που αναμένεται να αρχίσουν να συνεδριάζουν στις 10:00 (ώρα Νέας Υόρκης· 17:00 ώρα Ελλάδας), αναμένεται σε ανώνυμη ψηφοφορία να βάλουν πρόσημο σε καθεμιά υποψηφιότητα: να κάνουν σαφές αν «ενθαρρύνουν», «αποθαρρύνουν» ή «δεν εκφράζουν γνώμη».

Μετά την πρώτη τέτοια «ενδεικτική» διαδικασία, την 30ή Ιουλίου, η Ρεβέκα Γκρίνσπαν, πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και επικεφαλής της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (CNUCED στα γαλλικά, UNCTAD στα αγγλικά), 70 ετών, προέκυψε πως συγκέντρωσε τις περισσότερες θετικές γνώμες.

Θα εδραιώσει αυτή τη θέση;

«Διπλωμάτες αναμένουν ότι η κατανομή των ψήφων θα παρουσιάσει διακυμάνσεις σε σύγκριση με την ψηφοφορία του Ιουλίου», σημείωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ντάνιελ Φόρτι, αναλυτής του International Crisis Group.

Η διαδικασία αναμένεται τόσο να δείξει ποιο/ποια είναι το/τα φαβορί, όσο και να αποκλείσει κάποιες υποψηφιότητες. «Είναι πολύ πιθανό πως μετά την ψηφοφορία, ορισμένοι θα συνειδητοποιήσουν πως η εκστρατεία τους έχει φτάσει στο τέλος του δρόμου», πρόσθεσε.

Η επιλογή νέας ή νέου ΓΓ αναμένεται με φόντο μια από τις πιο δύσκολες περιόδους στην ιστορία του Οργανισμού, που είναι αντιμέτωπος με αποδυνάμωση της πολυμερούς συνεργασίας, μόνιμους και αγεφύρωτους διχασμούς στο Συμβούλιο Ασφαλείας και πολύ σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Υπό πίεση ειδικά των ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, που θέτουν ολοένα πιο συχνά υπό αμφισβήτηση τον ρόλο του και τη χρηματοδότησή του, ο ΟΗΕ δυσκολεύεται να διαδραματίσει καταλυτικό παράγοντα σε μεγάλες διεθνείς υποθέσεις και συγκρούσεις, ενώ οι περικοπές της χρηματοδότησής του απειλούν τόσο τις ανθρωπιστικές αποστολές του, όσο και τις ειρηνευτικές αποστολές του.

Για να κερδίσει σε αυτή τη διαδικασία που μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες αν όχι μήνες ακόμη για να ολοκληρωθεί, η όποια υποψήφια ή ο όποιος υποψήφιος χρειάζεται τουλάχιστον εννιά ψήφους και να μην ασκηθεί βέτο από τα πέντε κράτη-μόνιμα μέλη του ΣΑ (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία).

Το όνομα που προκύπτει υποβάλλεται κατόπιν στη Γενική Συνέλευση, που μέχρι σήμερα απλά επικυρώνει την υποψηφιότητα που συνέστησε το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Υπάρχει παράδοση εναλλαγής με γεωγραφικά κριτήρια στο αξίωμα, που πάντως δεν τηρείται πάντοτε. Η Λατινική Αμερική διεκδικεί αυτή τη φορά τη θέση, κάτι που εξηγεί γιατί οι περισσότερες υποψηφιότητες προέρχονται αυτή την περιοχή.

Πολλά κράτη πιέζουν εξάλλου να αναλάβει, για πρώτη φορά, γυναίκα Γενική Γραμματέας.

Οι υπόλοιποι υποψήφιοι

Η Γκρίνσπαν μοιάζει να έχει για την ώρα προβάδισμα έναντι της 52χρονης πρώην υπουργού Εξωτερικών της Γουιάνας, Κάρολαϊν Ροδρίγκες-Μπίρκετ, και του 65χρονου αργεντινού διπλωμάτη που είναι σήμερα επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), του Ραφαέλ Γκρόσι.

Ακόμη, υποψηφιότητες έχουν υποβληθεί από την 74χρονη πρώην πρόεδρο της Χιλής, Μισέλ Μπατσελέτ, τη 61χρονη διπλωμάτισσα από τον Ισημερινό, Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα, τον πολιτικό και διπλωμάτη από την Ουγκάντα Ολάρα Οτούνου (75 ετών), τον πρώην πρόεδρο της Σενεγάλης Μάκι Σαλ (64 ετών) και την πρεσβεύτρια του Ισημερινού στη Γαλλία Ιβόν Μπάκι (75 ετών).

Ουδείς διακινδυνεύει προγνωστικά, καθώς οι προτιμήσεις των κρατών μελών μοιάζουν ακόμη πολύ αιθεροβάμονες, απροσδιόριστες, ειδικά των πέντε μονίμων μελών, που έχουν δικαίωμα βέτο.