Patriot: Σε κρίσιμο σημείο τα αμερικανικά αποθέματα στην Ευρώπη - Ανησυχία στο ΝΑΤΟ εν μέσω δύο πολέμων

Σε εξαιρετικά κρίσιμο σημείο φέρονται να βρίσκονται τα αποθέματα των αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot των ΗΠΑ στην Ευρώπη, καθώς οι αυξημένες ανάγκες που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν εντείνουν τις ανησυχίες για τις δυνατότητες αεράμυνας των χωρών του ΝΑΤΟ σε περίπτωση μιας μελλοντικής ρωσικής επίθεσης.

Σύμφωνα με το Associated Press, Αμερικανός αξιωματούχος Άμυνας ανέφερε ότι η σημαντικότερη έλλειψη αφορά τους αναχαιτιστές Patriot, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας. Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε επίσης στο πρακτορείο ότι τα διαθέσιμα αποθέματα μεταξύ των αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη είναι περιορισμένα.

Κατά την ίδια πηγή, σε περίπτωση επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή κρίσιμων υποδομών, το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να δεχθεί ένα ισχυρό πλήγμα και να βρεθεί αντιμέτωπο με προβλήματα αντίστοιχα με εκείνα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ουκρανία.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη δεν διαθέτουν επαρκή αριθμό Patriot για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης επίθεσης βαλλιστικών πυραύλων, ενώ χαρακτήρισε «πολύ περιορισμένη» ακόμη και τη δυνατότητα αντιμετώπισης μιας μεμονωμένης επίθεσης ή ενός ρωσικού πυραύλου που θα μπορούσε να βγει εκτός πορείας.

Ο πόλεμος με το Ιράν απορροφά τα αμερικανικά αποθέματα

Η κατάσταση αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες που δημιούργησε η σύγκρουση με το Ιράν. Αμερικανικά αποθέματα πυραύλων που βρίσκονταν στην Ευρώπη μεταφέρθηκαν στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους στον Κόλπο έχουν χρησιμοποιήσει σημαντικό αριθμό αναχαιτιστικών πυραύλων, μεταξύ αυτών και Patriot, για την αντιμετώπιση ιρανικών πυραύλων και drones.

Παρότι δεν θεωρείται ότι επίκειται άμεσα ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους σε χώρα του ΝΑΤΟ, Ευρωπαίοι και νατοϊκοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αποκτήσει τη δυνατότητα επίθεσης εναντίον χώρας της Συμμαχίας έως το 2030.

Μέχρι τότε εκτιμάται ότι τα αποθέματα Patriot θα μπορούσαν να έχουν αποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό.

Παράλληλα, η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία λειτουργεί ως ένας επιπλέον περιοριστικός παράγοντας για τη Μόσχα, καθώς το άνοιγμα ενός δεύτερου μετώπου εναντίον του ΝΑΤΟ θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερους στρατιωτικούς πόρους.

Η Ουκρανία αισθάνεται περισσότερο την έλλειψη Patriot

Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο έντονο στην Ουκρανία, η οποία εξακολουθεί να ζητά περισσότερα συστήματα και πυρομαχικά αεράμυνας.

Το Κίεβο υποστηρίζει ότι οι αμερικανικοί Patriot αποτελούν το αποτελεσματικότερο μέσο που διαθέτει για την αντιμετώπιση των προηγμένων ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα σε μεγάλης κλίμακας επιθέσεις.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει την Ουκρανία με εκατοντάδες αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot.

Ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος συνεργάτης στο βρετανικό Royal United Services Institute, εκτίμησε ότι ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε το σημείο καμπής για τα αμερικανικά αποθέματα. Όπως εξήγησε, η υποστήριξη προς την Ουκρανία ήταν σε μεγάλο βαθμό προγραμματισμένη, ενώ η ταχεία κατανάλωση πυρομαχικών στη Μέση Ανατολή ήταν απρόβλεπτη και ανέδειξε τους περιορισμούς της παραγωγικής και εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ελλείψεις και σε πυραύλους ATACMS

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν σημαντικές ελλείψεις και σε πυραύλους ATACMS, το τακτικό βαλλιστικό σύστημα που έχει σχεδιαστεί για πλήγματα σε στόχους πίσω από τις εχθρικές γραμμές.

Η συνολική εικόνα, πάντως, όσον αφορά τα ευρωπαϊκά πυρομαχικά δεν είναι εξίσου αρνητική σε όλους τους τομείς. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν δικά τους όπλα μεγάλου βεληνεκούς, όπως οι Taurus και Storm Shadow, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πλήγματα σε στόχους υψηλής αξίας και οχυρωμένες εγκαταστάσεις.

Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τα ακριβή επίπεδα των αμερικανικών αποθεμάτων, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας.

Από την πλευρά του, ο συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μάρτιν Ο'Ντόνελ, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, αμφισβήτησε ότι ο αριθμός των Patriot στην Ευρώπη έχει φτάσει σε κρίσιμο επίπεδο.

Όπως υποστήριξε, η Συμμαχία εξακολουθεί να διαθέτει τις δυνατότητες για να «αποκρούσει επιθέσεις», καθώς και επαρκή πυρομαχικά αεράμυνας τόσο για τις δικές της ανάγκες όσο και για τη συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Οι εναλλακτικές λύσεις της Ευρώπης

Οι επιλογές της Ευρώπης για την άμεση αντικατάσταση των Patriot παραμένουν περιορισμένες, ιδιαίτερα όσον αφορά την αντιμετώπιση προηγμένων βαλλιστικών πυραύλων.

Η Ουκρανία και άλλες χώρες χρησιμοποιούν ήδη φθηνότερα μέσα για την εξουδετέρωση drones, ώστε να μην καταναλώνονται ακριβά αναχαιτιστικά πυρομαχικά. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, όμως, αποτελούν πολύ μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς μπορούν να κινούνται με ταχύτητες πολλαπλάσιες εκείνης του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Το Patriot λειτουργεί ως σύστημα σημειακής άμυνας, προστατεύοντας δηλαδή συγκεκριμένους στόχους υψηλής αξίας, όπως στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές, και όχι μεγάλες γεωγραφικές περιοχές.

Μία από τις βασικές ευρωπαϊκές εναλλακτικές είναι το γαλλοϊταλικό σύστημα SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει δεσμευτεί να επιταχύνει την παράδοση της αναβαθμισμένης έκδοσής του στην Ουκρανία, ενώ η κατασκευάστρια εταιρεία υποστηρίζει ότι το νέο σύστημα διαθέτει ενισχυμένες δυνατότητες απέναντι σε βαλλιστικές απειλές.

Ωστόσο, η νέα έκδοση δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ το υφιστάμενο SAMP/T διαθέτει μικρότερη εμβέλεια από το Patriot.

Πόσο μειώθηκαν τα αμερικανικά αποθέματα

Η Ουκρανία λαμβάνει συστήματα και πυραύλους Patriot από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αποθέματα μετά τη ρωσική εισβολή του 2022.

Σύμφωνα με τον Μαρκ Καντσιάν, απόστρατο συνταγματάρχη των Πεζοναυτών και ανώτερο σύμβουλο στο Center for Strategic and International Studies (CSIS), κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν οι ΗΠΑ είχαν διαθέσει στην Ουκρανία περίπου 600 πυραύλους αναχαίτισης Patriot. Η μεγαλύτερη πίεση στα αποθέματα, ωστόσο, φέρεται να προήλθε από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του CSIS, έχει χρησιμοποιηθεί περίπου το 65% των αμερικανικών Patriot, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 1.500 αναχαιτιστικούς πυραύλους από συνολικό απόθεμα περίπου 2.330. Περίπου 600 νέοι πύραυλοι αναμένεται να κατασκευαστούν μέσα στο έτος, ενώ ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός προβλέπει αύξηση της παραγωγικής δυνατότητας στους 2.000 Patriot ετησίως έως το 2030.

Παράλληλα, η πρώτη μονάδα παραγωγής πυραύλων Patriot στην Ευρώπη αναμένεται να λειτουργήσει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με τις πρώτες παραδόσεις να εκτιμάται ότι θα ξεκινήσουν στις αρχές του επόμενου έτους. Προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στις χώρες που έχουν ήδη καταθέσει παραγγελίες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία. Μέχρι να αυξηθεί όμως ουσιαστικά η παραγωγή, το κενό παραμένει.

Ο Εντ Άρνολντ εκτίμησε ότι η Ρωσία δύσκολα θα μπορούσε αυτή τη στιγμή να πραγματοποιήσει μια παρατεταμένη αεροπορική και πυραυλική επιχείρηση εναντίον στόχου του ΝΑΤΟ, την ώρα που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί μεγάλο όγκο πυρομαχικών στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Παράλληλα, τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικό έδαφος έχουν αναδείξει και αδυναμίες της ρωσικής αεράμυνας, αυξάνοντας το κόστος μιας πιθανής κλιμάκωσης για τη Μόσχα. «Η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι ίσως η καλύτερη αεράμυνα που έχουμε είναι οι ρωσικοί περιορισμοί», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Άρνολντ.