«Κωλοτούμπα» Μπέρναμ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: «Η επιστροφή τους είναι θέμα του Μουσείου»

Ο Άντι Μπέρναμ υπαναχωρεί από τη διαχρονική του θέση υπέρ της επιστροφής Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, δηλώνοντας πλέον ότι το μέλλον τους είναι θέμα που πρέπει να επιλύσει το Βρετανικό Μουσείο.

Το 2023, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει ότι τα 2.500 ετών Γλυπτά θα πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 είχε υποστηρίξει την αλλαγή της βρετανικής νομοθεσίας ώστε να διευκολυνθεί η επιστροφή τους.

Ωστόσο, σε συνέντευξή του στους Financial Times αυτή την εβδομάδα, ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε: «Τελικά, είναι ένα ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι;» «Νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα, αλλά είμαι απόλυτα υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Είναι κάτι που υποστηρίζω σθεναρά», πρόσθεσε.

Το μέλλον των Γλυπτών αναμένεται να βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο την επόμενη εβδομάδα, καθώς τα φώτα της δημοσιότητας θα στραφούν στη μεγάλη έκθεση του Βρετανικού Μουσείου για την Ταπισερί της Μπαγιέ, η οποία εγκαινιάζεται στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο Μπέρναμ αναμένεται να παραστούν στα εγκαίνια, τα οποία θα παρουσιαστούν ως επιτυχημένο παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας - κάτι που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια ξεχωριστή συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Ωστόσο, η εκδήλωση αναμένεται επίσης να επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για το πότε - και αν ποτέ - θα επιστραφούν στην Ελλάδα τα Γλυπτά, τα οποία αποκτήθηκαν από το Βρετανικό Μουσείο το 1816.

Αναδίπλωση... 180 μοιρών

Η ανάδειξη του Μπέρναμ στην πρωθυπουργία είχε δημιουργήσει ελπίδες ότι θα μπορούσε να παρέμβει στο ζήτημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στάσης που κρατούσε ο Μπέρναμ για το ζήτημα είναι, μεταξύ άλλων, και η συμμετοχή του το 2002 - έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή του Λι - στην κατάθεση, μαζί με άλλους βουλευτές, μιας ανεπιτυχούς πρότασης νόμου στη Βουλή των Κοινοτήτων, με στόχο να διευκολυνθεί η επιστροφή τους.

Η πρόταση θα τροποποιούσε τον Νόμο περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ο οποίος εμποδίζει το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει οριστικά τα Γλυπτά.

Κατά την επαναλειτουργία του Μουσείου του Μάντσεστερ τον Φεβρουάριο του 2023, ο Μπέρναμ, τότε δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, είχε ερωτηθεί ευθέως εάν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά. Η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη: «Ναι, ο Τζορτζ Όσμπορν θα πρέπει να επιστρέψει τα Ελγίνεια Μάρμαρα».

Λίγο αργότερα, ο Μπέρναμ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Να τα επιστρέψουμε, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Βρετανία σε όλο τον κόσμο».

Ένας αξιωματούχος του Βρετανικού Μουσείου σχολίασε την υπαναχώρηση του Μπέρναμ: «Νομίζω ότι αυτό ήταν κάτι που θα μπορούσε να συμβεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτά που λες ως βουλευτής και σε αυτά που λες όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται ότι αυτό δεν πρόκειται να είναι ένα ζήτημα για το οποίο θα δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο».

Πάνω από το 50% των Βρετανών υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών

Το Βρετανικό Μουσείο ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Οι συζητήσεις με την Ελλάδα σχετικά με μια “Συνεργασία για τον Παρθενώνα” βρίσκονται σε εξέλιξη και είναι εποικοδομητικές. Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροπρόθεσμη συνεργασία θα πετύχει τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στο να μοιραζόμαστε τα σημαντικότερα αντικείμενά μας με το κοινό σε όλο τον κόσμο και στη διατήρηση της ακεραιότητας της εκπληκτικής συλλογής που φιλοξενούμε στο μουσείο».

Ο Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, έχει διερευνήσει με την ελληνική κυβέρνηση το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού, βάσει της οποίας τμήμα της ζωφόρου θα μεταφερθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, με αντάλλαγμα την αποστολή ελληνικών αρχαιολογικών θησαυρών στο Λονδίνο. «Πρόκειται για ένα πρόβλημα 200 ετών. Έχει περισσότερο να κάνει με το να γίνει σωστά παρά με το να γίνει γρήγορα», δήλωσε ο αξιωματούχος του μουσείου. «Η βούληση υπάρχει».

Σύμφωνα με έρευνα της JL Partners, που πραγματοποιήθηκε πέρυσι για το Parthenon Project, μια εκστρατεία υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών, το 56% των Βρετανών θα ψήφιζε σε δημοψήφισμα υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα, έναντι μόλις 22% που θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής τους στη Βρετανία.

Ο λόρδος Εντ Βέιζι, πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του Parthenon Project, χαρακτήρισε την εμφανή αλλαγή στάσης του Μπέρναμ «καταθλιπτική». «Ο Άντι Μπέρναμ, όταν ήταν απλός βουλευτής και δήμαρχος, ήταν απολύτως ξεκάθαρος για τα οφέλη που θα είχε για τη Βρετανία η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα», δήλωσε.