Η κλιματική αλλαγή έρχεται να επαναπροσδιορίσει τα σχέδια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που ελπίζουν να απαγκιστρωθούν πλήρως από την ανάγκη τους για άνθρακα, στρέφοντας το βλέμμα τους στην πυρηνική ενέργεια.Οι φιλοδοξίες της ηπείρου για την ενίσχυση της παραγωγής ατομικής ενέργειας, ένα κεντρικό μέρος των κυβερνητικών προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων net-zero και την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, συγκρούστηκαν αυτό το καλοκαίρι με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.419342_1Οι εξουθενωτικοί καύσωνες και η επιδεινούμενη ξηρασία έριξαν τη στάθμη των ευρωπαϊκών ποταμών σε επίπεδα ρεκόρ τον Αύγουστο, στερώντας από τους πυρηνικούς σταθμούς το νερό που απαιτείται για την ψύξη των αντιδραστήρων τους. Οι διακοπές λειτουργίας και οι μειώσεις παραγωγής που προέκυψαν ώθησαν ορισμένες κυβερνήσεις και εταιρείες να αναρωτηθούν εάν τα πολυδισεκατομμυριούχα σχέδιά τους για την κατασκευή νέων σταθμών θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να λάβουν υπόψη τις αυξανόμενες απειλές καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα, σύμφωνα με το Politico.«Η κλιματική αλλαγή κάνει την πυρηνική ενέργεια όλο και πιο αβέβαιη», δήλωσε ο Περ Χέγκελιους, καθηγητής ιστορίας της τεχνολογίας στο KTH Royal Institute of Technology της Σουηδίας.Οι συνέπειες των ακραίων καιρικών συνθηκών αυτού του καλοκαιριού ήταν δραματικές.Ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της Βουλγαρίας περιόρισε την παροχή. Η Ρουμανία ανατίναξε έναν βράχο για να διατηρήσει τη ροή του νερού, αλλά τελικά αναγκάστηκε να αναστείλει τη λειτουργία και των δύο αντιδραστήρων της. Η Ουγγαρία απέφυγε παρά τρίχα το κλείσιμο του μοναδικού της πυρηνικού σταθμού, ο οποίος παρέχει το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, αλλά μείωσε την παραγωγή κατά τα τρία τέταρτα. Στη Γαλλία, αριθμός ρεκόρ αντιδραστήρων έπρεπε να σταματήσουν ή να μειώσουν την παραγωγή τους.Ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμο αρκετό νερό, η αύξηση της θερμοκρασίας των ποταμών ορισμένες φορές επιβάλλει τη διακοπή λειτουργίας λόγω κανόνων που εμποδίζουν τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής να διοχετεύουν το θερμασμένο νερό πίσω, προκειμένου να προστατευθεί η τοπική άγρια ζωή. Η Ελβετία έκλεισε έναν αντιδραστήρα για αυτόν τον λόγο τον Ιούνιο.Η ξηρασία δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Οι αυξανόμενες δασικές πυρκαγιές, οι καταιγίδες και οι πλημμύρες μπορούν επίσης να αποτελέσουν απειλές για τους πυρηνικούς σταθμούς. «Είναι σαφές ότι θα το βλέπουμε αυτό όλο και πιο συχνά», δήλωσε ο Χέγκελιους σχετικά με τις διακοπές λειτουργίας και τις μειώσεις παραγωγής.Αυτή η τάση εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα φιλόδοξα σχέδια της Ευρώπης να αναστρέψει τη μακροχρόνια κάμψη της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Μια μεγάλη συμμαχία χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέλει να αυξήσει την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας του μπλοκ κατά 50% έως τα μέσα του αιώνα, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει σχέδια να τετραπλασιάσει τη χωρητικότητά του κατά την ίδια περίοδο.Οι κίνδυνοι που παρατηρήθηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι έρχονται τη στιγμή που η πυρηνική ενέργεια γνωρίζει μια επιστροφή στη δημοτικότητά της. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η πυρηνική παραγωγή θα μπορούσε να τριπλασιαστεί έως το 2050, τροφοδοτούμενη από την αυξανόμενη επιθυμία για εγχώρια ηλεκτρική ενέργεια, την αυξανόμενη ζήτηση ισχύος και τις προσπάθειες απανθρακοποίησης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να τετραπλασιάσει την πυρηνική χωρητικότητα έως το 2050, εν μέρει για να καλύψει την έκρηξη των ενεργοβόρων data centers.Η Ευρώπη, η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε κλιματικούς κινδύνους επειδή πολλοί από τους αντιδραστήρες της κατασκευάστηκαν κατά μήκος εσωτερικών ποταμών ή εξαρτώνται από δεξαμενές ψύξης που είναι ευάλωτες στην ξηρασία.«Οι αυξήσεις της θερμοκρασίας εντός της Ευρώπης ήταν από τις υψηλότερες στον κόσμο», δήλωσε ο Μπρεντ Γουάνερ, επικεφαλής της μονάδας τομέα ηλεκτρικής ενέργειας στον International Energy Agency. «Έτσι, η Ευρώπη θα έβλεπε ορισμένες από αυτές τις επιπτώσεις πρώτη».Μέχρι … εισβολές μεδουσώνΟ πυρηνικός στόλος της Ευρώπης κατασκευάστηκε για ένα διαφορετικό κλίμα. «Σχεδόν όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί σχεδιάστηκαν τις δεκαετίες του 1970 και του 1980», δήλωσε ο Χέγκελιους.Αυτό ισχύει επίσης για αντιδραστήρες σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, αν και οι κίνδυνοι διαφέρουν από ήπειρο σε ήπειρο.«Πάνω από το 70% της εγκατεστημένης χωρητικότητας σε λειτουργία ή υπό κατασκευή βρίσκεται σε τρεις περιοχές — την Βορειοανατολική Αμερική, τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη και την Ανατολική Ασία — οι οποίες θα αντιμετωπίσουν μια μεγάλη ποικιλία κλιματικών κινδύνων στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένων συνθηκών ακραίας ζέστης, έντονων βροχοπτώσεων, παράκτιων και ποτάμιων πλημμυρών και τροπικών κυκλώνων», έγραψε ο International Atomic Energy Agency το 2022.Περίπου το 15% των αντιδραστήρων παγκοσμίως εξαρτώνταν από πηγές γλυκού νερού που αντιμετώπιζαν σημαντική καταπόνηση από τη θέρμανση το 2022. Αναμένεται να αυξηθεί στο 25% τα επόμενα 20 χρόνια, αναφέρει ο IAEA.Η ξηρασία είναι ένα οξύ πρόβλημα στη Νότια Ασία και την Ευρώπη, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαταραχών στην παραγωγή. Οι ευρωπαϊκοί αντιδραστήρες, «ιδιαίτερα στα νότια της Γαλλίας, θα μπορούσαν να δουν τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις σε συνεχόμενες ξηρές ημέρες», γράφει ο οργανισμός.Οι αντιδραστήρες που αντλούν νερό από λίμνες ή τη θάλασσα παρά από ποτάμια δεν είναι τόσο ευάλωτοι στην ξηρασία, αλλά αντιμετωπίζουν άλλες προκλήσεις.Οι πυρηνικές υποδομές στη Βόρεια Αμερική και την Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, είναι εκτεθειμένες σε αυξανόμενες απειλές από κυκλώνες και άλλες καταιγίδες, προειδοποίησε ο IAEA. Μακροπρόθεσμα, η άνοδος της στάθμης των ωκεανών θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους ατομικούς σταθμούς στις ακτές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.Έπειτα, υπάρχουν οι μέδουσες, οι οποιές ευδοκιμούν σε θερμότερα νερά, πολλαπλασιαζόμενες σε μεγάλα παράκτια σμήνη που ορισμένες φορές φράζουν τα συστήματα άντλησης στους πυρηνικούς σταθμούς, όπως συνέβη στη Γαλλία αυτό το καλοκαίρι.Η συχνότητα των διακοπών λειτουργίας είναι υψηλότερη το καλοκαίρι από ό,τι το χειμώνα και έχει αυξηθεί με κάθε δεκαετία από το 1990, σύμφωνα με τα δεδομένα του IAEA.Ο International Energy Agency παρακολουθεί επίσης τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, δήλωσε ο Γουάνερ, διαπιστώνοντας ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα μεγαλύτερης διάρκειας προσθέτουν πίεση στα συστήματα ηλεκτροδότησης.Τα περισσότερα συστήματα έχουν σχεδιαστεί για καύσωνες που διαρκούν λίγες ημέρες ή μία εβδομάδα, δήλωσε ο Γουάνερ. «Αλλά αν διαρκέσει πάνω από δύο εβδομάδες, τρεις εβδομάδες ή ένα μήνα, αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο. Αυτή είναι μια πολύ μεγαλύτερη καταπόνηση για το σύστημα».Προσαρμογή σε έναν θερμότερο κόσμοΤα ακραία φαινόμενα αυτού του καλοκαιριού δεν έχουν προκαλέσει αναθεώρηση των πυρηνικών φιλοδοξιών της Ευρώπης, αλλά οδηγούν τις κυβερνήσεις να προσαρμόσουν τον σχεδιασμό τους και ώθησαν τις εταιρείες να επενδύσουν σε μέτρα για να καταστήσουν τους αντιδραστήρες πιο ανθεκτικούς.Ο κρατικός πυρηνικός κολοσσός της Γαλλίας EDF ανέφερε σε δήλωσή του ότι σχεδιάζει να δαπανήσει €4,3 δισεκατομμυρίων έως το 2040 για να προσαρμόσει τους σταθμούς του στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Πέτερ Μάγιαρ, επανεξετάζει τα σχέδια επέκτασης για τον πυρηνικό σταθμό που βρέθηκε στα πρόθυρα διακοπής λειτουργίας, επικαλούμενος ένα σύστημα ψύξης που όπως δήλωσε είναι ακατάλληλο να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα της παγκόσμιας θέρμανσης.Το υπουργείο ενέργειας της Ρουμανίας ανέφερε σε δήλωσή του ότι η ξηρασία δεν έχει αλλάξει γνώμη για τα σχέδια πυρηνικής επέκτασης της χώρας, αλλά «ενισχύει τη σημασία της διασφάλισης ότι τα μελλοντικά έργα θα αξιολογούνται κατάλληλα έναντι ενός ευρέος φάσματος κλιματικών, υδρολογικών, περιβαλλοντικών συνθηκών και συνθηκών του ενεργειακού συστήματος».Οι αναδυόμενοι κίνδυνοι ενδέχεται επίσης να ωθήσουν τις κυβερνήσεις να αναζητήσουν λιγότερο ευάλωτες τοποθεσίες για την κατασκευή της επόμενης γενιάς πυρηνικών αντιδραστήρων — περιπλέκοντας ενδεχομένως μια ήδη δύσκολη διαδικασία. Ένας ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι η διαθεσιμότητα νερού «είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες» που καθορίζουν πού θα κατασκευαστεί ένας σταθμός.Υπάρχουν σημάδια ότι οι χώρες και η βιομηχανία λαμβάνουν ήδη υπόψη τη νέα πραγματικότητα.«Η συντριπτική πλειονότητα των νέων κατασκευών βρίσκεται σε παράκτιες τοποθεσίες», δήλωσε ο Γουάνερ του IEA. «Στην πραγματικότητα, αντιμετωπίζεται ήδη με δομικό τρόπο».