CNN: «Φιάσκο πρωτοφανών διαστάσεων» για ΗΠΑ-Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα

Η αστραπιαία επιχείρηση των Χούθι, που στηρίζονται από το Ιράν, ανατροπές έφερε μέσα σε λίγες ώρες στις ισορροπίες στην Υεμένη: έθεσαν υπό τον έλεγχό τους το στρατηγικής σημασίας λιμάνι της Μόκα και τη νήσο Περίμ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, αυξάνοντας την πίεση στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ανταλλάσσουν ευθύνες για την κατάρρευση των αμυντικών γραμμών, ενώ η απουσία αεροπορικής κάλυψης από τη Σαουδική Αραβία και τα τεράστια κενά των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης στρώνουν το έδαφος για ένα πιθανό νέο μέτωπο στη διαμάχη με το Ιράν.

Σύμφωνα με το CNN, οι δραματικές εκκλήσεις των Υεμενιτών αξιωματικών για αεροπορική κάλυψη άρχισαν να καταφθάνουν από τα μέσα του πρωινού της Πέμπτης. Η έφοδος των Χούθι προς την πόλη-λιμάνι της Μόκα βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, όμως η βοήθεια από τη βασική σύμμαχο της κυβέρνησης, τη Σαουδική Αραβία, δεν εμφανίστηκε ποτέ.

«Οι Χούθι έριξαν στη μάχη ό,τι είχαν- κύματα επί κυμάτων μαχητών… μαζί με τους διαθέσιμους βαλλιστικούς πυραύλους και τα όπλα τους» δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο μια ανώτερη πηγή της Υεμένης που συνδέεται με τις στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας. Η πηγή ανέφερε ότι επικοινώνησε με την Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM) και τον διαβεβαίωσαν ότι οι ΗΠΑ «παρακολουθούσαν στενά την κατάσταση και ότι η αεροπορική υποστήριξη από τη Σαουδική Αραβία ήταν καθ’ οδόν».

Λίγη ώρα αργότερα, την Παρασκευή, οι Χούθι κατέλαβαν ακόμη ένα κομβικό σημείο της ακτογραμμής, το νησί Περίμ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Το νησί χωρίζει το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ στα δύο, προσφέροντας στην Τεχεράνη τον ουσιαστικό έλεγχο ακόμα μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού.

Η ραγδαία προέλαση των Χούθι μέσα σε 36 ώρες αποτελεί μια απρόσμενη τροπή σε μια διαμάχη που παρέμενε αδρανής για χρόνια. Ωστόσο, το έδαφος για την αναζωπύρωση των μαχών καλλιεργούνταν επί μήνες, στο φόντο της αντιπαράθεσης Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να αξιοποιήσει τις τιμές του πετρελαίου - και τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομία - ως μοχλό πίεσης.

Νέα ενεργειακή «βόμβα» πάνω από την οικονομία

Πλέον, η Υεμένη και η Ερυθρά Θάλασσα ενδέχεται να μετατραπούν σε δεύτερο μέτωπο στον πόλεμο του Ιράν.
Ο ουσιαστικός έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της παρουσίας του στο Στενό του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, απειλεί να εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου ακόμη ψηλότερα, λίγες εβδομάδες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.

Αν και το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, η πύλη προς τη ναυτιλιακή αρτηρία της Διώρυγας του Σουέζ, είναι λιγότερο καθοριστικό για τις διεθνείς αγορές ενέργειας σε σχέση με το Ορμούζ, εξακολουθεί να εξυπηρετεί τη μεταφορά βασικών αγαθών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου καθημερινά. Η σημασία του στενού έχει αυξηθεί από την έναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, καθώς η Σαουδική Αραβία διοχετεύει μέρος των εξαγωγών της από αυτή τη διαδρομή για να παρακάμψει το Ορμούζ.

Η Σαουδική Αραβία έκλεισε τον κομβικό αγωγό Ανατολής – Δύσης

«(Οι Χούθι) δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν προηγμένα όπλα για να κλείσουν το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ. Αρκεί να χρησιμοποιήσουν ένα πυροβόλο τοποθετημένο πάνω σε αυτοκίνητο» δήλωσε ο Άμρ Αλ-Μπιντ, ανώτατος αξιωματούχος του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC) της Υεμένης. Το STC έχει συγκρουστεί στο παρελθόν τόσο με τους Χούθι όσο και με τις δυνάμεις που στηρίζει η Σαουδική Αραβία, στοχεύοντας στη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους στο νότο.

«Είναι ένα μέσο πίεσης που διαθέτουν χωρίς να χρησιμοποιούν προηγμένα όπλα» πρόσθεσε σε συνέντευξή του στο CNN. «Και θα το διατηρήσουν».

Εικονικοί κατάλογοι στρατιωτών και παντελής έλλειψη στήριξης

Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες την Πέμπτη (10/9) με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας του να χτυπήσει τους Χούθι, όπως ανέφερε στο CNN άλλη πηγή που παρακολουθεί την υπόθεση. Ο Τραμπ αρνήθηκε να επέμβει, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται στην προστασία των βασικών συμφερόντων εθνικής ασφάλειάς μας -όπως η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα- ενώ παράλληλα ενισχύουν τους περιφερειακούς εταίρους μας ώστε να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη διαχείριση και την επίλυση των περιφερειακών προκλήσεων ασφάλειας» ανέφερε ο Λευκός Οίκος απαντώντας στις ερωτήσεις του CNN σχετικά με τις τηλεφωνικές συνομιλίες.

«Βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο με τη Σαουδική Αραβία και την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Υεμένης όσον αφορά την περιφερειακή σταθερότητα».

Το CNN ζήτησε επίσης σχόλιο από την πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσινγκτον.

Η γρήγορη πτώση της Μόκα και η αδυναμία προβολής αντίστασης προκάλεσαν κύμα αλληλοκατηγοριών ανάμεσα στους συμμάχους των ΗΠΑ.

«Η αποτυχία αυτή τη φορά δεν οφείλεται στους Υεμενίτες» δήλωσε μια πηγή από την περιοχή στο CNN. «Είναι μια καταστροφή που δημιουργήθηκε στην Ουάσινγκτον και στο Ριάντ».

Η ίδια περιφερειακή πηγή υπογράμμισε ότι επρόκειτο για «ολοκληρωτική αποτυχία της πολιτικής ηγεσίας» μέσα σε κλίμα έντονων διαφωνιών και κωλυσιεργίας στη λήψη αποφάσεων στο Ριάντ.

«Δεν πραγματοποιήθηκε ούτε μία αεροπορική επιδρομή καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας (από τις σαουδαραβικές δυνάμεις υποστήριξης), παρόλο που υπήρχαν ενημερώσεις λεπτό προς λεπτό» πρόσθεσε η περιφερειακή πηγή. «Είναι ένα σαουδαραβικοαμερικανικό λάθος επικών διαστάσεων».

Υπάρχουν πάντως και διαφορετικές αναγνώσεις. Ο Μοχάμεντ αλ-Μπάσα, πρώην σύμβουλος της αμερικανικής κυβέρνησης και του ιδιωτικού τομέα για ζητήματα ασφαλείας στην Αραβική Χερσόνησο, σημειώνει πως ευθύνη φέρουν και οι ηγέτες της Υεμένης, καθώς οι εσωτερικές τους τριβές αποδυνάμωσαν την άμυνά τους.

«Αυτό οφείλεται σε ένα βαθύτερο πρόβλημα της συμμαχίας κατά των Χούθι» υποστήριξε ο σύμβουλος με έδρα την Ουάσινγκτον. «Δεν υπάρχει πολιτική συνοχή».

«Νομίζω ότι όλοι γνώριζαν την προέλαση των Χούθι προς τη δυτική ακτή. Τα σημάδια ήταν πολύ σαφή» πρόσθεσε. «Δεν υπάρχει ενιαία διοίκηση και έλεγχος στη Υεμένη».

Όταν οι μαχητές των Χούθι έφτασαν στη Μόκα την Πέμπτη, βρήκαν τα τάγματα της Υεμένης διαλυμένα – τα ονόματα στις καταστάσεις ήταν σε μεγάλο βαθμό «πλασματικά» για την είσπραξη μισθών, ενώ η πραγματική παρουσία του στρατού δεν ξεπερνούσε το 20% των αναγραφόμενων, όπως ανέφερε στο CNN δυτική πηγή με γνώση των επιχειρήσεων.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα - παλαιότερα μέλος της υπό τη Σαουδική Αραβία συμμαχίας - είχαν αποσύρει τις εναπομείνασες δυνάμεις τους τον Ιανουάριο, μετά από αίτημα της Σαουδικής Αραβίας λόγω διαφωνιών, χωρίς η τελευταία να αναπληρώσει το κενό σε προσωπικό και υποδομές.

«Δεν βγάζει νόημα. Εννοώ, έχεις τον κύριο υποστηρικτή των στρατιωτικών δυνάμεων επί τόπου… που πραγματικά κάνουν όλη αυτή τη δουλειά εδώ και 10 χρόνια, και ξαφνικά τους ζητάς να φύγουν, χωρίς να καλύψεις αυτό το κενό» πρόσθεσε ο Αλ-Μπιντ του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου. «Είναι απλώς έλλειψη στρατηγικής και κακή διαχείριση».

Ο ανώτερος αξιωματούχος της Υεμένης ανέφερε την Παρασκευή στο CNN ότι είχε «προειδοποιήσει επανειλημμένα τη CENTCOM τις τελευταίες ημέρες ότι η κατάσταση γινόταν κρίσιμη».

Ο επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, βρισκόταν στη Σαουδική Αραβία την Πέμπτη για επαφές, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.

Οι σαουδαραβικές δυνάμεις είχαν τεθεί σε επιλακή πριν από τρεις εβδομάδες, σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, όμως δεν μετακίνησαν τα στελέχη της αεροπορικής διοίκησης στις θέσεις μάχης. Δυτική πηγή ανέφερε πως η Σαουδική Αραβία ουδέποτε ανέπτυξε το απαιτούμενο προσωπικό για τον συντονισμό των μαχητικών αεροσκαφών σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας επίθεσης.

«Οι Σαουδάραβες άφησαν τους Υεμενίτες εντελώς ακάλυπτους» πρόσθεσε.

Η αποτυχία υπεράσπισης της Μόκα και του Περίμ φαίνεται ακόμη μεγαλύτερη μετά τις αποκαλύψεις ότι πάνω από 100 Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι είχαν σταλεί στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας πληροφορίες και συνδρομή στον εντοπισμό στόχων.

Το αμερικανικό προσωπικό επιχειρεί στο πλαίσιο μιας νέας διοίκησης κοινών δυνάμεων, που συγκροτήθηκε πρόσφατα καθώς υπήρχαν ενδείξεις ότι το Ιράν ενισχύει την υποστήριξή του προς τους Χούθι, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Ο ίδιος υπολόγισε τη συνολική αμερικανική παρουσία στη Σαουδική Αραβία σε περίπου 200 άτομα.

Η κατάληψη αυτών των θέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα προσφέρει στους Χούθι σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς τους δίνει νέα ορμητήρια για εξαπόλυση επιθέσεων και ναυτικές επιχειρήσεις.

Όσον αφορά τα επόμενα βήματα, ο αναλυτής κινδύνου Μοχάμεντ αλ-Μπάσα ανέφερε στο CNN: «Νομίζω ότι οι Χούθι θα κινηθούν προς τα ανατολικά. Βλέπουμε σήμερα, μέσω δορυφορικών εικόνων, αλλά και φωτογραφιών από OSINT, δηλαδή πληροφορίες ανοιχτών πηγών, ότι οι Χούθι κινητοποιούνται».

Την Παρασκευή, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν χαρακτήρισε την προέλαση των Χούθι στη δυτική ακτή της Υεμένης «ξεκάθαρη νίκη». Σε ανάρτησή του στο X έγραψε ότι «ο αμερικανικός λαός και οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον πληρώνουν το τίμημα για την οικονομική κρίση και τις φιλοδοξίες του Τραμπ».