Οι ΗΠΑ επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά ότι έχουν αναπτύξει όπλα στο Διάστημα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει όπλα στο Διάστημα, όπως επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά επισήμως οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, σε μια εξαιρετικά σημαντική δημόσια παραδοχή που, σύμφωνα με ειδικούς, ενδέχεται να επιταχύνει μια επικίνδυνη κούρσα εξοπλισμών με τη Ρωσία και την Κίνα σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Όπως αναφέρει σε εκτενές ρεπορτάζ του ο Guardian, ο γραμματέας της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Τρόι Μάινκ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει πλέον ενεργά όπλα «σε τροχιά», γεγονός που σημαίνει ότι έχουν ήδη αναπτυχθεί στο Διάστημα και κινούνται γύρω από τον πλανήτη.

«Σήμερα εξακολουθούμε να διασφαλίζουμε ότι παραμένουμε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις από τις εξελισσόμενες απειλές, όπου κι αν αυτές υπάρχουν», δήλωσε ο Μάινκ τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου Air, Space & Cyber. «Γι' αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον, σε τροχιά, όπλα ελέγχου του Διαστήματος», πρόσθεσε.

Ο Μάινκ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα. Ωστόσο, εκπρόσωπος της US Space Force ανέφερε ότι ο όρος «έλεγχος του Διαστήματος» μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση τόσο κινητικών όσο και μη κινητικών μέσων, με στόχο να επηρεάζονται οι δυνατότητες ενός αντιπάλου.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι δυνατότητες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για επιθετικούς όσο και για αμυντικούς σκοπούς.

Αντιδράσεις από Κίνα και Ρωσία

Η ανακοίνωση των ΗΠΑ προκάλεσε άμεσα την αντίδραση του Πεκίνου. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι «προετοιμάζεται για πόλεμο στο Διάστημα», προειδοποιώντας κατά της μετατροπής του Διαστήματος «σε πεδίο μάχης» και κατά μιας νέας κούρσας εξοπλισμών.

Στη Μόσχα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία θεωρεί πως «το Διάστημα πρέπει να είναι απαλλαγμένο από κάθε είδους όπλα», ζητώντας την «πλήρη αποστρατιωτικοποίησή» του.

Εδώ και χρόνια αποτελεί κοινό μυστικό ότι ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα αναπτύσσουν οπλικά συστήματα για χρήση στο Διάστημα. Σε αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται συστήματα παρεμβολών, ικανά να θέτουν εκτός λειτουργίας άλλους δορυφόρους, αλλά και πιο «κινητικές» επιλογές, όπως συστήματα που εκτοξεύουν βλήματα.

Ωστόσο, ειδικοί σε θέματα Διαστήματος προειδοποιούν ότι η πρώτη δημόσια επιβεβαίωση πως τέτοιες δυνατότητες βρίσκονται ήδη σε τροχιά μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη εξοπλιστική αναμέτρηση.

Ο αστρονόμος Τζόναθαν ΜακΝτάουελ, ο οποίος επί δεκαετίες καταγράφει συστηματικά τις εκτοξεύσεις πυραύλων, δήλωσε στον Guardian ότι ήταν εύλογο να θεωρεί κανείς πως η Ουάσιγκτον διέθετε ήδη τέτοιου είδους όπλα στο Διάστημα, πιθανότατα συστήματα παρεμβολών, καθώς είχαν προηγηθεί αρκετές εκτοξεύσεις δορυφόρων με απόρρητα φορτία.

Κατά την εκτίμησή του, μετά τη δημόσια αυτή ανακοίνωση, Ρωσία και Κίνα θα απαντήσουν με τον ίδιο τρόπο και θα αναπτύξουν τα δικά τους όπλα.

«Μακροπρόθεσμα, θεωρώ αμφίβολο κατά πόσο αυτό εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ και είναι βέβαιο ότι θα δούμε αντίστοιχα συστήματα από την Κίνα, αν δεν τα διαθέτει ήδη», ανέφερε.

Ο ΜακΝτάουελ, ο οποίος εργαζόταν στο Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics μέχρι τη συνταξιοδότησή του φέτος, σημείωσε πως ακόμη και η χρήση ραδιοπαρεμβολών θα αποτελούσε σημαντική κλιμάκωση της στρατιωτικής δραστηριότητας στο Διάστημα.

Η Βικτόρια Σάμσον, επικεφαλής για θέματα ασφάλειας και σταθερότητας στο Διάστημα στο Secure World Foundation, δήλωσε στο Defence One ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει πλέον να αποδεχθούν πως Κίνα και Ρωσία είναι πιθανό να κινηθούν στην ίδια κατεύθυνση.

«Αυτό είναι τεράστιο, γιατί δεν νομίζω ότι Αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος έχει πει ποτέ κάτι τέτοιο στο παρελθόν», τόνισε.

Από τον Ψυχρό Πόλεμο στη νέα στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος

Η στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του 1950, όταν τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Μόσχα άρχισαν να εξετάζουν τρόπους καταστροφής δορυφόρων. Παράλληλα, όμως, επί δεκαετίες καταβάλλονταν προσπάθειες ώστε ο χώρος γύρω από τη Γη να διατηρηθεί για ειρηνική χρήση.

Το 1967, οι υπερδυνάμεις και άλλες χώρες υπέγραψαν τη Συνθήκη για το Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, η οποία απαγορεύει την τοποθέτηση όπλων μαζικής καταστροφής σε τροχιά. Ωστόσο, το κείμενο της συνθήκης δεν περιλαμβάνει γενική απαγόρευση για την τοποθέτηση συμβατικών όπλων σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το 1989, άνοιξε μια περίοδο συνεργασίας, χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της οποίας αποτέλεσε η συναρμολόγηση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού σε τροχιά με τη συμμετοχή πολλών χωρών.

Στον 21ο αιώνα, ωστόσο, το Διάστημα εξελίσσεται σταδιακά σε ένα δυνητικό πεδίο σύγκρουσης.

Η Ρωσία είχε προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις το 2021, όταν κατέστρεψε έναν ανενεργό δορυφόρο της σε τροχιά, στο πλαίσιο δοκιμής αντιδορυφορικού πυραύλου που εκτοξεύθηκε από το έδαφος. Η έκρηξη δημιούργησε χιλιάδες κομμάτια διαστημικών συντριμμιών.

Καθώς οι δορυφόροι κινούνται γύρω από τη Γη με ταχύτητες χιλιάδων μιλίων την ώρα, ένας από τους μεγαλύτερους φόβους είναι ότι μια σύγκρουση σε τροχιά θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτή αντίδραση, γεμίζοντας το κοντινό στη Γη Διάστημα με μικρά μεταλλικά θραύσματα που θα κινούνται με τεράστιες ταχύτητες.

«Πριν από 20 χρόνια λέγαμε ότι δεν θα θέλαμε ποτέ να συμβεί»

Ο ΜακΝτάουελ σημείωσε ότι στις ΗΠΑ φαίνεται να αλλάζει πλέον η νοοτροπία που ήθελε το Διάστημα να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.

«Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον τη σύγκρουση στο Διάστημα ως κάτι που έχει, σε επίπεδο αντίληψης, κανονικοποιηθεί, ενώ πριν από 20 χρόνια η στάση ήταν "όχι, δεν θα θέλαμε ποτέ να κάνουμε κάτι τέτοιο"», ανέφερε.

Ο ίδιος χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη λανθασμένη, εκτιμώντας ωστόσο ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για αλλαγή πορείας.

«Πιστεύω ότι αυτό είναι λάθος. Πιστεύω επίσης ότι δεν είναι ακόμη πολύ αργά για να αλλάξει αυτή η πορεία. Χρειάζεται συνεργασία κυρίως με την Κίνα, επειδή αυτή είναι πλέον ο πραγματικός ανταγωνιστής στο Διάστημα. Ελπίζω το αμερικανικό κατεστημένο να κάνει ένα βήμα πίσω και να επανεξετάσει ορισμένα από αυτά», κατέληξε.