Εκλογές στη Γερμανία: Καγκελάριος με... δανεικό χρόνο ο Μερτς μετά την εκλογική ταπείνωση του CDU

Ο Φρίντριχ Μερτς το χαρακτήρισε «καταστροφή», και αυτό πριν ακόμη γίνει αντιληπτό το πλήρες μέγεθος του πλήγματος που υπέστη ο ίδιος και η συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) μετά τις εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή (20/9) στα δύο γερμανικά κρατίδια.

Σε μια κίνηση που χαρακτηρίστηκε από ένα μέσο ως «επίδειξη ισχύος», ο Γερμανός καγκελάριος εκφώνησε μια εξαιρετικά ασυνήθιστη τηλεοπτική ομιλία μόλις λίγα λεπτά μετά το κλείσιμο της κάλπης στα κρατίδια του Βερολίνου και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, επιχειρώντας να προλάβει τις εξελίξεις και δεσμευόμενος να παραμείνει στη θέση του και να συνεχίσει τη μάχη για το πρόγραμμα οικονομικής ανάκαμψης της κυβέρνησής του.

Καθώς, όμως, άρχισαν να γίνονται γνωστά τα αποτελέσματα, έγινε σαφές ότι το CDU όχι μόνο κατέγραψε το χειρότερο αποτέλεσμά της στην ιστορία των εκλογών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, αλλά για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της βρέθηκε εκτός περιφερειακού κοινοβουλίου, συγκεντρώνοντας μόλις 4,9% των ψήφων στο κρατίδιο των ακτών της Βαλτικής, σύμφωνα με ανάλυση του Guardian.

Το AfD και το αριστερό «ανάχωμα» του Βερολίνου

Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναδείχθηκε πρώτη για τρίτη φορά σε εκλογές γερμανικού κρατιδίου, συγκεντρώνοντας 38%, έναντι 35,5% των κεντροαριστερών Σοσιαλδημοκρατών (SPD), κυβερνητικού εταίρου του Μερτς σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Παρότι η AfD έχει ελάχιστες πιθανότητες να αναλάβει την εξουσία, λόγω του «τείχους προστασίας» που έχει δημιουργηθεί από τη συμφωνία των υπόλοιπων μεγάλων κομμάτων να μην συνεργάζονται μαζί της, το αντιμεταναστευτικό και φιλικό προς το Κρεμλίνο κόμμα μπορεί να πανηγυρίσει μια ακόμη επιτυχία στην αποσταθεροποίηση του γερμανικού πολιτικού κατεστημένου.

Στο Βερολίνο, η CDU θα πρέπει σχεδόν σίγουρα να εγκαταλείψει το δημαρχείο, μόλις ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού, μετά την οδυνηρή ήττα από το αριστερό κόμμα Die Linke, το οποίο ζητά την απαλλοτρίωση εταιρειών που διαθέτουν μεγάλα χαρτοφυλάκια ακινήτων, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση.

Οι δημοσκοπήσεις είχαν προβλέψει το ταπεινωτικό αποτέλεσμα για τους συντηρητικούς του Μερτς, το οποίο ήρθε μόλις δύο εβδομάδες μετά τη μεγάλη ιστορική ήττα στο πρώην κομμουνιστικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, όπου η CDU συγκέντρωσε μόλις 17%, έναντι σχεδόν 44% της AfD.

«Ο Μερτς αγωνίζεται για την πολιτική του επιβίωση»

Ωστόσο, η σωρευτική επίδραση αυτών των απωλειών, σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά δημοτικότητας του Μερτς και τη σαφή δυναμική που εμφανίζει η ακροδεξιά, δύσκολα μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Παρά τη δέσμευσή του να συνεχίσει στην ίδια πορεία, πολλοί θεωρούν ότι ο Γερμανός ηγέτης έχει πλέον περιορισμένο πολιτικό χρόνο.

«Ο Φρίντριχ Μερτς αγωνίζεται για την πολιτική του επιβίωση», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας Berenberg, Χόλγκερ Σμίντινγκ. «Παρότι ο Μερτς έχει δεσμευτεί να παραμείνει καγκελάριος και να ηγηθεί των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανάπτυξης, δεν θα είναι εύκολο για τον ίδιο να περιορίσει την αναταραχή στο εσωτερικό του κόμματός του».

Μετά την αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, η οποία προηγήθηκε, είχαν ήδη αρχίσει να κυκλοφορούν έντονες φήμες για ένα Kanzlertausch, δηλαδή «αλλαγή καγκελαρίου». Ωστόσο, όσο κανένας από τους πιθανούς διαδόχους δεν εμφανίζεται έτοιμος να ανατρέψει τον Μερτς και ο ίδιος παραμένει απρόθυμος να αποχωρήσει, αναμένεται να επικρατήσει ένα ασταθές πολιτικό αδιέξοδο.

Ο 70χρονος Μερτς συγκάλεσε την ηγεσία του CDU στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στο Βερολίνο, προκειμένου να παρακολουθήσουν από κοινού τα exit polls αργά το βράδυ της Κυριακής (20/9).

Γερμανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ορισμένοι από τους παρευρισκόμενους αντέδρασαν έντονα στην προκλητική, αποφασιστική ομιλία που σχεδίαζε να εκφωνήσει, στην οποία θα υποστήριζε τη συνέχιση του προγράμματός του, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο αγνοούσε το ξεκάθαρο μήνυμα που έστειλαν οι ψηφοφόροι με την επιλογή τους.

Ο Μερτς είχε ακυρώσει προγραμματισμένο ταξίδι στη Νέα Υόρκη αυτή την εβδομάδα, όπου επρόκειτο να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, έχοντας ήδη προβλέψει ότι θα έπρεπε να βρίσκεται στο Βερολίνο για να διαχειριστεί τις συνέπειες των εκλογών στα κρατίδια. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, θα έχει μπροστά του μια δύσκολη αποστολή, μόλις 16 μήνες μετά την ανάληψη της καγκελαρίας.