Έγκλημα στα 18, εκτέλεση στα 50: Η Κρίστα Πάικ η πρώτη γυναίκα που εκτελείται στο Τενεσί μετά από 200 χρόνια

Η Άσλι Σέλαρς επικοινώνησε για τελευταία φορά με τη φίλη της, Κρίστα Πάικ, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Η Πάικ της έστειλε μήνυμα από το κελί της στην πτέρυγα των θανατοποινιτών, καθώς προετοιμάζεται για τη θανατηφόρα ένεση από τις Αρχές της πολιτείας του Τενεσί στις ΗΠΑ.

Η Πάικ είπε στη Σέλαρς ότι δεν θέλει κανένα αγαπημένο της πρόσωπο να είναι παρόν την Τετάρτη, όταν θα εκτελεστεί. «Δεν θέλει να βιώσουμε κάτι τέτοιο», λέει η Σέλαρς.

Για τη Σέλαρς είναι δύσκολο να συνδέσει τη γυναίκα που γνώρισε ως ευγενική και προστατευτική, με το άτομο που διέπραξε ένα φρικτό έγκλημα πριν από 31 χρόνια.

Η Πάικ, 50 ετών σήμερα, ήταν μόλις 18 όταν μαζί με τον τότε σύντροφό της, Ταντάριλ Σιπ, ξυλοκόπησαν, βασάνισαν και δολοφόνησαν τη 19χρονη Κολίν Σλέμερ, την οποία είχαν γνωρίσει σε μια κατασκήνωση επαγγελματικής κατάρτισης για προβληματικούς εφήβους.

Η δολοφονία προκάλεσε φρενίτιδα στα μέσα ενημέρωσης του Νοξβίλ στο Τενεσί το 1995, όταν το σώμα της Κολίν βρέθηκε με μια πεντάλφα -σύμβολο σατανιστικής τελετουργίας- χαραγμένη στο στήθος της. Η Πάικ είχε κατηγορήσει την Κολίν ότι την προσέβαλε και προσπαθούσε να της «κλέψει» τον φίλο. Δύο άλλοι ένοικοι της κατασκήνωσης κατέθεσαν αργότερα ότι η Πάικ καυχιόταν για τον φόνο πριν και μετά την πράξη, ενώ τους είχε δείξει ακόμα και ένα κομμάτι από το κρανίο της Κολίν.

Έναν χρόνο αργότερα καταδικάστηκε σε θάνατο, ενώ στον Σιπ -που ήταν 17 ετών τότε- επιβλήθηκε ποινή ισόβιας κάθειρξης με δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους.

Τώρα, μετά από χρόνια απορριφθεισών εφέσεων, η εκτέλεση της Πάικ ορίστηκε για την Τετάρτη. Αν πραγματοποιηθεί, θα είναι η πρώτη γυναίκα που θα θανατωθεί στο Τενεσί μετά από περισσότερα από 200 χρόνια. Από τη δεκαετία του 1970, μόλις 18 γυναίκες έχουν εκτελεστεί στις ΗΠΑ, έναντι 1.663 ανδρών.

Η μητέρα της Κολίν δήλωσε ότι θέλει να γίνει η εκτέλεση της Πάικ ώστε η κόρη της «να μπορέσει επιτέλους να αναπαυθεί». Ωστόσο, οι δικηγόροι της Πάικ, οι οποίοι κατέθεσαν αίτηση χάριτος 226 σελίδων, ελπίζουν ακόμη σε μια αναστολή της τελευταίας στιγμής, ενώ και ειδικοί του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν ζητήσει τη διακοπή της διαδικασίας.

Το σκοτεινό παρελθόν και η παράλειψη της υπεράσπισης

Η Πάικ έχει καταγεγραμμένο ιστορικό παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης, εγκατάλειψης και παραμέλησης. Οι δικηγόροι της πιστεύουν ότι αν καταδικαζόταν σήμερα για το ίδιο έγκλημα ως έφηβη, δεν θα λαμβάνανε τη θανατική ποινή.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν, η ομάδα υπεράσπισής της ανακάλυψε λεπτομέρειες για την παιδική της ηλικία τις οποίες, όπως υποστηρίζουν, το ένορκο δικαστήριο δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να εξετάσει.

«Είναι αδιανόητο το γεγονός ότι δεν παρουσίασαν καθόλου το ιστορικό κακοποίησης και βιασμού της, παρόλο που το γνώριζαν», λέει η Σάντρα Μπάμπκοκ, ειδική σε θέματα φύλου και θανατικής ποινής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Κορνέλ, η οποία συμμετείχε στην υπεράσπιση της Πάικ. «Η περίπτωσή της είναι μοναδικά συνταρακτική, όχι μόνο λόγω της αδιανόητης σεξουαλικής βίας που υπέστη, αλλά και λόγω του συνδυασμού αυτής με τη νεαρή της ηλικία και την ψυχική της ασθένεια».

Το 1995, η δικαστική ψυχολόγος Δρ Ντιάνα ΜακΚόι προσλήφθηκε από την ομάδα υπεράσπισης της Πάικ και διαπίστωσε ότι η 18χρονη είχε υποστεί σοβαρή παραμέληση και από τους δύο γονείς της. Η έκθεση της ΜακΚόι κατέγραψε ότι η Πάικ κακοποιήθηκε σωματικά και σεξουαλικά από πολλούς συζύγους και συντρόφους της μητέρας της και βιάστηκε επανειλημμένα -μία φορά στα 11 της και ξανά στα 17. Αργότερα ανακαλύφθηκε ότι ως νήπιο βιαζόταν συστηματικά από τον σύντροφο της γιαγιάς της. Η ΜακΚόι σημείωσε ότι η μητέρα της Πάικ δεν την πίστευε όταν της τα κατήγγειλε αυτά.

Ωστόσο, ο τότε συνήγορος της Πάικ στη δίκη δεν ανέβασε τη ΜακΚόι στο βήμα των μαρτύρων ούτε κάλεσε πολλούς από τους μάρτυρες που εκείνη πρότεινε. Αυτές οι λεπτομέρειες ήρθαν στο φως περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα σε μια δικαστική ακρόαση αναθεώρησης, όταν μια νέα ομάδα δικηγόρων επικαλέστηκε ανεπαρκή νομική εκπροσώπηση, ισχυρισμός που απορρίφθηκε από τον δικαστή.

Το 2021 η Πάικ διαγνώστηκε στη φυλακή με διπολική διαταραχή και έκτοτε λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή.

Αργότερα, μια άλλη δικαστική ψυχολόγος που εργάστηκε για την υπεράσπισή της, η Δρ Μπέθανι Μπραντ, η οποία την αξιολόγησε το 2023, δήλωσε ότι η περίπτωση της Πάικ ήταν εξαιρετικά σπάνια επειδή κακοποιήθηκε από τόσο πολλούς ανθρώπους που έπρεπε να την είχαν προστατεύσει.

«Η παιδική της ηλικία ήταν γεμάτη σωματική, σεξουαλική και συναισθηματική κακοποίηση. Παραβιάστηκε σεξουαλικά από μια σειρά ανδρών, ξεκινώντας πριν καν φτάσει σε σχολική ηλικία», εξηγεί.

Η Μπραντ επισημαίνει ότι η Πάικ είχε αθεράπευτα μανιακά επεισόδια λόγω της διπολικής διαταραχής και αθεράπευτο μετατραυματικό στρες (PTSD). «Και τα δύο μαζί επηρέασαν απόλυτα το πόσο απειλούμενη ένιωθε από το κορίτσι που τελικά σκότωσε, καθώς και την παντελή έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου σε εκείνη την κατάσταση».

Η Μπάμπκοκ προσθέτει: «Αν επιτρέψουν την εκτέλεσή της, αυτό που μας λέει είναι ότι η θανατική ποινή σε αυτή τη χώρα είναι απλώς ένα αστείο. Δεν είναι για τους "χειρότερους των χειρότερων". Είναι για τους ανθρώπους που είχαν τη χειρότερη νομική εκπροσώπηση και είναι οι πιο τραυματισμένοι και ευάλωτοι».

«Πρέπει να πληρώσει» - Η κραυγή της μητέρας του θύματος

Πέρυσι, το Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί έκρινε ότι η Πάικ δεν είχε παρουσιάσει στοιχεία που θα δικαιολογούσαν τη μετατροπή της ποινής της. Η διαδικασία των εφέσεων εξαντλήθηκε και ορίστηκε η ημερομηνία της εκτέλεσής της.

Ένα ομοσπονδιακό εφετείο είχε κρίνει νωρίτερα ότι το ένορκο δικαστήριο είχε ήδη ακούσει για τα δύσκολα παιδικά της χρόνια κατά τη διάρκεια των καταθέσεων της μητέρας, του πατέρα και της θείας της στη δίκη. Επίσης, έκρινε ότι τα νέα στοιχεία για τη διπολική διαταραχή, το PTSD και τις εγκεφαλικές βλάβες «απλώς επαναλάμβαναν» όσα είχαν ήδη ακουστεί και δεν θα άλλαζαν την ετυμηγορία.

Η αντιπαράθεση παρουσιάζει αναλογίες με την πολυσυζητημένη υπόθεση της δολοφόνου Λίζα Μοντγκόμερι, της οποίας οι δικηγόροι υποστήριξαν επίσης ότι ήταν μια ψυχικά ασθενής, θύμα κακοποίησης που άξιζε έλεος. Οι νομικές ενστάσεις της Μοντγκόμερι δεν απέδωσαν και εκτελέστηκε με θανατηφόρα ένεση στην Ιντιάνα το 2021.

Εκτός αν της απονεμηθεί χάρη από τον Κυβερνήτη του Τενεσί, Μπιλ Λι, η Πάικ θα εκτελεστεί στις 30 Σεπτεμβρίου. Η απόφαση αυτή είναι απίθανο να ληφθεί μέχρι την τελευταία στιγμή, ενώ ο Λι δεν έχει απονείμει ποτέ χάρη σε υπόθεση θανατικής ποινής. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Τενεσί απέρριψε αυτή την εβδομάδα το αίτημα της Πάικ για αναστολή της εκτέλεσης.

Για την ημέρα της εκτέλεσής της, η Πάικ έχει ζητήσει μια αμιγώς γυναικεία ομάδα φρουρών. Υποστηρίζει ότι το να την ακινητοποιήσουν άνδρες θα επιδεινώσει το τραύμα της. Η πολιτεία του Τενεσί δήλωσε ότι στόχος είναι γυναίκες φύλακες να μεταφέρουν την Πάικ στη φυλακή όπου θα εκτελεστεί, χωρίς όμως να το εγγυάται.

Η μητέρα της Κολίν, Μέι Μαρτίνεζ, υποστηρίζει ακράδαντα την εκτέλεση της Κρίστα. «Έκανε το έγκλημα. Πιστεύω ότι πρέπει να πληρώσει για αυτό», είχε δηλώσει στον τηλεοπτικό σταθμό WBIR το 2021, ενώ επιβεβαίωσε στο BBC ότι εμμένει σε αυτές τις δηλώσεις.

Η Μαρτίνεζ τόνισε ότι η Πάικ πρέπει να υποφέρει πριν πεθάνει: «Θα ένιωθα καλύτερα αν αισθανόταν τον ίδιο πόνο που ένιωσε η Κολίν. Η καρδιά μου σπάει κάθε μέρα επειδή το ξαναζώ και το ξαναζώ, δεν αντέχω άλλο και θέλω να γίνει αυτό πριν πεθάνω. Δεν υπάρχει μέρα που να μην σκέφτομαι την Κολίν, πώς πέθανε και πόσο σκληρό ήταν. Θέλω απλώς να τελειώνουμε με την Κρίστα, για να ηρεμήσει η κόρη μου και να μπορέσει επιτέλους να αναπαυθεί».

Η οργάνωση Justice Coalition, μια ομάδα προάσπισης των δικαιωμάτων των θυμάτων, συγκέντρωσε χρήματα για να βοηθήσει τη Μαρτίνεζ να ταξιδέψει στο Τενεσί για να παρακολουθήσει την εκτέλεση. Ο εκτελεστικός διευθυντής της οργάνωσης, Ρόμπερτ Μπρέισγουελ, δήλωσε ότι η ποινή καθορίστηκε από ένα σώμα ενόρκων και είναι αυτό που επιθυμεί η οικογένεια της Κολίν: «Στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό της οικογένειας ότι στις 30 Σεπτεμβρίου η εκτέλεση πρέπει να προχωρήσει».

Από την πλευρά της, η Άσλι Σέλαρς παλεύει με δύο φαινομενικά αντικρουόμενες πεποιθήσεις: ότι η μητέρα της Κολίν έχει το δικαίωμα να νιώθει ότι αποδόθηκε δικαιοσύνη, αλλά και ότι όλοι, συμπεριλαμβανομένης της φίλης της, αξίζουν μια ευκαιρία στη λύτρωση.

«Όταν προσπαθώ να συμβιβάσω αυτό που βλέπεις στην τηλεόραση ή τη φρικτή τραγωδία που συνέβη με την Κολίν, το μόνο που βγάζει νόημα για μένα σχετίζεται με την ψυχική υγεία, το τραύμα και τον τρόπο που οι άνθρωποι διαχειρίζονται τα πράγματα σε μια στιγμή που δεν έχουν τα εργαλεία που χρειάζονται», λέει η Σέλαρς. «Αυτά τα φρικτά πράγματα συμβαίνουν όταν είσαι νέος, τα τραύματα μεταφέρονται μέσα σου και στην κοινωνία, και καταλήγεις να κάνεις κακό σε κάποιον άλλον».

Η Σέλαρς γνώρισε την Πάικ στη φυλακή, ενώ εξέτιε ποινή 25 ετών για συμμετοχή σε ληστεία μετά φόνου. Μιλούσαν μεταξύ τους από τα θυρίδες φαγητού στις πόρτες των κελιών της πτέρυγας υψηλής ασφαλείας. Σήμερα, η Σέλαρς εργάζεται ως ακτιβίστρια για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και τα θύματα εγκλημάτων.

«Οι άνθρωποι θέλουν να ξέρουν ότι η ζωή όλων έχει σημασία, σωστά; Θέλουν να ξέρουν ότι η ζωή της Κολίν είχε σημασία», καταλήγει. «Η Κρίστα αυτή τη στιγμή, πιστεύω ότι παλεύει πολύ περισσότερο για να έχει σημασία η ζωή της, παρά για να ζήσει η ίδια».