Συναγερμός από την MI5 για κινεζική κατασκοπεία στα βρετανικά πανεπιστήμια: Στο στόχαστρο Κέιμπριτζ και AI

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται τα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα της Βρετανίας μετά από έκτακτη ειδοποίηση της MI5, η οποία αποκαλύπτει τη δράση δικτύου με απευθείας διασύνδεση με τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με τις βρετανικές Αρχές ασφαλείας, ο κύριος στόχος της επιχείρησης είναι η απόσπαση κρίσιμης τεχνογνωσίας και ερευνητικών δεδομένων στρατηγικής σημασίας.

Για πρώτη φορά στα χρονικά, η βρετανική υπηρεσία αντικατασκοπείας προβαίνει σε μια τέτοια δημόσια σύσταση, αξιώνοντας από τα πανεπιστήμια την άμεση αναστολή κάθε επαφής με το China General Technology Research Institute (CGTRI), έναν οργανισμό που φέρεται να διατηρεί στενότατες σχέσεις με το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας της Κίνας (MSS).

Ερευνητικά προγράμματα AI και κυβερνοασφάλειας στο στόχαστρο

Όπως αποκαλύπτει η βρετανική Sun, το CGTRI είχε διοχετεύσει πρόσφατα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση ερευνητικών έργων στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της MI5, πάνω από 100 ακαδημαϊκοί και ερευνητές -είτε συνειδητά είτε εν αγνοία τους- ενεπλάκησαν σε συνεργασίες με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε σε τομείς αιχμής, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια, τα απόκρυφα συστήματα επικοινωνίας και η στεγανογραφία, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό για πιθανή διαρροή ευαίσθητης γνώσης προς το Πεκίνο.

Συστάσεις και αυστηροί έλεγχοι προς την ακαδημαϊκή κοινότητα

Η MI5 αξιώνει την άμεση επανεξέταση όλων των τρεχουσών αλλά και μελλοντικών συμφωνιών με το CGTRI. Παράλληλα, καλεί τους επιστήμονες να προβαίνουν σε εξονυχιστικό έλεγχο της προέλευσης των κονδυλίων που διοχετεύονται σε ερευνητικά προγράμματα με κινεζικούς φορείς, ώστε να αποκλείεται η εμπλοκή του εν λόγω ινστιτούτου.

Όπως επισημαίνεται στην επίσημη ενημέρωση, αρκετά βρετανικά ιδρύματα συνεργάστηκαν μέχρι σήμερα με καλή πίστη, καθώς η σύνδεση του CGTRI με τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες δεν ήταν ευρέως γνωστή. Ωστόσο, η MI5 υπογραμμίζει πλέον ξεκάθαρα πως ο οργανισμός διαθέτει «πολύ ισχυρούς δεσμούς» με το MSS.

Κυβερνητική παρέμβαση και νομικές προειδοποιήσεις

Ο υπουργός Ασφάλειας, Νταν Τζάρβις, υπογράμμισε ότι η προειδοποίηση φέρνει στο φως τις συστηματικές προσπάθειες του Πεκίνου να εκμεταλλευτεί συγκαλυμμένα την επιστημονική γνώση των Βρετανών ακαδημαϊκών. Μάλιστα, απέστειλε επιστολή προς όλους τους πρυτάνεις των βρετανικών πανεπιστημίων, ζητώντας την υποστήριξη του προσωπικού για την οριστική διακοπή αυτών των επαφών, ενώ τόνισε: «Οι διεθνείς συνεργασίες είναι ζωτικής σημασίας για την ευημερία των πανεπιστημίων και των ερευνητικών μας ιδρυμάτων. Ωστόσο, θα αναλάβουμε αποφασιστική δράση για να προστατεύσουμε τη χώρα από τις απειλές που αντιμετωπίζουμε».

Παράλληλα, η MI5 διαμηνύει πως όσα ιδρύματα ή ερευνητές συνεχίσουν να λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις από το CGTRI θα πρέπει να αναζητήσουν ανεξάρτητη νομική υποστήριξη. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος διάπραξης ποινικών αδικημάτων με βάση τον Νόμο περί Εθνικής Ασφάλειας του 2023 —ιδιαίτερα όσον αφορά το Άρθρο 3 (παροχή συνδρομής σε ξένη υπηρεσία πληροφοριών) και το Άρθρο 17 (απολαβή υλικού οφέλους από αυτήν).

Κλιμάκωση των προειδοποιήσεων για την κινεζική κατασκοπεία

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της κοινής ενημέρωσης που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες πληροφοριών της συμμαχίας Five Eyes: Βρετανία, ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς, Νέα Ζηλανδία.

Τον περασμένο Ιούνιο, οι πέντε χώρες είχαν σημάνει συναγερμό για τη χρήση επαγγελματικών πλατφορμών αναζήτησης εργασίας από την Κίνα με σκοπό την προσέγγιση στελεχών της βρετανικής κυβέρνησης και των ενόπλων δυνάμεων. Επιπλέον, ήδη από τον Νοέμβριο του προηγούμενου έτους, η βρετανική κυβέρνηση είχε συγκαλέσει συναντήσεις με επικεφαλής πανεπιστημίων για την αντιμετώπιση των κινδύνων ξένης παρέμβασης στην έρευνα.