Υπάρχουν «εργοστάσια ναρκωτικών» στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις; Τι είπε ο Τραμπ και τι ισχύει

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πει πολλά πράγματα για τις τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που οι ΗΠΑ έπληξαν πέρυσι. Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης (1/10), ωστόσο, δεν είχε ισχυριστεί ποτέ δημοσίως ότι οι εγκαταστάσεις αυτές ήταν επίσης «εργοστάσια ναρκωτικών».

Τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου σε προεκλογική συγκέντρωση στην Οκλαχόμα προκάλεσαν αμηχανία όχι μόνο στους απλούς Αμερικανούς, αλλά και σε ειδικούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

«Ουάου... Αυτό είναι καινούργιο για μένα», δήλωσε σε email την Παρασκευή (2/10) ο Τζέιμς Άκτον, συνδιευθυντής του Nuclear Policy Program στο Carnegie Endowment for International Peace, αφού το CNN τού έστειλε βίντεο με τις δηλώσεις του Τραμπ. «Από όσο γνωρίζω, η εγκατάσταση του Φορντόου, την καταστροφή της οποίας περιγράφει ο Τραμπ, δεν χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή ναρκωτικών και ούτε είχα ακούσει προηγουμένως κάποια καταγγελία, αξιόπιστη ή μη, ότι συνέβαινε κάτι τέτοιο».

Ωστόσο, αν παρακολουθήσει κανείς ολόκληρο το βίντεο της ομιλίας του, προκύπτει γρήγορα μια προφανής θεωρία. Φαίνεται πιθανό ότι έκανε ένα απλό λάθος και στη συνέχεια - όπως κάνει εδώ και χρόνια - επέμεινε σε αυτό αντί να διορθώσει τον εαυτό του. Για έναν πρόεδρο που έχει δηλώσει ότι είναι «σωστός για τα πάντα», ακόμη και η παραδοχή ενός μικρού λεκτικού λάθους είναι συνήθως ένα βήμα που δεν είναι διατεθειμένος να κάνει.

Ο ισχυρισμός ήρθε μετά από αναφορές στα ναρκωτικά στην Καραϊβική

Ο Τραμπ έκανε τον ισχυρισμό για τα «εργοστάσια ναρκωτικών» προς το τέλος μιας μεγάλης ημέρας. Είχε ταξιδέψει από τον Λευκό Οίκο σε μια εκδήλωση στο Τέξας και στη συνέχεια έφτασε περίπου με δύο ώρες καθυστέρηση στη συγκέντρωση στην Οκλαχόμα, αφού η κακοκαιρία τον ανάγκασε να μετακινηθεί οδικώς αντί να πετάξει.

Μιλώντας για τις προσπάθειές του να αντιμετωπίσει το Ιράν, ο Τραμπ αναφέρθηκε στα βομβαρδιστικά stealth που έπληξαν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025, στο πλαίσιο της επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Σφυρί του Μεσονυκτίου». Ορισμένα από τα αεροσκάφη έριξαν βόμβες με στόχο τα φρεάτια εξαερισμού της εγκατάστασης του Φορντόου.

Ο Τραμπ είπε: «Και μετά, στη 01:00, χωρίς φεγγάρι, με απόλυτο σκοτάδι, αυτά τα απίστευτα μηχανήματα, με επικεφαλής τους πιο εκπληκτικούς πιλότους στον κόσμο, έριξαν τις βόμβες - κάθε βόμβα πήγε κατευθείαν μέσα από τους αεραγωγούς σε αυτό, ε, εργοστάσια ναρκωτικών, πραγματικά. Αυτό έκαναν - ήταν πυρηνικά και ναρκωτικά. Έκαναν ναρκωτικά, αλλά έκαναν και τα πυρηνικά. Αλλά αυτά τα εργοστάσια ναρκωτικών-πυρηνικά εργοστάσια χτυπήθηκαν τόσο σκληρά».

Γιατί το είπε αυτό ο Τραμπ; Μπορεί να μην το μάθουμε ποτέ με βεβαιότητα. Ωστόσο, λίγο πριν αρχίσει να μιλά για το Ιράν, είχε αναφερθεί στις προσπάθειές του να εμποδίσει την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών στην Καραϊβική, καθώς και στη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ που οδήγησε στην απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.

Η αρχική αναφορά του Τραμπ στις βόμβες που έπληξαν «ε, εργοστάσια ναρκωτικών» στο Ιράν φαίνεται πιθανό να ήταν ένα λεκτικό ολίσθημα που προκλήθηκε από τις προηγούμενες αναφορές του στα παράνομα ναρκωτικά και τη Βενεζουέλα.

Ο Τραμπ εδώ και χρόνια αρνείται να αναγνωρίσει ακόμη και ασήμαντα λεκτικά λάθη, προτιμώντας αντί γι’ αυτό να συμπεριφέρεται σαν να εννοούσε πραγματικά αυτό που είπε κατά λάθος - ακόμη και σε κάτι τόσο ασήμαντο όσο το αν ένας ομοσπονδιακός πράκτορας τον οποίο επαινούσε σε ομιλία του το 2018 είχε το παρατσούκλι «CJ» ή «DJ». Στην προκειμένη περίπτωση, αντί απλώς να διορθώσει την αναφορά στα «εργοστάσια ναρκωτικών», πρόσθεσε αυθόρμητα τρεις ακόμη φράσεις, επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό.

Ο Λευκός Οίκος δεν προσπάθησε να δώσει εξήγηση

Ο Λευκός Οίκος, ο οποίος συνηθίζει να δηλώνει ότι «ο πρόεδρος Τραμπ έχει δίκιο» ακόμη και όταν δέχεται ερωτήσεις για ορισμένες από τις πιο ανακριβείς δηλώσεις του Τραμπ, δεν προσφέρθηκε να υπερασπιστεί και αυτή τη δήλωση. «Ανατρέξτε στα σχόλια του προέδρου», απάντησε ένας συνεργάτης του Λευκού Οίκου σε ανυπόγραφο email την Παρασκευή (2/10).

Ο Άκτον, προσπαθώντας να σκεφτεί μια «πιθανή εξήγηση», είπε ότι είναι πιθανό ο Τραμπ να θυμήθηκε πως το Ιράν έχει κατά καιρούς επισημάνει ότι νόμιμα φάρμακα, γνωστά ως «ραδιοφάρμακα» (radiopharmaceuticals), τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και τη θεραπεία ορισμένων παθήσεων, «παράγονται σε πυρηνικούς αντιδραστήρες».

Ωστόσο, ο Άκτον σημείωσε στη συνέχεια ότι η εγκατάσταση του Φορντόου, στην οποία ο Τραμπ φαινόταν ξεκάθαρα να αναφέρεται την Πέμπτη (1/10), είναι κέντρο εμπλουτισμού και δεν διαθέτει αντιδραστήρα. «Επομένως, ακόμη και υπό αυτή την (γενναιόδωρη) ερμηνεία, η δήλωση του Τραμπ θα ήταν ανακριβής», είπε. Πρόσθεσε ότι είναι πιο πιθανό ο Τραμπ απλώς να έκανε ένα λάθος.

Και, φυσικά, θα ήταν εξαιρετικά παραπλανητικό για τον Τραμπ να περάσει από τη συζήτηση για τη διακίνηση παράνομων ναρκωτικών στην Καραϊβική στη συζήτηση για το Ιράν που λειτουργεί «εργοστάσια ναρκωτικών» στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, χωρίς ποτέ να εξηγήσει ότι πλέον αναφερόταν στην παραγωγή νόμιμων φαρμάκων.

Επομένως, το ενδεχόμενο ο Τραμπ απλώς να έκανε ένα λεκτικό ολίσθημα είναι στην πραγματικότητα η πιο επιεικής δυνατή υπεράσπιση των δηλώσεών του για τα «εργοστάσια ναρκωτικών». Όχι ότι ο Τραμπ ή η ομάδα του είναι διατεθειμένοι να την χρησιμοποιήσουν.