«Δεν έχουμε ούτε καρέκλες να καθίσουμε»: Οι μαθητές στη Γαλλία εξηγούν γιατί εξεγέρθηκαν

Οι τεράστιες ανισότητες στην εκπαίδευση είναι αυτές που έχουν πυροδοτήσει το μεγαλύτερο νεανικό κίνημα διαμαρτυρίας στη Γαλλία εδώ και δεκαετίες. Εγκαταλελειμμένα σχολικά κτίρια, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τα πολυπληθή τμήματα είναι μερικά από αυτά που καταγγέλλουν οι μαθητές που βγήκαν στους δρόμους και δεν λένε να σωπάσουν.

Η ιστορία που καταγράφει ο Guardian χαρακτηριστική. Ο Μοχάμεντ ξυπνά κάθε μέρα στις 6 το πρωί. Πριν φύγει για το σχολείο, φροντίζει τα μικρότερα αδέλφια του, βοηθώντας τη μητέρα του, η οποία εργάζεται ως φύλακας ασφαλείας και μεγαλώνει μόνη της τα παιδιά της. Στη συνέχεια, επιβιβάζεται σε δύο γεμάτα λεωφορεία και ένα τοπικό τρένο, προκειμένου να φτάσει στο λύκειό του, στο Σεβράν, μια φτωχή προαστιακή πόλη βορειοανατολικά του Παρισιού.

«Δεν υπάρχουν αρκετές καρέκλες και θρανία για όλους, με αποτέλεσμα ορισμένοι μαθητές να αναγκάζονται να στέκονται όρθιοι», περιγράφει. «Τα τμήματα είναι τόσο γεμάτα που δεν μπορείς να επικοινωνήσεις με τον καθηγητή. Στους φετινούς καύσωνες, οι αίθουσες χωρίς σκίαση ή κουρτίνες έμοιαζαν να έχουν 40 βαθμούς. Έκανε τόση ζέστη που δεν μπορούσα να σκεφτώ».

Ο 17χρονος, που φοιτά στην τελευταία τάξη του λυκείου, θέλει να σπουδάσει διοίκηση επιχειρήσεων και ψηφιακή επικοινωνία σε πανεπιστήμιο του Παρισιού. Ωστόσο, όπως λέει, οι συνθήκες στο σχολείο του δημιουργούν την αίσθηση ότι ο ίδιος και οι συμμαθητές του ξεκινούν με σοβαρό μειονέκτημα.

«Μερικοί από εμάς μένουμε για μήνες χωρίς καθηγητές, όταν οι απόντες δεν αντικαθίστανται. Ένα τμήμα δεν είχε καθηγητή Γαλλικών για αρκετούς μήνες, λίγο πριν από τις τελικές εξετάσεις, με αποτέλεσμα οι μαθητές να μην προλάβουν να μελετήσουν όλα τα προβλεπόμενα κείμενα. Πρόσφατα χρειαστήκαμε καθηγητή για μάθημα που διδάσκεται στα Αγγλικά, αλλά όταν ήρθε, δεν μιλούσε Αγγλικά», αναφέρει.

Οι δρόμοι πήραν «φωτιά»

Ο Μοχάμεντ και οι συμμαθητές του βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων, συχνά με τη στήριξη των γονιών και των εκπαιδευτικών τους. Έχουν στήσει οδοφράγματα στο λύκειό τους, το Lycee Blaise-Cendrars, που βρίσκεται στο Seine-Saint-Denis, ένα από τα φτωχότερα διοικητικά διαμερίσματα της μητροπολιτικής Γαλλίας.

Οι μαθητές αποφάσισαν να συνεχίσουν τις διαμαρτυρίες και την επόμενη εβδομάδα, μεταφέροντας τα αιτήματά τους στον δήμαρχο, σε εκλεγμένους εκπροσώπους και στις αρμόδιες εκπαιδευτικές αρχές. Πολλοί τοπικοί πολιτικοί έχουν εκφράσει τη στήριξή τους, ενώ ακόμη και ο Γάλλος πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, αναγνώρισε ότι οι έφηβοι έχουν «δίκαιες» ανησυχίες.

Φωτογραφίες στα κινητά των μαθητών καταγράφουν σπασμένες καρέκλες, τρύπες σε τοίχους και ταβάνια, μούχλα, κουβάδες για τη συλλογή νερού από διαρροές και χαλασμένα φώτα. Όπως καταγγέλλουν, ούτε οι βασικές ανάγκες καλύπτονται: ορισμένες τουαλέτες είναι χαλασμένες, άλλες δεν έχουν πόρτες, ενώ συχνά απουσιάζουν το χαρτί υγείας και το σαπούνι. Ελλείψεις καταγράφονται επίσης σε βιντεοπροβολείς και επιστημονικό εξοπλισμό.

«Δεν ζητάμε πολυτέλειες, μόνο τα βασικά για να μπορούμε να μαθαίνουμε σε αξιοπρεπείς συνθήκες», λέει ο Μοχάμεντ. «Κι όμως, αστυνομικοί μας επιτέθηκαν όταν συγκεντρωθήκαμε έξω από το σχολείο, έριξαν δακρυγόνα και προχώρησαν σε συλλήψεις».

«Ξεκινάμε με μειονέκτημα επειδή οι γονείς μας είναι φτωχότεροι»

Ο 17χρονος Ιλιάν, η οικογένεια του οποίου έχει μαροκινές ρίζες και ο πατέρας του εργάζεται ως τροχονόμος, περιγράφει τις πρόσθετες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές από φτωχότερες οικογένειες.

«Ξεκινάμε ήδη με άδικο μειονέκτημα, επειδή οι γονείς μας δεν είναι τόσο εύποροι όσο άλλοι. Δεν μπορούν να μας αγοράσουν βιβλία ή να μας πηγαίνουν στον κινηματογράφο», λέει.

Όπως εξηγεί, οι κινητοποιήσεις έχουν ως αποτέλεσμα να χάνουν μαθήματα σε μια κρίσιμη σχολική χρονιά, με τον κίνδυνο να μείνουν πίσω στις εξετάσεις. Παρ' όλα αυτά, επιμένει ότι δεν μπορούν να σταματήσουν τις διαμαρτυρίες χωρίς δεσμεύσεις από την κυβέρνηση.

«Θέλουμε απεγνωσμένα να επιστρέψουμε στην τάξη και να διαβάσουμε, αλλά οι συνθήκες που αντιμετωπίζουμε είναι τόσο κακές που δεν μπορούμε να σταματήσουμε μέχρι να δεσμευτεί η κυβέρνηση ότι θα αναλάβει δράση», τονίζει.

Το γαλλικό υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα διαθέσει 3.000 εκπαιδευτικούς για την κάλυψη των επειγουσών ελλείψεων. Ωστόσο, τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών εμφανίζονται επιφυλακτικά και ζητούν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και περισσότερη χρηματοδότηση, την ώρα που η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα.

Καταγγελίες για αστυνομική βία και ελλείψεις ψυχολογικής υποστήριξης

Πέρα από τις υποδομές και την έλλειψη καθηγητών, οι μαθητές επισημαίνουν και την απουσία επαρκούς υποστήριξης για την ψυχική υγεία. Ο Ιλιάν περιμένει εδώ και μήνες να εξεταστεί από παιδοψυχίατρο. Στο σχολείο του, όπως καταγγέλλει, δεν υπάρχει σχολικός νοσηλευτής, ενώ λείπει και το απαραίτητο προσωπικό για τη στήριξη μαθητών με αναπηρία.

«Η αστυνομία μάς αντιμετωπίζει αφ' υψηλού, σαν να είμαστε ζώα. Μας μιλά με απίστευτη σκληρότητα», λέει. Όπως ανέφερε σε τοπικούς πολιτικούς, ορισμένοι μαθητές καταγγέλλουν ότι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν ρατσιστικές προσβολές εναντίον τους κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.

Ο Στεφάν Τρουσέλ, σοσιαλιστής επικεφαλής του συμβουλίου του Seine-Saint-Denis, ο οποίος συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα με τους μαθητές, χαρακτήρισε απαράδεκτο το γεγονός ότι «η αστυνόμευση αποτελεί μέρος των προβλημάτων». Ζήτησε, μάλιστα, να σταματήσει η χρήση ελαστικών βλημάτων, μετά την αναστολή της χρήσης χειροβομβίδων κρότου-λάμψης λόγω τραυματισμών. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νινιέζ, υπερασπίστηκε τις αστυνομικές πρακτικές.

Ο δήμαρχος του Σεβράν, Στεφάν Μπλανσέ, δήλωσε ότι στηρίζει τα αιτήματα των μαθητών. Όπως ανέφερε, πολλοί από τους 52.000 κατοίκους της πόλης, όπου η φτώχεια βρίσκεται πάνω από τον εθνικό μέσο όρο, αισθάνονται ότι το κράτος τούς έχει παραμελήσει και ξεχάσει.

Η Σάρα, 17 ετών, η οποία ονειρεύεται να σπουδάσει σε κορυφαία σχολή μηχανικών στο Παρίσι, λέει ότι οι νέοι στα προάστια αισθάνονται «πραγματικά εγκαταλελειμμένοι». Ο πατέρας της εργάζεται σε αποθήκη και, όπως αναφέρει, είναι περήφανος για τη συμμετοχή της στις διαδηλώσεις και τη συνάντησή της με τον δήμαρχο.

Η ίδια δηλώνει έκπληκτη και συγκινημένη από τη στήριξη που έδειξαν αυτή την εβδομάδα μαθητές από πιο εύπορες περιοχές της Γαλλίας, συμμετέχοντας σε πορείες αλληλεγγύης.

«Ξέρουμε ότι βρισκόμαστε σε μειονεκτική θέση και ότι πρέπει να προσπαθούμε δέκα φορές περισσότερο από τους άλλους για να ξεπεράσουμε τις διακρίσεις λόγω της περιοχής όπου μένουμε. Αλλά δεν μπορούμε να μάθουμε σωστά κάτω από αυτές τις συνθήκες, όταν δεν είναι καν βέβαιο ότι θα έχουμε μια καρέκλα για να καθίσουμε στο σχολείο», καταλήγει.