Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Η Άγκυρα θυμίζει τις «κόκκινες γραμμές» της, ενώ πιέζει για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου

Η είδηση για την επανέναρξη των ερευνών του καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI) έφτασε γρήγορα στα τουρκικά μέσα, που θυμίζουν τα πέντε πολεμικά πλοία που έστειλε η Άγκυρα το 2024 ανοιχτά της Κάσου. «Η συνεργασία για την οποία η Τουρκία έστειλε πολεμικά πλοία το 2024», γράφει η ιστοσελίδα Oksijen, επισημαίνοντας πως Παρίσι και Αθήνα επιστρέφουν στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η θέση του υπουργείου Άμυνας

Το κρατικό πρακτορείο Anadolu συνόδευσε την είδηση με τη δήλωση του εκπροσώπου του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, υποναυάρχου Ζεκί Ακτιούρκ, στην εβδομαδιαία ενημέρωση της 1ης Οκτωβρίου. Κάθε πόντιση καλωδίου ή αγωγού και κάθε επιστημονική έρευνα στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, είχε πει, πρέπει να συντονίζεται εκ των προτέρων με την Τουρκία ως παράκτιο κράτος. Η Άγκυρα, τόνισε, δεν θα επιτρέψει καμία δραστηριότητα χωρίς άδεια στην υφαλοκρηπίδα που δήλωσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020, στη βάση των συμφωνιών οριοθέτησης με τη Λιβύη και τα κατεχόμενα.

«Η απάντηση της Τουρκίας θα είναι καθοριστική»

Η Oksijen ανατρέχει στο ιστορικό. Το 2024 και το 2025, γράφει, η Τουρκία εμπόδισε τις έρευνες ανατολικά της Κάσου, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Όταν το ιταλικό ερευνητικό Ievoli Relume χαρτογραφούσε τον βυθό ανάμεσα στην Κρήτη και την Κάρπαθο, η Άγκυρα έστειλε στην περιοχή πέντε πολεμικά πλοία, υποστηρίζοντας πως πρόκειται για τουρκική υφαλοκρηπίδα, όπως την ορίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, και πως η δραστηριότητα έγινε χωρίς την άδειά της.

«Κατά την ιστοσελίδα, η Τουρκία ήταν ο βασικός λόγος που το έργο πάγωσε. Οι αντιρρήσεις στο εσωτερικό της Κύπρου ήταν μικρότερο εμπόδιο και υποχώρησαν όταν η Nexans, με συμφωνία που υπογράφηκε τον Αύγουστο στην Αθήνα, απέκτησε το πλειοψηφικό ποσοστό του έργου. Η απάντηση της Άγκυρας, καταλήγει, παραμένει καθοριστική για το μέλλον του GSI.»

Το μνημόνιο στη λιβυκή Βουλή

Το τουρκολυβικό μνημόνιο βρίσκεται στο επίκεντρο κινήσεων και στη Λιβύη. Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Αλ Τζαζίρα στη χώρα, Άχμεντ Χαλίφα, που επικαλείται πηγές ασφαλείας στη Βεγγάζη, Τούρκοι αξιωματούχοι πιέζουν τον Σαντάμ Χαφτάρ να ζητήσει από τον νέο πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αλ Σαλεχίν Αμπντούλ Ναμπί, να συγκαλέσει συνεδρίαση για την επικύρωσή του.

Η κίνηση ακολουθεί την απομάκρυνση του Ακίλα Σάλεχ, ο οποίος επί σχεδόν δώδεκα χρόνια αρνούνταν να επικυρώσει τη συμφωνία, υπό τις πιέσεις του Καΐρου και της Αθήνας. Ο διάδοχός του εξελέγη στις αρχές Οκτωβρίου και είχε διατελέσει πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας φιλίας Λιβύης-Τουρκίας.

Κατά τις ίδιες πηγές, το Ισραήλ, με τη στήριξη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, πιέζει τον Χαφτάρ να απορρίψει τις τουρκικές απαιτήσεις. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, φέρεται να έχει προειδοποιήσει πως, αν η επικύρωση καθυστερήσει, μπορεί να αποσύρει τη στήριξή της από την οικογένεια Χαφτάρ και να στραφεί σε δυνάμεις της δυτικής Λιβύης.

Επίσημη τουρκική αντίδραση, τόσο για τη νέα αίτηση της Nexans όσο και για τις πληροφορίες από τη Βεγγάζη, δεν έχει υπάρξει ως τώρα.