Αλβανία σε αναβρασμό: Νεολαία εναντίον Ράμα, κάθε μέρα - «Δεν μας λήστεψαν απλώς, μας περιφρόνησαν»

Σε πεδίο μάχης με τις δυνάμεις καταστολής μετατράπηκαν για έβδομη διαδοχική ημέρα οι δρόμοι στην Αλβανία.

Οι διαδηλωτές, στην πλειονότητά τους μαθητές λυκείου και φοιτητές, επιδιώκουν την παραίτηση του βαλλόμενου πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Τα επίσημα στοιχεία κάνουν λόγο για 295 τραυματίες, εκ των οποίων οι 186 αστυνομικοί, πριν καν ξεσπάσουν τα νέα βίαια επεισόδια της Δευτέρας.

«Τη στιγμή που το κράτος διαπραγματεύεται με αυτό», δήλωσε ο Ράμα, κρατώντας επιδεικτικά μια πέτρα που είχε εκτοξευθεί εναντίον αστυνομικών την Κυριακή, «το κράτος έχει καταρρεύσει».

Αστυνομικό τμήμα και κυβερνητικά κτίρια στα Τίρανα δέχθηκαν επιθέσεις κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, στις οποίες κυριαρχούν αιτήματα για βελτίωση των συνθηκών στα πανεπιστήμια, οργή για τη διαφθορά και εκκλήσεις για παραίτηση του Ράμα.

Ανάμεσα στους διαδηλωτές περιλαμβάνονται «νέοι και νέες που έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί από σκοτεινές δυνάμεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ», υποστήριξε ο Ράμα. «Η Αλβανία έχει γίνει ένας από τους στόχους μιας καλά συντονισμένης επίθεσης».

Η αστυνομική βία

Στο Πάρκο Ρινία -γνωστό και ως Πάρκο της Νεολαίας- κόσμος ξήλωνε καλντερίμια και πέτρες, σαν κι αυτή που επέδειξε ο πρωθυπουργός, προκειμένου να τις χρησιμοποιήσουν ως πολεμοφόδια στις επόμενες συγκρούσεις με την αστυνομία, μεταδίδει ο ανταποκριτής του BBC. Και δεν χρειάστηκε να περιμένουν για πολύ.

Μια φάλαγγα από αστυνομικά οχήματα κινήθηκε κατά μήκος μιας φαρδιάς λεωφόρου, με επικεφαλής ένα θωρακισμένο όχημα που έβαλλε με νερό και δακρυγόνα μέσα στο πλήθος των διαδηλωτών που τρέπονταν σε φυγή.

Διμοιρίες αστυνομικών καταδίωξαν το πλήθος, που αποτελούταν κυρίως από φοιτητές, μέσα στο πάρκο. Αρκετοί διαδηλωτές αναζήτησαν καταφύγιο σε μια καφετέρια.

Στη σκιά των δέντρων, εθελοντές με γιλέκα κρατούσαν τις θέσεις τους, προσφέροντας τις πρώτες βοήθειες σε όσους είχαν καταρρεύσει από τις αναθυμιάσεις. Σημείο των ημερών, ένας νεαρός λογομαχούσε έντονα με έναν αστυνομικό, ο οποίος λίγο αργότερα του ψέκαξε απευθείας στο πρόσωπο χημικό από κοντινή απόσταση.

«Οι ενέργειες της αστυνομίας είναι συχνά χαοτικές και αλλοπρόσαλλες», σχολιάζει στο BBC ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γκεντιάν Σεϊράνι, ο οποίος παρέχει νομική εκπροσώπηση σε περισσότερους από 100 συλληφθέντες.

«Στα δικαστήρια, η αστυνομία σπάνια προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία», εξηγεί. Στους πελάτες του συγκαταλέγεται και ένας άνδρας που συνελήφθη καθ' οδόν προς τη στάση του λεωφορείου, εντελώς άσχετος με τις κινητοποιήσεις.

«Εκείνοι που πετούν πράγματα στην αστυνομία σχεδόν ποτέ δεν πιάνονται, γιατί απλώς τρέχουν πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους», προσθέτει ο Σεϊράνι.

Η αστυνομία δείχνει εξίσου εξοργισμένη από τη βία εναντίον των συναδέλφων της όσο και οι διαδηλωτές από τις σκληρές μεθόδους καταστολής.

Ο κόσμος είναι οργισμένος - «Δεν τους λήστεψαν απλώς, τους περιφρόνησαν, τους αγνόησαν»

Έξω από την καφετέρια του πάρκου, μόλις τα δακρυγόνα διαλύθηκαν ελαφρώς, η 27χρονη ακτιβίστρια και μεταπτυχιακή φοιτήτρια Σιντορέλα Βατνικάι σκιαγραφεί μια τυπική της ημέρα. Σε ένα κίνημα που δεν έχει κεντρική ηγεσία, η ίδια συγκαταλέγεται στα πιο έμπειρα στελέχη, με οκτώ ολόκληρα χρόνια στην πρώτη γραμμή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

«Το πρωί προσπαθείς να συντονιστείς με όλα τα γκρουπ, να μάθεις πού βρίσκονται και πού στήνεται η επόμενη κινητοποίηση. Να δεις αν χρειάζονται δικηγόροι, φαρμακευτικό υλικό ή άλλος εξοπλισμός. Και φυσικά, να βεβαιωθείς ότι οι φίλοι σου και οι δικοί σου άνθρωποι που συμμετέχουν είναι καλά στην υγεία τους».

Η ημέρα αναλώνεται σε μια αδιάκοπη μετάβαση από τη μια διαδήλωση στην άλλη, με μεγάλο μέρος της να ξοδεύεται τρέχοντας για να ξεφύγουν από την αστυνομία, συμπληρώνει. Παρόλο που η ίδια νιώθει άβολα με τη βία που ασκούν ορισμένοι διαδηλωτές κατά των Αρχών, επιρρίπτει την αποκλειστική ευθύνη στην αστυνομία για την πυροδότηση και τη συντήρηση της έντασης.

«Όταν βλέπω κόσμο να παίρνει πέτρες και να τις εκτοξεύει κατά της αστυνομίας, καταλαβαίνω την οργή τους. Δεν τους επιδοκιμάζω, ούτε νιώθω χαρά, αλλά δεν τους έχει απομείνει άλλος τρόπος για να ακουστούν», υπογραμμίζει η Βατνικάι.

«Προέρχονται από οικογένειες όπου τα μέλη τους δεν είχαν άλλη διέξοδο από το να μεταναστεύσουν -ένα εκατομμύριο άνθρωποι έφυγαν την τελευταία δεκαετία. Δεν τους λήστεψαν απλώς, τους περιφρόνησαν, τους αγνόησαν και τώρα τους ξυλοκοπούν κιόλας».

Ερωτηθείσα για τις δηλώσεις του πρωθυπουργού το περασμένο Σαββατοκύριακο, όταν ρωτούσε ρητορικά τι θα συνέβαινε αν ο ίδιος αποχωρούσε, η απάντησή της είναι κοφτή:

«Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια υπηρεσιακή κυβέρνηση για έναν χρόνο, προκειμένου να προετοιμασθεί η χώρα για αληθινές, δημοκρατικές εκλογές». Η ίδια κατηγορεί ευθέως τον Ράμα για αλλοίωση προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων και για υπόγειες σχέσεις με ισχυρούς ξένους επενδυτές και κυκλώματα του οργανωμένου εγκλήματος.

Όπως σημειώνει, η νεολαία στην Αλβανία αντλεί έμπνευση και θάρρος από τα συνομήλικά της κινήματα της γενιάς Z σε ολόκληρο τον κόσμο.

«Έζησα να βλέπω τη γενιά της μητέρας μου και του πατέρα μου να μοχθεί σε όλη της τη ζωή, ονειρευόμενη μια δημοκρατική κοινωνία όπου θα μπορούσαν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Αυτό δεν έγινε ποτέ πράξη», καταλήγει.

Ο Έντι Ράμα βρίσκεται στο τιμόνι της εξουσίας εδώ και 13 χρόνια, αποτελώντας την κυρίαρχη πολιτική φιγούρα στην Αλβανία από τις αρχές του αιώνα. Ο ίδιος έχει υποσχεθεί την ένταση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030, διαμηνύοντας ότι είναι ο μόνος ικανός να το φέρει εις πέρας.