Η Λιβύη «άναψε το πράσινο φως» για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Στην επικύρωση της θαλάσσιας συμφωνίας («τουρκολιβυκού μνημονίου») με την Τουρκία προχώρησε το κοινοβούλιο της Λιβύης.

Ειδικότερα, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη, ενέκρινε επισήμως το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο, κατά τη σημερινή της συνεδρίαση, σύμφωνα με δύο βουλευτές οι οποίοι μίλησαν στο πρακτορείο Reuters. Την εξέλιξη μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.

Στην ίδια συνεδρίαση, το λιβυκό Κοινοβούλιο αποφάσισε επίσης, με πλειοψηφία, την κατάργηση της απόφασης μποϊκοτάζ του 2020, η οποία αφορούσε τις σχέσεις και τις εμπορικές συναλλαγές με την Τουρκία.

Το μνημόνιο είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Άγκυρας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Τρίπολης και είχε κυρωθεί λίγες ημέρες αργότερα από την τουρκική Εθνοσυνέλευση. Η Βουλή της Ανατολικής Λιβύης, ωστόσο, είχε αντιταχθεί στη συμφωνία και τον Ιανουάριο του 2020 την είχε απορρίψει, αποφασίζοντας ταυτόχρονα τη διακοπή των σχέσεων με την Τουρκία. Τον Ιούνιο του 2025 είχε συσταθεί τεχνική επιτροπή για την επανεξέταση του κειμένου.

Στην Τουρκία, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην είδηση καθώς επηρεάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επικύρωση από τη Βουλή της Βεγγάζης προσδίδει στο μνημόνιο την ευρύτερη πολιτική κάλυψη στο εσωτερικό της Λιβύης, την οποία στερούνταν επί σχεδόν επτά χρόνια.

Τι προβλέπει το μνημόνιο

Το τουρκολυβικό μνημόνιο οριοθετεί κοινή θαλάσσια ζώνη ανάμεσα στις νοτιοδυτικές ακτές της Τουρκίας και τις βορειοανατολικές ακτές της Λιβύης, η οποία διατρέχει περιοχές νοτιοανατολικά της Κρήτης και τέμνει στα δύο την Ανατολική Μεσόγειο, αγνοώντας την επήρεια των ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Κάσος, η Κάρπαθος και η Ρόδος.

Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί το μνημόνιο άκυρο και παράνομο, θέση την οποία έχει επαναλάβει επανειλημμένα και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε κρίνει, ήδη τον Δεκέμβριο του 2019, πως το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παραγάγει έννομες συνέπειες για αυτά. Παρόλα αυτά, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προσφύγει σε διεθνές δικαστήριο για την «ακύρωση» του μνημονίου