Ισπανία: «Περάστε με κόκκινο» - Η μοιραία εντολή που έστειλε το τρένο με 200 χλμ/ώρα πάνω στο Iryo

Ένα φονικό «κοκτέιλ» τεχνικής βλάβης στα συστήματα πληροφορικής και ανθρώπινου λάθους βρίσκεται πίσω από τη νέα σιδηροδρομική τραγωδία που συγκλονίζει την Ισπανία, με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες μετά τη σύγκρουση δύο τρένων.

Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 100 τραυματίστηκαν όταν επιβατική αμαξοστοιχία προσέκρουσε με σφοδρότητα στο πίσω μέρος ακινητοποιημένου τρένου κοντά στην πόλη Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, κατά μήκος της γραμμής υψηλής ταχύτητας που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη.

Το ένα από τα δύο τρένα, της κρατικής εταιρείας Renfe, έπεσε πάνω στην ακινητοποιημένη αμαξοστοιχία της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, σε μια στιγμή που η κυκλοφορία στη γραμμή είχε ήδη διακοπεί λόγω προβλήματος στο σύστημα διαχείρισης και ασφάλειας LZB.

Πρόκειται για το τρίτο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία μέσα στο ίδιο έτος, μετά τη μεγάλη τραγωδία του Ιανουαρίου στην επαρχία της Κόρδοβα με περισσότερους από 40 νεκρούς, αλλά και το δυστύχημα κοντά στη Βαρκελώνη όπου έχασε τη ζωή του ένας μηχανοδηγός.

«Σήμερα η Ισπανία θρηνεί. Όλη η Ισπανία είναι βυθισμένη στο πένθος», δήλωσε από τον τόπο της τραγωδίας ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, εκφράζοντας την πλήρη συμπαράστασή του στις οικογένειες των θυμάτων.

Πώς προκλήθηκε η φονική σύγκρουση

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, εξήγησε ότι μια βλάβη στο μηχανογραφικό σύστημα προκάλεσε δυσλειτουργία στα συστήματα ασφαλείας κατά μήκος μιας διαδρομής 63 χιλιομέτρων, με αποτέλεσμα όλα τα τρένα στην περιοχή να ακινητοποιηθούν αυτόματα.

Στο σημείο εκείνο, η κρατική εταιρεία διαχείρισης των ισπανικών σιδηροδρόμων, ADIF, ανέλαβε τον χειροκίνητο έλεγχο του συστήματος. Τότε ελήφθη η απόφαση να επιτραπεί στο τρένο υψηλής ταχύτητας της Renfe να συνεχίσει την πορεία του προς τα νότια, παρά το γεγονός ότι ο σηματοδότης ήταν κόκκινος.

Η αμαξοστοιχία της Renfe έλαβε άδεια να συνεχίσει χωρίς κανέναν περιορισμό ταχύτητας λόγω λανθασμένης εντολής από ελεγκτή κυκλοφορίας. Αποτέλεσμα ήταν, μεταξύ 8:36 π.μ. και 8:52 π.μ. τοπική ώρα, το τρένο να αναπτύξει ξανά ταχύτητα περίπου 200 χλμ/ώρα (124 μίλια/ώρα), πέφτοντας τελικά πάνω στο ακινητοποιημένο τρένο της Iryo.

«Υπήρχε κόκκινο σήμα που απαγόρευε την κίνηση, κι όμως δόθηκε άδεια στο τρένο να προχωρήσει», δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών σε συνέντευξη Τύπου. «Πρόκειται για μια απόφαση που λήφθηκε υπό ανεξήγητες συνθήκες».

Ανάμεσα στους νεκρούς, οι 24 επέβαιναν στο τρένο της Renfe που εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη - Σεβίλλη και οι 44 στο τρένο της Iryo, που κινούνταν στην ίδια διαδρομή.

Ο Πουέντε πρόσθεσε ότι θα διεξαχθεί πλήρης έρευνα για το περιστατικό, ενώ ο Σάντσεθ τόνισε πως «αν υπήρξε αμέλεια, θα έρθει στο φως. Και αν υπήρξαν ατοπήματα στο σύστημα ασφαλείας, θα αντιμετωπιστούν με τη μέγιστη αυστηρότητα».

«Άνθρωποι εκτοξεύονταν στον αέρα»

Επιβάτες περιέγραψαν τις στιγμές της σύγκρουσης ως «απόλυτο χάος», καθώς εκσφενδονίστηκαν από τις θέσεις τους και καταπλακώθηκαν μεταξύ τους μέσα στα βαγόνια, μεταδίδει το CNN.

Μια επιζήσασα ανέφερε ότι τρία από τα βαγόνια βρέθηκαν σε τραγική κατάσταση: «Το ένα είχε πάρει φωτιά, στο άλλο υπήρχαν εγκλωβισμένοι που έκλαιγαν και φώναζαν για βοήθεια. Και στο κεντρικό βαγόνι που δέχτηκε το κύριο πλήγμα, άνθρωποι είχαν θαφτεί κάτω από τα συντρίμμια».

Ο 25χρονος Γιοάντερ δήλωσε: «Κοιμόμουν και όταν ξύπνησα, έπεφτα ήδη πάνω στα μπροστινά καθίσματα. Χτύπησα στο πρόσωπο και στο πόδι. Πονάω, αλλά υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που χρειάζονται βοήθεια πολύ περισσότερο από εμένα».

Η Πατρίσια, επιβάτιδα στο τρένο της Renfe, περιέγραψε εφιαλτικές σκηνές: «Το τρένο μας είχε σταματήσει για περίπου 20 λεπτά πριν από το ατύχημα, με μια ανακοίνωση να μας ενημερώνει ότι υπήρχε μεγάλη κυκλοφορία. Μετά ξεκινήσαμε και, πριν περάσουν ούτε τρία λεπτά, έγινε η σύγκρουση. Άνθρωποι εκτοξεύτηκαν στον αέρα... ήταν τρομακτικό».

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της περιφερειακής κυβέρνησης της Καστίλλης-Λα Μάντσα, στο τρένο της Iryo επέβαιναν 151 επιβάτες και σε εκείνο της Renfe 393.

Γιγαντιαία επιχείρηση των Αρχών

Δεκάδες πυροσβεστικά οχήματα, ασθενοφόρα και περιπολικά έσπευσαν αμέσως στο σημείο. Η ισπανική Πολιτοφυλακή έστησε πολλαπλές τέντες πρώτων βοηθειών, ενώ τουλάχιστον τρία ελικόπτερα συμμετείχαν στις επιχειρήσεις διάσωσης.

Οι διασώστες συνέχιζαν να απομακρύνουν συντρίμμια από τα βαγόνια της Iryo, ενώ αρκετά βαγόνια της Renfe είχαν εκτροχιαστεί και γείρει στο πλάι. Επιβάτες χωρίς σοβαρούς τραυματισμούς μεταφέρθηκαν μακριά από το σημείο με λεωφορεία.

Ανάμεσα στους διασωθέντες περιλαμβάνονται πολίτες διαφόρων εθνικοτήτων (από την Ισπανία, τη Βραζιλία κ.ά.), ενώ το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι μεταξύ των τραυματιών βρίσκονται και Αμερικανοί πολίτες.

Η κωμόπολη Ούρδα, σε απόσταση περίπου 8 χιλιομέτρων από το σημείο της σύγκρουσης, υποδέχθηκε δεκάδες ασθενοφόρα, ενώ στο αθλητικό κέντρο της περιοχής στήθηκε κέντρο περίθαλψης από τον Ερυθρό Σταυρό. Παράλληλα, οι τοπικές Αρχές απηύθυναν επείγουσα έκκληση στους πολίτες για αιμοδοσία στα νοσοκομεία των κοντινών πόλεων.

Το βεβαρημένο ιστορικό και τα ερωτήματα

Ο πρωθυπουργός Σάντσεθ παραδέχτηκε ότι «είναι σαφές πως βιώσαμε δύο τραγωδίες σε τρένα υψηλής ταχύτητας μέσα στην ίδια χρονιά», αναφερόμενος στο πολύνεκρο δυστύχημα του Ιανουαρίου στην επαρχία της Κόρδοβα με περισσότερους από 40 νεκρούς.

Το δυστύχημα συνέβη περίπου 200 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο της τραγωδίας του Ιανουαρίου, στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Ωστόσο, τα αίτια της προηγούμενης σύγκρουσης ήταν διαφορετικά, καθώς εκείνο το δυστύχημα είχε προκληθεί από θραύση των γραμμών.

Ένα τρίτο περιστατικό φέτος κοντά στη Βαρκελώνη -λίγες ημέρες μετά το δυστύχημα στην Κόρδοβα- αφορούσε τον εκτροχιασμό προαστιακού τρένου λόγω έντονης βροχόπτωσης, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ο μηχανοδηγός.

Τα αλλεπάλληλα αυτά συμβάντα έχουν εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την κατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών της Ισπανίας, τα ηλεκτρονικά συστήματα και τη συντήρησή τους.

Παρόλα αυτά, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι μέχρι πρόσφατα η Ισπανία διατηρούσε ένα από τα καλύτερα επίπεδα ασφάλειας στους σιδηροδρόμους στην Ευρώπη.