Ταυτοποιήθηκε μυστηριώδες πλάσμα που εντοπίστηκε στα Ιμαλάια... δεν θα έπρεπε όμως να βρίσκεται εκεί

Οι επιστήμονες κατάφεραν επιτέλους να ταυτοποιήσουν ένα μυστηριώδες πλάσμα που είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά στα Ιμαλάια πριν από σχεδόν 50 χρόνια.

Πρόκειται για ένα νέο είδος, με την επιστημονική ονομασία Vermitigris tsangyanggyatso, το οποίο ανήκει σε μια ομάδα μυγών που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ότι ζουν αποκλειστικά σε τροπικές περιοχές.

Σύμφωνα με το Daily Galaxy, η ανακάλυψή του στα βουνά της νότιας περιοχής Σιζάνγκ της Κίνας αλλάζει όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι ερευνητές για αυτά τα ασυνήθιστα έντομα.

Η ιστορία ξεκίνησε το 1978, όταν επιστήμονες συνέλεξαν στην περιοχή προνύμφες ενός παράξενου εντόμου, γνωστού ως wormlion. Ωστόσο, υπήρχε ένα σημαντικό πρόβλημα: χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους ενήλικα άτομα, δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν με ακρίβεια σε ποιο είδος ανήκαν.

Τα δεδομένα άλλαξαν το 2025, όταν ερευνητές που εξερευνούσαν την κομητεία Γιαντόνγκ κατάφεραν να συλλέξουν ενήλικα δείγματα. Τα ευρήματά τους, τα οποία δημοσιεύθηκαν τον Απρίλιο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό ZooKeys, αποκάλυψαν ένα νέο είδος με ορισμένα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά και μια απροσδόκητη ικανότητα προσαρμογής στο υγρό περιβάλλον των Ιμαλαΐων.

Μια μεγάλη μύγα με ασυνήθιστα χαρακτηριστικά

Το νεοανακαλυφθέν wormlion είναι μεγαλύτερο από πολλά συγγενικά του είδη. Τα ενήλικα μπορούν να φτάσουν σε μήκος τα 19,5 χιλιοστά, ενώ το άνοιγμα των φτερών τους αγγίζει σχεδόν τα 16 χιλιοστά. Το σώμα τους έχει κιτρινοκάστανη έως κοκκινοκάστανη απόχρωση στην κοιλιακή χώρα, σε αντίθεση με άλλα συγγενικά είδη που διαθέτουν ραβδώσεις ή πιο σκούρες ζώνες.

Ωστόσο, το μέγεθος δεν είναι το μοναδικό ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του. Το έντομο διαθέτει επίσης ασυνήθιστα κοντό ρύγχος, μια δομή που σχετίζεται με τα στοματικά του μόρια. Ορισμένα συγγενικά είδη έχουν αναπτύξει μακρύτερα στοματικά μόρια, τα οποία χρησιμοποιούν για να τρέφονται με νέκταρ. Αντίθετα, το συγκεκριμένο είδος των Ιμαλαΐων έχει πολύ κοντύτερο ρύγχος και ενδέχεται να μην τρέφεται καθόλου κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής του.

Ο εντοπισμός ενήλικων αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολος, καθώς οι μύγες wormlion έχουν πολύ μικρή διάρκεια ζωής μετά την ενηλικίωσή τους.

Οι ερευνητές γνώριζαν καλά τις δυσκολίες αυτές. Το 2015 είχαν ανακαλύψει μια ακόμη άγνωστη προνύμφη wormlion στο όρος Cangshan της Κίνας. Χρειάστηκε να περάσουν εννέα χρόνια, μέχρι το 2024, προκειμένου να καταφέρουν να εκθρέψουν ενήλικα έντομα στο εργαστήριο και να ταυτοποιήσουν το έντομο ως νέο είδος, με την ονομασία Vermiophis cangshanensis.

Πώς κυνηγούν αυτά τα έντομα

Τα συγκεκριμένα έντομα διαθέτουν έναν ασυνήθιστο τρόπο κυνηγιού. Αντί να κυνηγούν ενεργά τη λεία τους, οι προνύμφες τους σκάβουν στο έδαφος μικρούς κρατήρες σε σχήμα χωνιού, στην άμμο ή σε μη συνεκτικό χώμα. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούν παγίδες για μικρά ζώα που ενδέχεται να πέσουν μέσα τους.

Η τεχνική θυμίζει έντονα εκείνη των μυρμηγκολεόντων. Παρά την ομοιότητα, ωστόσο, τα wormlions ανήκουν στις μύγες, ενώ οι μυρμηγκολέοντες αποτελούν εντελώς διαφορετική τάξη εντόμων. Οι δύο ομάδες ανέπτυξαν ανεξάρτητα αυτή την τεχνική παγίδευσης της λείας τους.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο ZooKeys, οι προνύμφες του νέου είδους των Ιμαλαΐων έχουν μήκος 20 έως 28 χιλιοστά, δηλαδή είναι ακόμη μεγαλύτερες από τα ενήλικα. Διαθέτουν επίσης ένα σαρκώδες, ημικυκλικό εξάρτημα, το οποίο φέρει πέντε έως επτά αγκάθια. Οι ερευνητές εντόπισαν τις προνύμφες σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα: σε λεπτόκοκκο χώμα κάτω από μεγάλους βράχους, σε υπολείμματα ξύλου κάτω από ένα περίπτερο και σε άμμο που συνέλεξαν στις όχθες ενός ποταμού.

Φαίνεται ότι προτιμούν τη λεπτόκοκκη άμμο των ποταμών, αν και μπορούν να κατασκευάζουν τις παγίδες τους και στα τρία διαφορετικά υλικά. Ο τρόπος με τον οποίο καταφέρνουν να προσαρμόζονται σε τόσο διαφορετικές επιφάνειες εξακολουθεί να αποτελεί μυστήριο. «Ειλικρινά, δεν γνωρίζουμε ακόμη. Ίσως μελλοντικά πειράματα συμπεριφοράς να μας βοηθήσουν να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα», παραδέχθηκε η ερευνητική ομάδα όταν ρωτήθηκε σχετικά με αυτή την ικανότητα.

Ένα έντομο σε ένα απροσδόκητο περιβάλλον

Μέχρι σήμερα, θεωρούνταν ότι το γένος Vermitigris περιορίζεται στις τροπικές περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας. Παράλληλα, τα υγρά δάση θεωρούνταν ακατάλληλο περιβάλλον για τα wormlions, καθώς οι προνύμφες τους χρειάζονται προστατευμένα και ξηρά σημεία για να κατασκευάζουν τις παγίδες τους.

Ωστόσο, το νέο είδος εντοπίστηκε σε προστατευμένα από τη βροχή σημεία της υγρής νότιας περιοχής των Ιμαλαΐων. Σύμφωνα με τους ερευνητές που μίλησαν στο SciTechDaily, η ανακάλυψη δείχνει ότι τα συγκεκριμένα έντομα μπορούν να επιβιώσουν και σε υποτροπικά κλίματα.

Τα περισσότερα ενήλικα έντομα εντοπίστηκαν να ξεκουράζονται πάνω σε φύλλα, κοντά στις προνύμφες τους. Ένα από αυτά, ωστόσο, βρέθηκε κοντά σε αγροτικές εκτάσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι το είδος διαθέτει ισχυρή πτητική ικανότητα και μπορεί να διασπείρεται σε μεγάλες αποστάσεις.

Η ονομασία του νέου είδους αποτελεί αναφορά στον Τσανγκγιάνγκ Γκιάτσο, τον έκτο Δαλάι Λάμα, ο οποίος ήταν επίσης Θιβετιανός ποιητής και μοναχός, γνωστός για τα ερωτικά ποιήματά του. Με την ανακάλυψη αυτή, τα γνωστά είδη του γένους Vermitigris αυξάνονται από τέσσερα σε πέντε, ενώ ο συνολικός αριθμός των γνωστών ειδών μυγών wormlion παγκοσμίως φτάνει πλέον τα 67.

Καθώς μεγάλες εκτάσεις στις νότιες πλαγιές των Ιμαλαΐων παραμένουν ανεξερεύνητες, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ενδέχεται να υπάρχουν και άλλα άγνωστα είδη που περιμένουν να ανακαλυφθούν.