WSJ: Οι ΗΠΑ πιέζουν για επανεκκίνηση πωλήσεων ρωσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Ουκρανίας

Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει την ταχεία επανέναρξη πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω των αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία, όπως αναφέρει η Wall Street Journal. Η πρόταση εντάσσεται, κατά το δημοσίευμα, στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να επιτευχθεί συμφωνία για παύση των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές πριν από τον χειμώνα.

Το σχέδιο, όπως περιγράφεται, δεν αφορά απλώς την επαναφορά μιας εμπορικής ροής που διακόπηκε. Συνδέεται με μια ευρύτερη αμερικανική επιδίωξη να δοθεί στη Μόσχα οικονομικό κίνητρο ώστε να αποδεχθεί μια «ενεργειακή εκεχειρία», ενώ παράλληλα η Ουκρανία θα μπορούσε να αποκτήσει έσοδα από τέλη διέλευσης.

Ο ρόλος Κούσνερ και Γουίτκοφ

Την ιδέα φέρονται να έθεσαν οι απεσταλμένοι του προέδρου Τραμπ για Ρωσία και Ουκρανία, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, κατά τις επισκέψεις τους στη Μόσχα και στο Κίεβο τον Σεπτέμβριο. Η WSJ επικαλείται Αμερικανούς, Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους, καθώς και πρόσωπα που συμμετείχαν στις σχετικές συζητήσεις.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, στο σχέδιο προβλέπεται η ύπαρξη Αμερικανού ενδιάμεσου στις συναλλαγές, ώστε να αντιμετωπιστούν τα εμπόδια που δημιουργούν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις. Η εμπλοκή αυτή θα μπορούσε επίσης να ανοίξει ευκαιρίες για Αμερικανούς επενδυτές, όπως αναφέρουν οι πηγές της εφημερίδας.

Για να απαντηθεί η ένσταση ότι ευρωπαϊκές πληρωμές θα ενίσχυαν τη ρωσική πολεμική μηχανή, ο Λευκός Οίκος φέρεται να πρότεινε τα έσοδα της Μόσχας να κατατίθενται σε δεσμευμένο λογαριασμό σε τρίτη δικαιοδοσία.

Γιατί θεωρείται άμεσα εφαρμόσιμη η ουκρανική διαδρομή

Το δίκτυο που αναφέρεται στο δημοσίευμα μεταφέρει φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα του Ουρενγκόι στη Σιβηρία και, μέσω Ουκρανίας, συνδέεται με τη Σλοβακία και από εκεί με την Αυστρία και τη Γερμανία. Σε αντίθεση με άλλες οδεύσεις, η συγκεκριμένη διαδρομή θα μπορούσε, κατά τη WSJ, να επαναλειτουργήσει σχεδόν αμέσως.

Περιορισμένες ποσότητες ρωσικού αερίου συνέχισαν να περνούν από την Ουκρανία στη διάρκεια του πολέμου, μέχρι τη διακοπή της ροής τον Ιανουάριο του 2025. Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει την πρόταση και ως τρόπο συγκράτησης των τιμών ενέργειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προετοιμάζεται για τον χειμώνα με χαμηλότερα αποθέματα.

Η WSJ αναφέρει ότι οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι γεμάτες περίπου κατά 75%, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας εννεαετίας για την περίοδο πριν από τον χειμώνα. Παράλληλα, οι διεθνείς τιμές ενέργειας εξακολουθούν να πιέζονται, ενώ αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ παραμένουν εγκλωβισμένες στον Περσικό Κόλπο.

Οι ευρωπαϊκές αντιστάσεις

Το βασικό εμπόδιο για την αμερικανική πρόταση είναι πολιτικό και στρατηγικό. Μετά τη ρωσική εισβολή, οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία ως κίνδυνο για την ασφάλειά τους και έχουν κινηθεί νομοθετικά προς τον τερματισμό της.

Η ευρωπαϊκή γραμμή, όπως την περιγράφει η WSJ, είναι ότι οι αγορές ρωσικού φυσικού αερίου δεν πρέπει να επανέλθουν ούτε μετά από πλήρη ειρηνευτική συμφωνία, πόσο μάλλον στο πλαίσιο μιας περιορισμένης εκεχειρίας που θα άφηνε ανοιχτά άλλα μέτωπα του πολέμου.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι η απαγόρευση πρέπει να είναι μόνιμη, καθιστώντας σαφές πως δεν θα εμπιστευόταν τη Ρωσία ακόμη και σε περίπτωση άμεσης ειρήνης. Σε ιδιωτικές συζητήσεις, οι αντιδράσεις εμφανίζονται ακόμη πιο έντονες, με αξιωματούχο μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας να παρομοιάζει την πρόταση με πολιτική κατευνασμού, κατά τη WSJ.

Το ευρύτερο ενεργειακό παζάρι

Η νέα αμερικανική προσέγγιση, όπως γράφει η WSJ, διαφέρει αισθητά από τη στάση της πρώτης θητείας Τραμπ, όταν ο τότε πρόεδρος επέκρινε την Άγκελα Μέρκελ για τον Nord Stream 2 και επέβαλε κυρώσεις στο έργο στα τέλη του 2019.

Σήμερα, η Ουάσιγκτον εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Nord Stream ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για τον πόλεμο και τις σχέσεις ασφάλειας Ρωσίας - Ευρώπης. Ωστόσο, αυτό εμφανίζεται ως πολύ δυσκολότερο εγχείρημα, καθώς οι αγωγοί υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις υποθαλάσσιες εκρήξεις του Σεπτεμβρίου 2022 και θα απαιτούνταν χρόνος για την αποκατάστασή τους, πέρα από τα πολιτικά και νομικά εμπόδια.

Η αναζήτηση ενεργειακής εκεχειρίας επανέρχεται καθώς έχουν προγραμματιστεί τριμερείς συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στα μέσα Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ουκρανία επανέλαβε την αεροπορική εκστρατεία της κατά ρωσικών διυλιστηρίων, μετά από μια περίοδο σχεδόν δύο εβδομάδων κατά την οποία είχε σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις, έπειτα από πίεση του Τραμπ.