Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: «Μπλε κύμα» ή νέα έκπληξη; Οι κάλπες που θα καθορίσουν τα δύο τελευταία χρόνια του Τραμπ

Οι Αμερικανοί καλούνται σήμερα στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές, η έκβαση των οποίων χαρακτηρίζεται αποφασιστικής σημασίας για τα δυο τελευταία χρόνια της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Η προεδρική παράταξη, οι ρεπουμπλικάνοι, είναι αντιμέτωποι με την αντιπολίτευση, τους δημοκρατικούς, που ευελπιστούν ότι απόψε θα ξαναπάρουν στα χέρια τους --κάποιους τουλάχιστον από-- τους μοχλούς της εξουσίας στην Ουάσιγκτον.

Τα πρώτα εκλογικά τμήματα θα ανοίξουν στις 06:00 (τοπική ώρα· 13:00 ώρα Ελλάδας) σε διάφορες πολιτείες της ανατολικής ακτής. Ένδειξη της βαρύτητας που έχουν αυτές οι εκλογές: σχεδόν 58 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει προκαταβολικά, ιστορικό ρεκόρ στις λεγόμενες «midterms».

Στις τάξεις των δημοκρατικών υπάρχουν μεγάλες ελπίδες πως θα σημειωθεί «μπλε κύμα» (σ.σ. αυτό είναι το χρώμα της παράταξης), αν όχι «τσουνάμι», καθώς οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούν τη νίκη τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η σύνθεση της οποίας ανανεώνεται εξ ολοκλήρου σήμερα.

Από το Μέιν ως την Αλάσκα, περνώντας από το Τέξας, το Οχάιο ή ακόμη το Κάνσας, οι υποψήφιοι των δημοκρατικών θεωρούνται επίσης φαβορί και προσμένουν να επιτύχουν την ανατροπή της ισορροπίας ισχύος στη Γερουσία, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις του Siena College για τη New York Times, αποτέλεσμα που φάνταζε αδιανόητο πριν από μόλις έναν χρόνο.

Αλλά στο μεσοδιάστημα, ο πρόεδρος Τραμπ διέταξε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, αθέτησε τις υποσχέσεις του πως θα μείωνε το κόστος διαβίωσης, και υπέστη σειρά επιθέσεων από την αντιπολίτευση, που καταγγέλλει τον προσωπικό πλουτισμό του μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025.

Δημοψήφισμα

«Τήρησα περισσότερες υποσχέσεις απ’ όσες έκανα», είπε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στην Ουάσιγκτον χθες Δευτέρα, στην τελευταία του ομιλία πριν από την ψηφοφορία.

Στη μάλλον ασυνάρτητη ομιλία, ο 80άρης δισεκατομμυριούχος αφιέρωσε περισσότερο χρόνο αναφερόμενος στα μεγαλεπήβολα έργα του στην αμερικανική πρωτεύουσα παρά στα διακυβεύματα της σημερινής εκλογικής αναμέτρησης.

Ο επικεφαλής των δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ βρήκε «αξιολύπητο» τον λόγο του προέδρου, τον χαρακτήρισε σύμβολο της απόλυτης αποσύνδεσης του Ντόναλντ Τραμπ από την πραγματικότητα των περισσότερων Αμερικανών.

Ιστορικά, το κόμμα που κατέχει τον Λευκό Οίκο υφίσταται απώλειες στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές, που εκλαμβάνονται συχνά ως δημοψήφισμα για τον αρχηγό του κράτους.

Ο έλεγχος της Βουλής των Αντιπροσώπων θα δώσει στους δημοκρατικούς μεγαλύτερο βάρος στην κατάρτιση του προϋπολογισμού του ομοσπονδιακού κράτους, καθώς και τη δυνατότητα να αρχίσουν έρευνες του σώματος, πιο συγκεκριμένα για υποθέσεις διαφθοράς που προσάπτουν στον Ντόναλντ Τραμπ και τους ανθρώπους του.

Αν μπορέσουν να πάρουν τον έλεγχο της Γερουσίας, θα μπορούν να εμποδίσουν διορισμούς του προέδρου, ειδικά σε περίπτωση που χηρέψει έδρα στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Ωστόσο, παρότι φθάνουν σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση στη θέση του φαβορί, οι δημοκρατικοί τείνουν να δείχνουν μάλλον συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς έχουν ζεματιστεί επανειλημμένα από δημοσκοπήσεις που είχαν υποτιμήσει το επίπεδο κινητοποίησης της βάσης του προέδρου Τραμπ στο παρελθόν.

Δικαστικό μπλόκο στην προσφυγή Τραμπ για την Καλιφόρνια

Την ίδια ώρα το αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε χθες Δευτέρα --όπως αναμενόταν-- κατεπείγουσα προσφυγή της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία του ζητούσε να αναγκάσει τις αρχές στην πολιτεία Καλιφόρνια να διαχωρίσει τα ψηφοδέλτια 20.000 και πλέον εκλογέων, εξαιτίας των υποτιθέμενων αμφιβολιών για το κατά πόσον έχουν την αμερικανική εθνικότητα, παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών.

Το δικαστήριο, μολονότι έχουν καθαρή πλειοψηφία σε αυτό οι συντηρητικοί (6-3), δεν εξήγησε τον λόγο που απέρριψε την προσφυγή στην απόφασή του, που εξαντλείται σε μια πρόταση, ούτε διευκρίνισε αν υπήρξε οποιαδήποτε διαφωνία μεταξύ των εννέα μελών του.

Ομοσπονδιακό δικαστήριο του Λος Άντζελες είχε απορρίψει την περασμένη εβδομάδα αίτημα προς αυτό που υποβλήθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης στις εκλογικές αρχές της Καλιφόρνιας (δυτικά), πολιτείας που χαρακτηρίζεται οχυρό των δημοκρατικών.

Άλλος ομοσπονδιακός δικαστής, της Ουάσιγκτον, ο Τζέιμς Μπόσμπεργκ, έλαβε χθες παρόμοια απόφαση, συμπεραίνοντας πως οι λίστες ξένων που φέρονται να έχουν εγγραφεί χωρίς να είχαν τέτοιο δικαίωμα σε εκλογικούς καταλόγους, όπως παρουσιάστηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ, είναι «λαθεμένες».

Απαγόρευσε στην κυβέρνηση να ζητήσει από εκλογικούς αξιωματούχους στην Καλιφόρνια να απομονώσουν κάποια ψηφοδέλτια από τα υπόλοιπα, κρίνοντας πως τέτοιες αξιώσεις «πιθανόν παραβιάζουν το Σύνταγμα».

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Η δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ παραμένει καθηλωμένη κοντά σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, καθώς ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος στις ΗΠΑ αντιλαμβάνεται την ψήφο στις ενδιάμεσες εκλογές ως έκφραση αποδοκιμασίας στην πολιτική του Ρεπουμπλικάνου προέδρου, σύμφωνα με τα αποτελέσματα δημοσκόπησης που διενεργήθηκε από το ινστιτούτο Ipsos για λογαριασμό του πρακτορείου ειδήσεων Reuters.

Τα αποτελέσματα της πενθήμερης έρευνας, η οποία ολοκληρώθηκε σήμερα, δείχνουν ότι η εκλογική αναμέτρηση ενδέχεται να είναι πιο αμφίρροπη από ό,τι αναμενόταν το προηγούμενο διάστημα.

Περίπου το 46% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση δήλωσε ότι θα επιλέξει Δημοκρατικούς σε αυτές τις εκλογές - οι οποίες θα καθορίσουν ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ - έναντι 38% που εξέφρασε την προτίμησή του σε Ρεπουμπλικάνους. Το προβάδισμα οκτώ μονάδων για τους Δημοκρατικούς είναι μειωμένο σε σύγκριση με δημοσκόπηση των Ipsos/Reuters την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς τότε ανερχόταν σε 11 μονάδες.

Η προτίμηση κόμματος αποτυπώνει μεν το γενικότερο κλίμα σε εθνικό επίπεδο, ωστόσο δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των αναμετρήσεων ανά πολιτεία και εκλογική περιφέρεια, οι οποίες μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές.

Περίπου το 32% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι εγκρίνει το έργο του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ποσοστό αμετάβλητο σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα και ελάχιστα υψηλότερο από το ιστορικό χαμηλό του 31% που καταγράφηκε πριν από δύο εβδομάδες.

Οι μισοί από τους ερωτηθέντες που δεν εξέφρασαν κομματική προτίμηση δήλωσαν πως αντιλαμβάνονται την ψήφο τους σε αυτές τις εκλογές ως έκφραση αποδοκιμασίας του Τραμπ, έναντι 13% που είπε πως θα είναι ψήφος εμπιστοσύνης στην πολιτική του προέδρου. Το 33% δήλωσε ότι η ψήφος του δεν επηρεάζεται από τον παράγοντα Τραμπ.

Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε σε δείγμα 1.765 ενηλίκων από όλη τη χώρα, ενώ το περιθώριο στατιστικού σφάλματος εκτιμάται στο ±2%.

«Αν χάσουμε το Τέξας...»

Ως τις τελευταίες ώρες της εκστρατείας, το σύνθημα ήταν κινητοποίηση. Όπως για την Τζέιν Κόλουμ, την οποία συνάντησε το Γαλλικό Πρακτορείο σε προάστιο της Ατλάντας (Τζόρτζια, νότια): πήγαινε από πόρτα σε πόρτα για να παροτρύνει πολίτες να ψηφίσουν τον δημοκρατικό γερουσιαστή Τζον Όσοφ, υποψήφιο για την επανεκλογή του.

«Αισθάνομαι αληθινά υποχρέωση να κάνω ό,τι μπορώ για να αλλάξουμε την κατεύθυνση που έχει πάρει η χώρα μας αυτή τη στιγμή, να τη βάλουμε (...) στον δρόμο της δημοκρατίας», εξήγησε η συνταξιούχος δασκάλα, 77 χρονών.

Στην άλλη πλευρά, των ρεπουμπλικάνων, ο τόνος γινόταν ολοένα πιο οξύς, πιο δυσοίωνος τις τελευταίες ημέρες πριν από τις εκλογές.

«Δεν υπερβάλλω όταν λέω ότι αν χάσουμε το Τέξας, θα χάσουμε την Αμερική», προειδοποίησε την Κυριακή ο ρεπουμπλικάνος υποψήφιος για τη Γερουσία στην πολιτεία αυτή, ο Κεν Πάξτον, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης στην Αμερική.

Όποια κι αν είναι τα αποτελέσματα των σημερινών ενδιάμεσων βουλευτικών εκλογών, το βέβαιο είναι πως θα πρόκειται για την αρχή του τέλους της θητείας του αρχηγού του αμερικανικού κράτους Τραμπ -- και ταυτόχρονα την έναρξη ξέφρενης κούρσας, στις τάξεις των ρεπουμπλικάνων όσο και σε αυτές των δημοκρατικών, ενόψει της διαδοχής του το 2028.