Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Το πρώτο «ταμείο» για τον Τραμπ, το στοίχημα του Κογκρέσου και η πρόβα τζενεράλε για το '28

Η ώρα της κάλπης έφτασε. Δύο χρόνια μετά τη συντριπτική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές που τον ανέδειξαν πρόεδρο των ΗΠΑ και του έδωσαν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, ήρθε η ώρα να κάνει το πρώτο… ταμείο.

Η προεδρία του προφανώς δεν αμφισβητείται. Είναι όμως η ώρα, που οι Αμερικανοί θα επιβραβεύσουν ή θα αποδοκιμάσουν στην πράξη τις πολιτικές που έχει εφαρμόσει χρησιμοποιώντας του δικαίωμα που τους δίνει το εκλογικό σύστημα στις ΗΠΑ να βάζουν «φρένο» στον εκάστοτε πρόεδρο στα μέσα της θητείας του.

Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί κερδίζουν διατηρούν σταθερό και άνετο προβάδισμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων όπου αναμένεται να πάρουν την πλειοψηφία από τους Ρεπουμπλικανούς ακόμη και σε Πολιτείες που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κερδίσει με διψήφια διαφορά.

Στη Γερουσία, όμως, όλα είναι ανοιχτά. Οι Δημοκρατικοί θα πρέπει, για να πάρουν την πλειοψηφία, να κερδίσουν 4 επιπλέον έδρες από αυτές που έχουν από τους Ρεπουμπλικανούς.

Οι αμφίρροπες πολιτείες και... η ζημιά που έχει γίνει ήδη

Και εδώ τα πράγματα είναι πιο σύνθετα με τα βλέμματα να στρέφονται στις 5 από τις 7 λεγόμενες αμφίρροπες πολιτείες που το 2024 είχε κερδίσει παμψηφεί ο Τραμπ εκτός από τη μία. Το Μίσιγκαν. Οι άλλες είναι το Τέξας, το Μέιν, το Οχάιο, το Κάνσας και η Αλάσκα.

Το Μίσιγκαν έχει τραβήξει στο παρά πέντε των εκλογών όλα τα βλέμματα λόγω της στήριξης που έδωσε τελευταία στιγμή η Δημοπκρατική βουλευτής Χέιλι Στίβενς στον υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών Μάιο Ρότζερς προκαλώντας πολλαπλές αναταράξεις στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών. Ο Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, ο υποψήφιος των Δημοκρατικών στο Μίσιγκαν, είχε κερδίσει στις προκριματικές το χρίσμα των Δημοκρατικών οριακά από τη Στίβενς η οποία είχε τη στήριξη του κομματικού μηχανισμού αλλά και του εβραϊκού λόμπι. Η απόσταση που χωρίζει τα δύο στελέχη στο θέμα του Ισραήλ είναι μεγάλη με τον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ να έχει χαρακτηρίσει ανοιχτά τον πόλεμο που διεξάγει ο Νετανιάχου στη Γάζα ως γενοκτονία. Η πιο κεντρώα Χέιλι όπως και όλη η πτέρυγα των κεντρώων στο κόμμα των Δημοκρατικών απορρίπτει αυτούσιους χαρακτηρισμούς.

Σε κάθε περίπτωση, η στάση της Χέιλι δημιούργησε κύμα αντιδράσεων εντός του κόμματος ακόμη και από ανθρώπους που την είχαν στηρίξει, όπως ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή εξωτερικών της Γερουσία Τσακ Σούκερ, που χαρακτήρισε τη στήριξη της Χέιλι στο Ρεπουμπλικανό υποψήφιο ως «απεχθή προδοσία».

Η ζημιά πάντως, έγινε. Και μένει να φανεί εάν τελικά οι Δημοκρατικοί θα χρειαστούν πλειοψηφία πέντε εδρών σε περίπτωση που χάσουν το Μίσιγκαν.

Βέβαια, έχουν μεγάλες πιθανότητες να πετύχουν ιστορική νίκη στην κατεξοχήν «κόκκινη» πολιτεία του Τέξας. Εκεί όπου έχει να εκλεγεί Δημοκρατικός γερουσιαστής από το 1988 και σήμερα ο 37χρονος θεολόγος Τζέιμς Ταλαρίκο φαίνεται να κερδίζει σημαντικό έδαφος έναντι του Ρεπουμπλικανού εισαγγελέα Πάξτον ο οποίος βαρύνεται με σοβαρές κατηγορίες διαφθοράς.

Βλέπουμε ήδη το μέλλον των προεδρικών εκλογών; Τι διακυβεύεται για τις δυο πλευρές

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μία σημαντική αναμέτρηση που θα κρίνει τα όρια της εξουσίας του Τραμπ αλλά και την εξέλιξη της θητείας του καθώς παλεύει όχι για την επανεκλογή του αλλά για την παρακαταθήκη του. Και ένα Κογκρέσο που θα ελέγχεται από τους Δημοκρατικούς, ακόμη και εάν δεν μπορεί να αλλάξει επίσης ουσίας την ασκούμενη πολιτική του προέδρου, μπορεί σίγουρα να ανοίξει έρευνα για τα πεπραγμένα του ίδιου αλλά και της οικογένειας του τα τελευταία δύο χρόνια.

Πάντως, αυτό που παρακολουθούμε τώρα, σε αυτές τις εκλογές ως εικόνα της στιγμής, μπορεί κάλλιστα να διαβαστεί και ως προβολή στο μέλλον και στις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Για τους Ρεπουμπλικανούς, μία ήττα του Κογκρέσου μπορεί να σημαίνει και την ανάγκη αλλαγής πορείας ενόψει του 2028. Γιατί στήριξαν τον Τραμπ και το κίνημά του MAGA, επειδή τους έβγαλε από την εσωστρέφεια και τους οδήγησε σε μία νέα κοινωνική συμμαχία με στρώματα της κοινωνίας που δεν ήταν ποτέ προνομιακοί τους συνομιλητές, με στρώματα της εργατικής τάξης, συμπεριλαμβανομένων των ισπανόφωνων, των μαύρων και των νέων. Και το έκανε ο Τραμπ με τον αντισυμβατικό του τόπο, πολλές φορές χρησιμοποιώντας ακραία ρητορική και σπάζοντας το κυρίαρχο δόγμα των Ρεπουμπλικανών από την εποχή του Ρήγκαν: Δημοσιονομικός συντηρητισμός, ελεύθερο εμπόριο και συντηρητικές κοινωνικές αξίες. Θα επιβιώσει όμως και στην επόμενη φάση αυτή η νέα κουλτούρα ή είναι ήδη σε αποδρομή;

Για τους Δημοκρατικούς το ερώτημα είναι παρόμοιο. Μετά την ήττα της Κάμαλα Χάρις από τον Τραμπ, το ρήγμα μέσα στο κόμμα ανάμεσα στην Αριστερή πτέρυγα υπό τον Μπέρνι Σάντερς και την Κορτέζ και τους πλειοψηφικούς κεντρώους μεγαλώνει με την πίεση στο Κέντρο να αυξάνεται. Και αν, όπως ο Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη, οι πιο αριστεροί υποψήφιοι κερδίσουν σε κρίσιμες πολιτείες, τότε αυτή πτέρυγα αναμένεται να κλιμακώσει την πίεση για να πρωταγωνιστήσει με πιο ριζοσπαστική πλατφόρμα στις επόμενες εκλογές.

Τώρα, λοιπόν, κρίνονται όλα αυτά με τα δύο κόμματα σε αυτή τη φάση να έχουν κάτι κοινό. Δεν καλούν τον κόσμο να δώσει μία θετική ψήφο αλλά μία ψήφο κατά του άλλου κόμματος με αλληλοκατηγορίες γιατί ποιος ευθύνεται για την κατάσταση που βιώνουν οι πολίτες με την ακρίβεια να είναι και εδώ το νούμερο ένα πρόβλημα.

Και ο Τραμπ; Οι ειδικοί δεν έχουν καταφέρει ακόμη να εφεύρουν τον αλγόριθμο που θα μπορέσει να προβλέψει την αντίδρασή του στο ενδεχόμενο ήττας. Εδώ σίγουρα όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά όπως και οι συνέπειες για τον υπόλοιπο κόσμο και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.