Ο πλανήτης Άρης δεν είναι ένας νεκρός απλώς... κοιμάται - Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Για πολλά χρόνια ο πλανήτης Άρης θεωρούνταν «γεωλογικά νεκρός». Σύμφωνα όμως με νέα μελέτη απλά... «κοιμάται», καθώς τα ηφαίστεια του κόκκινου πλανήτη φαίνεται ότι παραμένουν ενεργά.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και το Όρος Όλυμπος, το οποίο θεωρούνταν ανενεργό ηφαίστειο, μπορεί να κρύβει δραστηριότητα στο εσωτερικό του. 

Με ύψος περίπου 26 χιλιομέτρων και διάμετρο όσο η πολιτεία της Αριζόνας, το Όρος 'Ολυμπος είναι το ψηλότερα βουνό του ηλιακού συστήματος ενώ το Άλμπα Μονς το υψηλότερο ηφαίστειο.

Πώς όμως αποκαλύφτηκε η γεωολογική δραστηριότητα του πλανήτη; Νέα έρευνα όπως αναφέρει το space.com. ανίχνευσε υδροχλώριο, ένα αέριο που έφτανε στην επιφάνεια του Άρη μέσα από ρωγμές στην περιοχή του Άλμπα Μονς. Η ίδια χημική ένωση απελευθερώνεται και από μαγματικές διεξόδους στη Γη, καθώς προέρχεται από το θερμό μάγμα που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια. Η παρουσία της στον Άρη αποτελεί ένδειξη ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα του πλανήτη ενδέχεται να μην έχει σταματήσει.

Προηγούμενα ευρήματα είχαν δείξει ότι ορισμένα ηφαίστεια πιθανόν παρέμειναν ενεργά πριν από μερικά εκατομμύρια χρόνια, ενώ έχουν καταγραφεί και δονήσεις. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχαν εντοπιστεί σαφείς ενδείξεις πρόσφατων εκρήξεων ή ροών λάβας.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο Άρης διατήρησε αρκετή εσωτερική θερμότητα ώστε να υποστηρίζει ηφαιστειακή δραστηριότητα μέχρι πρόσφατα, ενδεχομένως ακόμη και σήμερα», δήλωσε ο Ντάνιελ Μεζ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και επιστήμονας στο Κέντρο Διαστημικής Έρευνας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών.

Οι ρωγμές που αποκάλυψαν την ηφαιστειακή δραστηριότητα

Η ερευνητική ομάδα άρχισε να εξετάζει το ενδεχόμενο ηφαιστειακής δραστηριότητας όταν παρατήρησε ασυνήθιστες αυξήσεις στις συγκεντρώσεις υδροχλωρίου κατά τη διάρκεια του αρειανού καλοκαιριού, στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Πρόκειται για μια περίοδο και μια περιοχή όπου κανονικά δεν θα έπρεπε να ανιχνεύεται το συγκεκριμένο αέριο.

Συνήθως, οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις υδροχλωρίου καταγράφονται στο βόρειο ημισφαίριο κατά τη διάρκεια του χειμώνα και μειώνονται το καλοκαίρι. Η μεταβολή αυτή συνδέεται με τον κύκλο του νερού και της σκόνης στον Άρη. Ωστόσο, στις ηφαιστειακές ρωγμές στις πλαγιές του Άλμπα Μονς παρατηρείται μια διαφορετική εικόνα, καθώς το φαινόμενο εμφανίζεται στις αρχές του καλοκαιριού.

Ακολούθησε λεπτομερέστερη παρατήρηση της περιοχής, κατά την οποία εντοπίστηκαν στενές και πρόσφατες ρωγμές, ορισμένες από τις οποίες εκτείνονται σε μήκος εκατοντάδων ποδιών. Τα χαρακτηριστικά αυτά ενίσχυσαν την εκτίμηση ότι υπάρχει ηφαιστειακή δραστηριότητα.

«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι κατάφερε να εντοπίσει ελάχιστα μόρια από μια πιθανώς διαλείπουσα πηγή, ενώ κινούνταν συνεχώς στην τροχιά του για να παρακολουθεί ολόκληρη την ατμόσφαιρα του Άρη», σημείωσε ο Μεζ.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα αέρια ανεβαίνουν από το εσωτερικό του πλανήτη κατά τη διάρκεια του αρειανού χειμώνα, αλλά παγιδεύονται κάτω από τον πάγο. Όταν, το καλοκαίρι, ο πάγος εξαχνώνεται – δηλαδή μετατρέπεται απευθείας από στερεό σε αέριο – το υδροχλώριο απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας τις αυξήσεις που κατέγραψε το διαστημικό σκάφος.

Μπορεί να υπάρχουν ίχνη ζωής στον Άρη;

Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι τα αέρια συνδέονται με ένα υπόγειο σύστημα μαγματικών διαδρομών, το οποίο ενδέχεται να καταλήγει σε έναν ανενεργό θάλαμο μάγματος κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη.

Τέτοιες περιοχές θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικούς στόχους στην αναζήτηση ζωής στον Άρη. Οι μαγματικές εκπομπές, όπως το υδροχλώριο, ενδέχεται να ήταν πολύ πιο έντονες στο παρελθόν, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας πυκνότερης ατμόσφαιρας και ενός θερμότερου κλίματος.

Υπό αυτές τις συνθήκες, μεγάλες εκτάσεις του πλανήτη θα μπορούσαν να καλύπτονται από υγρό νερό. Παράλληλα, όταν η λάβα ανέβαινε μέσα από τον αρειανό φλοιό και ερχόταν σε επαφή με υπόγεια ύδατα, ενδέχεται να δημιουργούνταν θερμά περιβάλλοντα κατάλληλα για την ανάπτυξη μικροβιακής ζωής.

Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές θεωρούν ότι οι ρωγμές στην περιοχή του Άλμπα Μονς αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή.