Χακάν Φιντάν για NAVTEX και καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου: «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά»

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, στον απόηχο της έντασης που προκλήθηκε μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας για τις NAVTEX που συνδέονται με τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.

Απαντώντας σε ερώτηση του ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας δήλωσε: «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».

Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το πρόβλημα που προέκυψε με τις NAVTEX του καλωδίου έχει επιλυθεί. Η τοποθέτηση Φιντάν έρχεται μετά την αντιπαράθεση των προηγούμενων ωρών, όταν η Άγκυρα αντέδρασε στην ελληνική NAVTEX και εξέδωσε αντι-NAVTEX, προβάλλοντας εκ νέου τις θέσεις της για θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το φόντο της έντασης

Η υπόθεση αφορά τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου. Το πλοίο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν μεταδοθεί, είναι έτοιμο για απόπλου από το Ηράκλειο προκειμένου να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες εργασίες στο πλαίσιο του έργου.

Η ένταση κλιμακώθηκε μετά την έκδοση NAVTEX από την ελληνική πλευρά για τις εργασίες του σκάφους. Η Τουρκία αντέδρασε με αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι μέρος των θαλάσσιων περιοχών όπου προβλέπονται οι έρευνες εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που διεκδικεί.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε αμφισβητήσει τη νομιμότητα των εργασιών χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση της Άγκυρας, επαναφέροντας τις πάγιες τουρκικές θέσεις για την υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η απάντηση της Αθήνας

Από την ελληνική πλευρά, διπλωματικές πηγές απάντησαν στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, τονίζοντας ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα, καθώς και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας. Με αυτόν τον τρόπο η Αθήνα απέρριψε τις τουρκικές αιτιάσεις περί ανάγκης προηγούμενης άδειας από την Τουρκία.

Παράλληλα, οι ελληνικές διπλωματικές πηγές επισήμαναν ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες.

Οι τουρκικές θέσεις και η αντι-NAVTEX

Η Άγκυρα, στην ανακοίνωση που προηγήθηκε, υποστήριξε ότι για το τμήμα των ερευνών που θεωρεί ότι εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα απαιτείται προηγούμενη άδεια από τις τουρκικές Αρχές.

Η τουρκική πλευρά επικαλείται τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που έχει γνωστοποιήσει μονομερώς στα Ηνωμένα Έθνη από τις 18 Μαρτίου 2020. Με βάση αυτές τις θέσεις, επιχειρεί να εντάξει στις διεκδικήσεις της εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.

Στην ίδια ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι έχει ακυρώσει τις NAVTEX που εξέδωσαν Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ διατύπωσε εκ νέου προειδοποιήσεις για την προστασία των τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ρίχνει τους τόνους ο Φιντάν

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η δήλωση Φιντάν στον ΣΚΑΪ εμφανίζεται ως προσπάθεια αποκλιμάκωσης σε επίπεδο δημόσιων τοποθετήσεων. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να δώσει συνέχεια στην αντιπαράθεση, περιοριζόμενος στη φράση ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».

Η αναφορά του, σε συνδυασμό με τις τουρκικές διπλωματικές πηγές που μεταδίδουν ότι το πρόβλημα με τις NAVTEX επιλύθηκε, διαφοροποιεί το κλίμα των τελευταίων ωρών. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν αλλαγή στις πάγιες θέσεις της Τουρκίας για την υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Την ίδια στιγμή, στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης καταγράφονται και πιο υψηλοί τόνοι. Ο καθηγητής Κεμάλ Ολτσάρ, μιλώντας στο A Haber, ανέφερε ότι εάν οι εργασίες ξεκινήσουν χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, τουρκικά πολεμικά πλοία θα μεταβούν στην περιοχή και θα απευθύνουν προειδοποίηση από απόσταση.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι όταν ένα έργο διέρχεται από την αποκλειστική οικονομική ζώνη ή την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας, απαιτείται προηγούμενη ενημέρωση. Η αναφορά αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των τουρκικών αξιώσεων που προκάλεσαν την αντιπαράθεση για τις NAVTEX.

Προς το παρόν, το βασικό νεότερο στοιχείο είναι η δημόσια δήλωση Φιντάν περί ομαλότητας και η αναφορά τουρκικών διπλωματικών πηγών ότι το πρόβλημα επιλύθηκε, ενώ η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν με βάση τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τις NAVTEX που έχουν εκδοθεί.