Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Έτοιμο για απόπλου το γαλλικό ερευνητικό - Αγωνία για τις κινήσεις της Τουρκίας

Στην τελική ευθεία μπαίνουν οι διαδικασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο να αναμένεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου για τις υποθαλάσσιες έρευνες που προηγούνται της πόντισης του καλωδίου. Το έργο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και σε αυτό συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες, γεγονός που προσδίδει πρόσθετο βάρος στις εν εξελίξει κινήσεις.

Διπλωματικό παρασκήνιο και ρηματική διακοίνωση

Το ενδιαφέρον στρέφεται στις διπλωματικές κινήσεις γύρω από το έργο. Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν στην εκπομπή, υπάρχει αναφορά σε πιθανή ρηματική διακοίνωση, χωρίς να είναι γνωστό το περιεχόμενό της. Αναλυτές εκτίμησαν ότι μια απλή «ενημέρωση» μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εκληφθεί από την Τουρκία ως έμμεση αποδοχή ρόλου «αδειοδοτούσας» αρχής, δημιουργώντας επικίνδυνο προηγούμενο. Από την άλλη πλευρά, κυβερνητική τοποθέτηση υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μόνες χώρες που αδειοδοτούν τις έρευνες και ότι δεν υπήρξε άλλη αδειοδότηση ή ενημέρωση.

Το νομικό πλαίσιο: Άρθρο 79 και ο κίνδυνος προηγούμενου

Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε το Άρθρο 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο προβλέπει ελευθερία πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων. Όπως επισημάνθηκε, κάθε μορφή προαιρετικής ενημέρωσης προς τρίτες χώρες μπορεί να εργαλειοποιηθεί στο μέλλον, προβάλλοντας αξίωση συνδιαχείρισης σε θαλάσσιες ζώνες όπου η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Η συζήτηση, όπως τονίστηκε, ξεπερνά την τεχνική υλοποίηση του έργου και αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας και των δικαιωμάτων στην ευρύτερη περιοχή ανατολικά της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου.

Πιθανά σενάρια και η σημασία της έγκαιρης εκκίνησης

Κρίσιμη θεωρείται η άμεση έξοδος του πλοίου από το Ηράκλειο, ώστε να μην ερμηνευτεί τυχόν καθυστέρηση ως παρεμπόδιση των ερευνών. Αναλυτές δεν αποκλείουν η Άγκυρα να επιχειρήσει κίνηση μέσω έκδοσης NAVTEX, ώστε να εμφανιστεί ως συνομιλητής ή και «ρυθμιστής» της διαδικασίας, όπως έχει συμβεί σε παλαιότερες περιπτώσεις καλωδίων. Παρά ταύτα, εκτιμήσεις από το πεδίο συγκλίνουν ότι οι έρευνες και η μετέπειτα πόντιση του καλωδίου θα προχωρήσουν, με την Τουρκία να έχει ήδη αποκομίσει, σε διπλωματικό επίπεδο, το όφελος της έμφασης στον ρόλο της.

Σε ακραίο σενάριο, η απαίτηση για «άδεια» θα προκαλούσε νέα ένταση, ωστόσο προς το παρόν το βασικό σενάριο παραμένει η ομαλή εκτέλεση των εργασιών.