«Operation Overload»: Πώς ένα μυστικό ρωσικό δίκτυο επιχείρησε να εκμεταλλευτεί τις ταραχές στη Γαλλία

Ένα μυστικό ρωσικό δίκτυο επιχείρησε να αξιοποιήσει τις πρόσφατες κοινωνικές ταραχές στη Γαλλία, προωθώντας μέσω κοινωνικών δικτύων αφηγήματα που συνέδεαν τα επεισόδια με την ανεξέλεγκτη μετανάστευση και εμφάνιζαν τη γαλλική κυβέρνηση ως ανίκανη να ελέγξει την κατάσταση. Αυτό προκύπτει από εσωτερική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία είχε πρόσβαση το Reuters.

Η ανάλυση αφορά την περίοδο από τις 7 έως τις 21 Οκτωβρίου και αποδίδει τη δραστηριότητα σε δίκτυο γνωστό ως Operation Overload. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, το δίκτυο διακινούσε βίντεο που μιμούνταν τη μορφή και την ταυτότητα δυτικών μέσων ενημέρωσης, στοχεύοντας το γαλλικό κοινό.

Ορισμένα από τα βίντεο περιείχαν ψευδείς ισχυρισμούς, όπως ότι μετανάστες είχαν βιάσει διαδηλωτές ή ότι επίκεινται τρομοκρατικές επιθέσεις. Η έκθεση της ΕΕ αναφέρει ότι η Ρωσία επιδίωξε να παρουσιάσει τη γαλλική ηγεσία ως «αδύναμη και ολοένα και πιο αυταρχική».

Δεν εντοπίστηκαν στοιχεία υποκίνησης των διαδηλώσεων

Κρίσιμο σημείο της αξιολόγησης είναι ότι δεν εντοπίστηκαν στοιχεία που να δείχνουν πως η Μόσχα ή άλλοι εξωτερικοί παράγοντες υποκίνησαν ή κλιμάκωσαν τις διαδηλώσεις. Η δραστηριότητα περιγράφεται ως «ευκαιριακή εκμετάλλευση» της αναταραχής.

Το Reuters επισημαίνει ότι δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στην έκθεση της ΕΕ ή στη γαλλική αξιολόγηση. Γάλλοι αξιωματούχοι, όταν κλήθηκαν να σχολιάσουν, παρέπεμψαν σε δηλώσεις του Εμανουέλ Μακρόν στις 21 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τις οποίες δεν υπήρξε ορατή ξένη παρέμβαση πίσω από τις διαδηλώσεις, αλλά υπήρξε «ξένη χειραγώγηση των πληροφοριών».

Τον Αύγουστο, η εκπρόσωπος του υπουργείου, Μαρία Ζαχάροβα, είχε απορρίψει κατηγορίες γαλλικής κρατικής εποπτικής αρχής περί ρωσικής παραπληροφόρησης για τις εκλογές του 2027 στη Γαλλία, κάνοντας λόγο για «επινόηση» που χρησιμοποιείται από τις αρχές για χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Αναφορές σε MAGA και ισραηλινούς λογαριασμούς

Παράλληλα με την αξιολόγηση της ΕΕ, ξεχωριστή εσωτερική έκθεση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, επίσης στην κατοχή του Reuters, αναφέρει ότι λογαριασμοί στα social media που συνδέονται με το Ισραήλ και με το κίνημα MAGA στις ΗΠΑ προώθησαν επίσης «εχθρικά αφηγήματα» για τις ταραχές. Τα αφηγήματα αυτά συνέδεαν τα επεισόδια με τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό και τη μετανάστευση.

Η γαλλική αξιολόγηση καταγράφει ότι οι 10 αναρτήσεις στο X με τις περισσότερες προβολές σχετικά με τις ταραχές, οι οποίες προέρχονταν από «φιλορωσικούς κύκλους», συγκέντρωσαν 2,8 εκατομμύρια προβολές από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου.

Την ίδια περίοδο, οι δέκα πιο προβεβλημένες αναρτήσεις από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και influencers που συνδέονται με το MAGA συγκέντρωσαν πάνω από 49 εκατομμύρια προβολές, ενώ οι δέκα πιο προβεβλημένες αναρτήσεις από ισραηλινούς αξιωματούχους, κυβερνητικούς λογαριασμούς, μέσα ενημέρωσης και influencers ξεπέρασαν τα 35 εκατομμύρια προβολές.

Τι είναι η Operation Overload

Η έκθεση της ΕΕ αναφέρει ότι η Operation Overload βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Σεπτέμβριο του 2023 και έχει στοχεύσει δυτικά δημόσια πρόσωπα, θεσμούς και μέσα ενημέρωσης. Στόχος της, κατά την αξιολόγηση, είναι να πλήξει την αξιοπιστία τους και τη στήριξή τους προς την Ουκρανία, προωθώντας παράλληλα περιεχόμενο που ευθυγραμμίζεται με ρωσικά συμφέροντα.

Η δραστηριότητα του δικτύου, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, αποσκοπεί επίσης στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνουν προτεραιότητα στην Ουκρανία αντί για τα εσωτερικά προβλήματα των χωρών τους.

Το Institute for Strategic Dialogue, δεξαμενή σκέψης με έδρα τη Βρετανία, είχε χαρακτηρίσει πέρυσι την Operation Overload ως επίμονη και εκτεταμένη ρωσική επιχείρηση παραπληροφόρησης, η οποία υιοθετεί την ταυτότητα αξιόπιστων πηγών για να σπείρει διχόνοια, σύγχυση και δυσπιστία.

Σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, η επιχείρηση δημιουργεί βίντεο που μοιάζουν με ειδησεογραφικά ρεπορτάζ, χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για κλωνοποίηση φωνών ειδικών, πλαστογραφεί τίτλους εφημερίδων και παραποιεί εικόνες, μετακινώντας τη δράση της από χώρα σε χώρα ώστε να εκμεταλλεύεται κρίσεις και δημόσιες αντιπαραθέσεις.