ΗΠΑ: Στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1971 η στήριξη στη θανατική ποινή

Η στήριξη της αμερικανικής κοινής γνώμης στη θανατική ποινή υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1971, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της Gallup που δημοσιεύτηκε σήμερα. Το 49% των ενηλίκων στις ΗΠΑ δηλώνει ότι τάσσεται υπέρ της επιβολής της σε όσους έχουν καταδικαστεί για φόνο, ενώ το 45% δηλώνει αντίθετο.

Παρότι η πτώση δεν είναι απότομη σε σχέση με το 52% που είχε καταγραφεί το 2025, το εύρημα έχει ιδιαίτερη πολιτική και κοινωνική βαρύτητα: για πρώτη φορά εδώ και 55 χρόνια η αποδοχή της θανατικής ποινής πέφτει κάτω από το όριο της πλειοψηφίας, όπως επισημαίνει το ινστιτούτο.

Τι δείχνει η δημοσκόπηση της Gallup

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τηλεφωνικά σε δείγμα 1.200 ενηλίκων, από την 1η έως τις 19 Οκτωβρίου. Το περιθώριο σφάλματος είναι συν/πλην 4%.

Τα τελευταία δέκα χρόνια, η στήριξη στη θανατική ποινή παρέμενε ελαφρώς πάνω από το 50%. Η φετινή μέτρηση στο 49% σηματοδοτεί, σύμφωνα με τη Gallup, μια αλλαγή στο επίπεδο αποδοχής της συγκεκριμένης ποινής από την αμερικανική κοινωνία.

Η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η υποστήριξη εξακολουθεί να αποτελεί πλειοψηφική άποψη μεταξύ των πολιτών άνω των 50 ετών. Αντίθετα, οι νεότεροι κάτω των 30 ετών αντιτίθενται σε μεγάλο βαθμό στη θανατική ποινή, όπως προκύπτει από την ίδια έρευνα.

Η αποτυχημένη εκτέλεση που αναζωπύρωσε τη συζήτηση

Η δημοσκόπηση έγινε αμέσως μετά την αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ στο Τενεσί, στις 30 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τη Gallup, η γυναίκα επέζησε από δύο θανατηφόρες ενέσεις, γεγονός που χαρακτηρίζεται άνευ προηγουμένου και έφερε ξανά στο επίκεντρο τις μεθόδους εκτέλεσης στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, δημόσια συζήτηση προκάλεσε και η πρόταση για ζωντανή μετάδοση εκτέλεσης διά τυφεκισμού από στρατιωτικό απόσπασμα στις 3 Δεκεμβρίου. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε τελικά την πρόταση, ωστόσο η υπόθεση ενίσχυσε τον διάλογο γύρω από τη θανατική ποινή και τις πρακτικές εφαρμογής της.

Η Λόρα Πόρτερ, επικεφαλής συμμαχίας αμερικανικών οργανώσεων που ζητούν την κατάργηση της θανατικής ποινής, δήλωσε ότι η δημοσκόπηση δείχνει πως η κοινή γνώμη βρίσκεται σε σημείο καμπής. Όπως ανέφερε, οι Αμερικανοί έχουν συγκλονιστεί τόσο από την πρόσφατη αποτυχημένη εκτέλεση όσο και από την πρόταση για ζωντανή μετάδοση εκτέλεσης.

Η ίδια συμμαχία υποστήριξε ακόμη, σε δελτίο Τύπου, ότι Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί κυβερνήτες εφαρμόζουν μέτρα επιείκειας με αυξημένο ρυθμό, χαρακτηρίζοντας τη θανατική ποινή «πλήρη αποτυχία».

Η απόφαση Νιούσομ στην Καλιφόρνια

Στο ίδιο κλίμα, ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μετατρέπει τις ποινές των 548 θανατοποινιτών της πολιτείας σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης.

Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της συζήτησης που έχει ανοίξει στις ΗΠΑ για τη χρήση της θανατικής ποινής, την αποτελεσματικότητά της και τις συνθήκες υπό τις οποίες εφαρμόζεται.

35 εκτελέσεις από την αρχή του έτους

Από τις αρχές του έτους έχουν πραγματοποιηθεί στις ΗΠΑ 35 εκτελέσεις, όλες με τη χορήγηση θανατηφόρας ένεσης. Ωστόσο, η μεγάλη πλειονότητα των καταδικασθέντων είχε διαπράξει τα εγκλήματα πριν από 20 ή ακόμη και 30 χρόνια.

Το νέο εύρημα της Gallup δεν δείχνει πλήρη ανατροπή της αμερικανικής στάσης απέναντι στη θανατική ποινή, καθώς οι υποστηρικτές της παραμένουν οριακά περισσότεροι από τους αντιτιθέμενους. Δείχνει όμως ότι η αποδοχή της έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, σε μια περίοδο κατά την οποία η πρακτική της εφαρμογή βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης.