Nvidia: Στη δίνη του σκανδάλου ο Λάτνικ - Τα τσιπ στην Κίνα και οι σκιές στον Λευκό Οίκο

Από βασικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον Τζένσεν Χουάνγκ και τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Χάουαρντ Λάτνικ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης για τον χειρισμό των εξαγωγών προηγμένων αμερικανικών μικροτσίπ στην Κίνα.

Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου δέχεται πιέσεις από κυβερνητικά στελέχη και μέλη του Κογκρέσου και από τα δύο κόμματα, με βασικό ερώτημα γιατί δεν επιβλήθηκαν περιορισμοί στη Megaspeed International. Η εταιρεία, με έδρα τη Σιγκαπούρη και σημαντικός πελάτης της Nvidia, ερευνάται για πιθανή παράκαμψη των αμερικανικών εξαγωγικών απαγορεύσεων.

Σύμφωνα με έρευνα του CNN, η οποία επικαλείται περισσότερες από δώδεκα πηγές από την κυβέρνηση και την τεχνολογική βιομηχανία, ο Λάτνικ συνέβαλε καθοριστικά στην προσέγγιση του Χουάνγκ με τον Τραμπ. Η σχέση αυτή εξελίχθηκε σε σημαντικό δίαυλο επικοινωνίας του Λευκού Οίκου με τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, επηρεάζοντας τη συζήτηση για τις εξαγωγές επεξεργαστών και τον τεχνολογικό ανταγωνισμό με το Πεκίνο.

Η αναφερόμενη παραίτηση του Χουάνγκ από τη Nvidia, την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, ενίσχυσε την πολιτική πίεση. Αμερικανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι σύμβουλοι του Τραμπ έχουν συζητήσει ακόμη και το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του υπουργού Εμπορίου, χωρίς ο πρόεδρος να έχει αποσύρει τη στήριξή του.

Πώς ο Λάτνικ άνοιξε στον Χουάνγκ την πόρτα του Λευκού Οίκου

Η σχέση των δύο ανδρών απέκτησε ιδιαίτερο βάρος στις αρχές της δεύτερης θητείας Τραμπ. Σε συνέντευξή του στον Τζο Ρόγκαν τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Χουάνγκ είχε περιγράψει το πρώτο τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον Λάτνικ, όταν εκείνος προετοιμαζόταν να αναλάβει το υπουργείο Εμπορίου.

Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Λάτνικ χαρακτήρισε τόσο τον ίδιο όσο και τη Nvidia εθνικό θησαυρό και του προσέφερε άμεσο δίαυλο επικοινωνίας με την κυβέρνηση και τον πρόεδρο.

Η μεσολάβηση αυτή είχε σημασία, καθώς ο Τραμπ είχε παραδεχθεί ότι αρχικά δεν γνώριζε καλά ούτε τον ιδρυτή της Nvidia ούτε τη δραστηριότητα της εταιρείας. Η πρώτη συνάντησή τους έγινε έντεκα ημέρες μετά την ορκωμοσία του, στις αρχές του 2025, και ακολούθησαν συχνότερες επαφές.

Καθοριστικός σταθμός ήταν, σύμφωνα με το CNN, ένα δείπνο στο Μαρ-α-Λάγκο τον Απρίλιο του 2025. Ο Λάτνικ φέρεται να διευκόλυνε τη συμμετοχή του Χουάνγκ σε εκδήλωση χρηματοδότησης της πολιτικής οργάνωσης MAGA Inc., με κόστος ένα εκατομμύριο δολάρια ανά προσκεκλημένο.

Εκεί, ο επικεφαλής της Nvidia επιχείρησε να αποτρέψει περιορισμούς στις πωλήσεις των επεξεργαστών H20 στην Κίνα. Τα συγκεκριμένα τσιπ είχαν σχεδιαστεί για την κινεζική αγορά, με περιορισμένες δυνατότητες σε σχέση με τους ισχυρότερους αμερικανικούς επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης.

Η εταιρεία υποστήριζε ότι ο αποκλεισμός της από την Κίνα θα ενίσχυε τους τοπικούς ανταγωνιστές και θα επιτάχυνε την ανάπτυξη κινεζικών εναλλακτικών. Ο Χουάνγκ είχε εκτιμήσει δημοσίως ότι οι περιορισμοί είχαν ήδη στερήσει από τη Nvidia πωλήσεις περίπου 15 δισ. δολαρίων.

Παρά τις παρεμβάσεις του, η κυβέρνηση επέβαλε τελικά ειδική αδειοδότηση για τις εξαγωγές H20. Οι επαφές με τον Λευκό Οίκο, ωστόσο, συνεχίστηκαν.

Η συμφωνία για τα H20 και η δωρεά των 25 εκατ. δολαρίων

Τον Ιούλιο του 2025, ο Χουάνγκ συναντήθηκε ξανά με τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, παρουσία του Λάτνικ και του συμβούλου για την τεχνητή νοημοσύνη, Ντέιβιντ Σακς.

Το επιχείρημά του ήταν ότι η χρήση αμερικανικών επεξεργαστών από την Κίνα θα διατηρούσε την επιρροή των ΗΠΑ στο παγκόσμιο τεχνολογικό οικοσύστημα. Πέντε ημέρες αργότερα, η Nvidia ανακοίνωσε ότι είχε λάβει κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για την επανέναρξη των πωλήσεων H20.

Ο Λάτνικ υπερασπίστηκε την επιλογή, παρουσιάζοντάς την ως τρόπο διατήρησης της εξάρτησης της κινεζικής βιομηχανίας από την αμερικανική τεχνολογία.

Η συμφωνία ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2025, με προσωπική εμπλοκή του Τραμπ και πρόβλεψη η Nvidia να αποδίδει στην αμερικανική κυβέρνηση το 15% των εσόδων από τις συγκεκριμένες πωλήσεις στην Κίνα.

Η διευθέτηση προκάλεσε αντιδράσεις για τη σύνδεση ζητημάτων εθνικής ασφάλειας με οικονομικά ανταλλάγματα. Η κυβέρνηση, αντιθέτως, υποστήριξε ότι η διατήρηση της αμερικανικής παρουσίας στην κινεζική αγορά εξυπηρετούσε στρατηγικούς στόχους.

Πρόσθετα ερωτήματα προκάλεσε δημοσίευμα της Washington Post, σύμφωνα με το οποίο η Nvidia δεσμεύτηκε να διαθέσει 25 εκατ. δολάρια για τη νέα αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου. Η εφημερίδα επικαλέστηκε εσωτερικά έγγραφα χρηματοδότησης, αναφέροντας ότι η εταιρεία είχε ζητήσει να παραμείνει εμπιστευτικό το ποσό.

Η Nvidia επιβεβαίωσε τη δωρεά, απορρίπτοντας οποιαδήποτε σύνδεση με επιχειρηματικές επιδιώξεις. Δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η συνεισφορά συνδέθηκε με συγκεκριμένη κυβερνητική απόφαση, παρότι η χρονική συγκυρία τροφοδότησε την πολιτική αντιπαράθεση.

Η Megaspeed και οι προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών

Παράλληλα με τις επαφές της Nvidia με την κυβέρνηση, οι αμερικανικές αρχές εξέταζαν τη δραστηριότητα της Megaspeed, οι αγορές επεξεργαστών της οποίας εκτιμάται ότι ξεπερνούσαν τα 4 δισ. δολάρια.

Η έρευνα για πιθανή παράκαμψη των εξαγωγικών περιορισμών είχε αρχίσει, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, από το 2024. Στο μικροσκόπιο βρέθηκε και η Άλις Χουάνγκ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της εταιρείας, με την οποία ο Τζένσεν Χουάνγκ φέρεται να διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση.

Κατά το CNN, στελέχη του FBI ενημέρωσαν μέλη του Κογκρέσου στα τέλη του 2025 ότι ο επικεφαλής της Nvidia ενδέχεται να είχε αποτελέσει στόχο προσέγγισης από ξένη υπηρεσία πληροφοριών.

Οι υπηρεσίες εξέταζαν πιθανές διασυνδέσεις της επιχειρηματία με τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες, καθώς και την προηγούμενη εργασία της σε κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό οργανισμό. Οι σχετικές ανησυχίες φέρεται να γνωστοποιήθηκαν στον Τραμπ στα τέλη του 2025, ενώ το υπουργείο Εμπορίου είχε λάβει απόρρητο υπόμνημα.

Παρ’ όλα αυτά, η Megaspeed δεν εντάχθηκε στον κατάλογο εταιρειών που υπόκεινται σε περιορισμούς εξαγωγών.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η Άλις Χουάνγκ ενεργούσε ως πράκτορας της Κίνας ή ότι ο Τζένσεν Χουάνγκ παρέδωσε απόρρητες πληροφορίες. Το Πεκίνο απορρίπτει τις κατηγορίες, ενώ η Megaspeed αρνείται παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας.

Η αντιπαράθεση με τον Μπέσεντ και η στήριξη του Τραμπ

Σύμφωνα με το CNN, η διαφωνία για τη Megaspeed οδήγησε σε έντονη σύγκρουση μεταξύ του υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, και του Λάτνικ, σε συνεδρίαση στη Situation Room του Λευκού Οίκου.

Ο Μπέσεντ φέρεται να ζήτησε εξηγήσεις για την απουσία περιορισμών, με τον υπουργό Εμπορίου να απαντά ότι δεν γνώριζε τον λόγο και θα εξέταζε την υπόθεση.

Η αντιπαράθεση απέκτησε δημόσια διάσταση την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου. Μιλώντας στο CNBC, ο Μπέσεντ δήλωσε ότι τα υπουργεία Οικονομικών και Εξωτερικών, το Πεντάγωνο και το γραφείο του Αμερικανού Εμπορικού Αντιπροσώπου υποστήριζαν εδώ και μήνες την επιβολή περιορισμών, διευκρινίζοντας ότι η τελική αρμοδιότητα ανήκει στο υπουργείο Εμπορίου.

Το CNN και το Axios μετέδωσαν επίσης ισχυρισμούς κυβερνητικών στελεχών ότι ο Τραμπ είχε ζητήσει επανειλημμένα να εξεταστούν αυστηρότερα μέτρα. Η ακριβής αλληλουχία των οδηγιών και των αποφάσεων, πάντως, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.

Σύμφωνα με το CNN, το Axios και τη Wall Street Journal, ορισμένοι προεδρικοί σύμβουλοι έχουν συζητήσει την απομάκρυνση του Λάτνικ. Επικρίσεις διατυπώνονται και από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές και συντηρητικούς σχολιαστές.

Ο Λευκός Οίκος, ωστόσο, διαμηνύει ότι ο Τραμπ διατηρεί πλήρη εμπιστοσύνη στον υπουργό Εμπορίου. Το υπουργείο έχει επίσης απορρίψει ως ανακριβή τα δημοσιεύματα που εμφανίζουν τον Λάτνικ να εμποδίζει συστηματικά τους περιορισμούς.

Στη συζήτηση επανέρχονται και οι προηγούμενες επιχειρηματικές του σχέσεις. Σύμφωνα με το CBS News, κατά την περίοδο της υπουργοποίησής του η Cantor Fitzgerald, της οποίας ήταν επικεφαλής, κατείχε μετοχές της Nvidia αξίας περίπου 1,2 δισ. δολαρίων.

Η BGC Group, με την οποία επίσης συνδεόταν, διέθετε συμμετοχή 33% σε κοινοπραξία με την κινεζική κρατική China Credit Trust, ενώ η Cantor Fitzgerald είχε συμβάλει στην εισαγωγή κινεζικών επιχειρήσεων στα αμερικανικά χρηματιστήρια.

Ο Λάτνικ είχε δεχθεί ερωτήσεις για αυτές τις σχέσεις κατά την επικύρωση του διορισμού του το 2025. Πριν αναλάβει υπουργός, παραιτήθηκε από τις διοικητικές θέσεις του, μεταφέροντας τον έλεγχο των επιχειρήσεών του στα παιδιά του.

Οι παλαιές επιχειρηματικές διασυνδέσεις δεν αποδεικνύουν από μόνες τους σύγκρουση συμφερόντων ή παράνομη παρέμβαση. Οι επικριτές του υποστηρίζουν, όμως, ότι καθιστούν αναγκαία την πλήρη διαφάνεια για τις επαφές και τις αποφάσεις του.

Το Κογκρέσο ζητά εξηγήσεις πριν από τη συνάντηση Τραμπ-Σι

Η υπόθεση περνά πλέον στο επίκεντρο κοινοβουλευτικών ερευνών. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Τιμ Σκοτ, έχει καλέσει τον Λάτνικ και τον Χουάνγκ να καταθέσουν σε ακρόαση που προγραμματίζεται για τις 3 Δεκεμβρίου. Παράλληλες διαδικασίες προετοιμάζουν και άλλες επιτροπές.

Οι Δημοκρατικοί γερουσιαστές Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Κρις Κουνς ζητούν τη διατήρηση όλων των εγγράφων και επικοινωνιών που σχετίζονται με τη Nvidia, τη Megaspeed και τις εξαγωγές προηγμένων επεξεργαστών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τρία ζητήματα: τι γνώριζαν οι αρμόδιοι για τις υποψίες κατασκοπείας, γιατί δεν επιβλήθηκαν οι περιορισμοί που ζητούσαν άλλες υπηρεσίες και αν οι επαφές της Nvidia επηρέασαν κυβερνητικές αποφάσεις. Συνεχίζεται επίσης η διερεύνηση πιθανής παράνομης διοχέτευσης τσιπ σε κινεζικές επιχειρήσεις.

Η αντιπαράθεση εκτυλίσσεται ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης του Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν την επόμενη εβδομάδα. Οι προηγμένοι επεξεργαστές αποτελούν κεντρικό πεδίο ανταγωνισμού, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει τη διατήρηση της τεχνολογικής υπεροχής της και τη Nvidia να εξακολουθεί να θεωρεί κρίσιμη την κινεζική αγορά.

Για την αμερικανική κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι να συνδυάσει τη στήριξη των εξαγωγών με την αποτροπή μεταφοράς τεχνολογίας που θα μπορούσε να ενισχύσει τις στρατιωτικές και πληροφοριακές δυνατότητες της Κίνας. Για τον Λάτνικ, η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε δοκιμασία της πολιτικής του θέσης και της αξιοπιστίας των μηχανισμών ελέγχου του υπουργείου του.