Τουρκία: Συνάπτει συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με το Κατάρ - Διευρύνει το δίκτυο συμμαχιών της στον Κόλπο

Με την υπογραφή συμφωνίας αμοιβαίας άμυνας, η οποία προβλέπει κοινή στάση(δεν λέει αν η μία χώρα θα επέμβει στρατιωτικά αν δεχθεί επίθεση η άλλη) των δύο χωρών απέναντι σε κάθε εξωτερική ένοπλη επίθεση, ολοκληρώθηκε την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη η 12η σύνοδος της Ανώτατης Στρατηγικής Επιτροπής Τουρκίας-Κατάρ, υπό την προεδρία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι. Ο εμίρης έφτασε στην Κωνσταντινούπολη αφού είχε προηγουμένως συμμετάσχει στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31) στην Αττάλεια. Στο ανάκτορο Ντολμάμπαχτσε, όπου έγινε η τελετή, οι δύο ηγέτες παρακολούθησαν και την ανταλλαγή σειράς συμφωνιών για το εμπόριο, την ενέργεια, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.

Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν, οι δύο χώρες δεσμεύονται να διαβουλεύονται για τις απειλές κατά της ασφάλειάς τους, να συντονίζουν τις θέσεις τους σε ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς άμυνας και να διευρύνουν τα κοινά γυμνάσια, τη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία και την ανταλλαγή εκπαίδευσης προσωπικού. Το κείμενο δεν διευκρινίζει ποιες περιστάσεις θα ενεργοποιούσαν τη συμφωνία ούτε ποια μορφή θα είχε μια κοινή απάντηση. Μένει επίσης ανοιχτό αν θα χρειαστεί κύρωση από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε πως η συμφωνία προσθέτει νέα διάσταση στους «αδελφικούς» δεσμούς των δύο κρατών και πως οι δύο χώρες θα συνεργαστούν για να αποτραπεί νέα έκρηξη πολέμου στον Κόλπο. Το ανακοινωθέν ζητά επίσης την ταχεία και πλήρη αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η συμφωνία με τη Ντόχα προστίθεται σε μια σειρά αμυντικών ρυθμίσεων που συνάπτει η Άγκυρα από το καλοκαίρι. Τον Αύγουστο η Τουρκία υπέγραψε με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, που διαθέτει πυρηνικά, το Σύμφωνο της Μέκκας. Βάσει αυτού, επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, και η κυβέρνηση το κατέθεσε στη Βουλή προς κύρωση στις 20 Οκτωβρίου. Την επομένη υπογράφηκε στη Ντόχα με το Κατάρ, το Πακιστάν και την Ινδονησία το μνημόνιο «Badr», το οποίο αφορά τη συνεργασία στην αμυντική παραγωγή και δεν περιέχει δέσμευση αμοιβαίας άμυνας. Κατά την τουρκική πλευρά, η νέα συμφωνία παραμένει ανοιχτή και σε άλλες χώρες.

Ο Αμπντουλά Μπαντάρ αλ-Εταϊμπί, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κατάρ, μίλησε στο Al Jazeera. Χαρακτήρισε τη συμφωνία αμυντική και όχι επιθετική, με στόχο να αυξηθεί το κόστος μιας ενδεχόμενης επίθεσης ώστε αυτή να αποτρέπεται. Ο ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής Μαχτζούμπ Ζουέιρι την απέδωσε στην εμπιστοσύνη που έχουν χτίσει οι δύο χώρες από το 2014. Αναλυτές που επικαλείται το ίδιο μέσο συνδέουν τη χρονική συγκυρία με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, με τον φόβο νέας κλιμάκωσης και με τις αμφιβολίες για τη μελλοντική αξιοπιστία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας στην περιοχή.

Η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική παρουσία στο Κατάρ βάσει συμφωνίας του Δεκεμβρίου 2014, την ίδια χρονιά που συστάθηκε και η Ανώτατη Στρατηγική Επιτροπή. Τούρκοι εργολάβοι έχουν ολοκληρώσει στο εμιράτο 206 έργα συνολικής αξίας 20,8 δισ. δολαρίων, και οι δύο κυβερνήσεις επανέλαβαν τον στόχο των 5 δισ. δολαρίων για το διμερές εμπόριο.