Τι γεγονός είναι ο κορονοϊός: Μαύρος Κύκνος ή Γκρι Ρινόκερος;

Η τρέχουσα κρίση με τον κορονοϊό COVID-19 επαναφέρει στο προσκήνιο τη θεωρία των καλούμενων «μαύρων κύκνων» (black swan theory) για εκείνα τα απολύτως απρόβλεπτα γεγονότα που έρχονται κάποια στιγμή «από το πουθενά» να ανατρέψουν όσα μέχρι πρότινος θεωρούσαμε δεδομένα, αλλά και μια άλλη θεωρία: εκείνη των καλούμενων «γκρι ρινόκερων» (gray rhino) που αναφέρεται σε γεγονότα προβλέψιμα και πιθανά, απέναντι στα οποία ωστόσο στεκόμαστε απροετοίμαστοι όχι από ανικανότητα αλλά από… αμέλεια ή αδιαφορία.

Ο όρος «μαύρος κύκνος», ως αναφορά σε εκείνα τα σπάνια και απρόβλεπτα γεγονότα που έρχονται να συγκλονίσουν την υφήλιο επιφέροντας τεράστιες επιπτώσεις και αλλάζοντας δραματικά τον ρου της ιστορίας, δημιουργήθηκε από τον Αμερικανολιβανέζο στατιστικολόγο-ακαδημαϊκό Νασίμ Τάλεμπ, συγγραφέα του βιβλίου «The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable». Ο λόγος για ένα βιβλίο που είχε κυκλοφορήσει το 2007, λίγα χρόνια δηλαδή έπειτα από τα τρομοκρατικά χτυπήματα της 11^ης Σεπτεμβρίου αλλά και μόλις λίγους μήνες πριν από την κατάρρευση της Lehman Brothers.

Εν έτει 2020 πια, η θεωρία του Νασίμ Τάλεμπ, που χρονολογείται ήδη από τις αρχές του 21^ου αιώνα, επανέρχεται στο προσκήνιο μέσω ενός κορονοιού όπως είναι ο COVID-19 που ξεκίνησε από την Κίνα στα τέλη του 2019 για να εξελιχθεί μέσα σε ολίγους μήνες σε πανδημία πιάνοντας ολόκληρη την απροετοίμαστη.

Γιατί όμως βρέθηκε ξαφνικά η διεθνής κοινότητα απροετοίμαστη απέναντι σε μια νέα πανδημία; Επειδή δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να έχει προβλέψει μια τέτοια ασύμμετρη απειλή που ήρθε «από το πουθενά» όπως δήλωσε χαρακτηριστικά και ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ή μήπως επειδή αμέλησε να προετοιμαστεί αν και γνώριζε ότι μια απειλή τέτοιου τύπου κάποια στιγμή θα ερχόταν στο προσκήνιο;  

Εδώ είναι που οι απόψεις διίστανται. Διότι πέρα από εκείνους που υποστηρίζουν ότι ο κορονοϊός COVID-19 είναι ένα γεγονός τύπου «black swan», υπάρχουν και εκείνοι που θεωρούν ότι πρόκειται για μια εξέλιξη τύπου «gray rhino», για έναν «γκρι ρινόκερο» δηλαδή όπως έχει ονομάσει η Αμερικανίδα συγγραφέας Μισέλ Γουάκερ (συγγραφέας του βιβλίου «The Gray Rhino: How to Recognize and Act on the Obvious Dangers We Ignore») τα γεγονότα που θα έπρεπε να περιμένουμε αλλά είχαμε… αγνοήσει.