Πολιτισμός|01.05.2026 07:28

Μην πεις ότι δεν ήξερες: Τι διαβάζουμε και πού βγαίνουμε σήμερα Παρασκευή 1η Μαΐου

Άγγελος Γεραιουδάκης

Πρωτομαγιά σήμερα, ιδανική για μια κανονική έξοδο. Η Ευρυδίκη επιστρέφει στο Half Note Jazz Club, μ' ένα μουσικοθεατρικό αφιέρωμα στη μαγεία και την ποίηση του γαλλικού τραγουδιού. Στις δύο ώρες που διαρκεί η παράσταση «La Boheme», η τραγουδίστρια μετατρέπει τη σκηνή σε ένα ολάνθιστο γαλλικό βουλεβάρτο, όπου σχεδόν οσμίζεσαι τα πιο φίνα παριζιάνικα αρώματα και είσαι σχεδόν σίγουρος ότι από κάποια γωνία θα δεις να διασχίζει το δρόμο ο Brel, o Dassin ή ο Moustaki.

Με τέσσερις καλλιτέχνες επί σκηνής (Δημήτρης Βεντουράκης, Σωκράτης Τσεντόγλου, Μαρίσσα Μπίλη και Μαριάννα Μαριγώνη), η Athens Arts Collective επιστρέφει με τη μουσικοποιητική παράσταση «Πεπερασμένος Χρόνος», αυτή τη φορά στον πολυσυλλεκτικό και ζεστό χώρο του Baumstrasse. Για τους θεατές, η εκδήλωση αποτελεί μια πρόσκληση να κάνουν τους δικούς τους προσωπικούς συνειρμούς γύρω από τις εμπειρίες τους και όλα εκείνα που συνδέουν τα αδιέξοδά τους με τη ζωή τους, όπως την αισθάνονται και την αξιολογούν.

Για να πεις «πάμε» χωρίς δεύτερη σκέψη

Η νέα θεατρική πρόταση του Παναγιώτη Εξαρχέα παρουσιάζεται στο Από Μηχανής Θέατρο – Πάνω Σκηνή. Ο σκηνοθέτης φέρνει τον «Μάκβεθ» του Σαίξπηρ αντιμέτωπο με τα όρια της ανδρικής φύσης και της εξουσίας. Σε μια διασκευή που βασίζεται στην εμβληματική μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά, τέσσερις άνδρες ηθοποιοί (Βαγγέλης Αμπατζής, Θανάσης Ζερίτης, Άρης Μπαλής και Γιώργος Χριστοδούλου) στήνουν ένα βίαιο «παιχνίδι» ενηλικίωσης, μετατρέποντας τη σκηνή σε ένα πεδίο διερεύνησης των ανθρώπινων ορίων.

Είκοσι χρόνια μετά τις εμβληματικές τους ερμηνείες ως Miranda, Andy, Emily και Nigel, οι Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt και Stanley Tucci επιστρέφουν στον κόσμο της μόδας στη Νέα Υόρκη και στα κομψά γραφεία τού Runway Magazine. Η ταινία «Ο Διάβολος Φοράει Prada 2» είναι η πολυαναμενόμενη συνέχεια του φαινομένου του 2006 που καθόρισε μια ολόκληρη γενιά. Την ταινία σκηνοθετεί ο David Frankel, σε σενάριο που υπογράφει η Aline Brosh McKenna.

Αντισταθείτε

Το «Αντισταθείτε» της Salome Saque από τις εκδόσεις Στερέωμα είναι ένα βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο και βαθιά πολιτικό, που επιχειρεί να εξηγήσει όχι μόνο γιατί η άκρα δεξιά κερδίζει συνεχώς έδαφος, αλλά και πώς μπορεί να σταματήσει η άνοδός της. Σε μια εποχή όπου ο δημόσιος λόγος γίνεται ολοένα πιο βίαιος, οι δημοκρατικοί θεσμοί δοκιμάζονται και ο εξτρεμισμός αποκτά νέα νομιμοποίηση, το βιβλίο λειτουργεί ταυτόχρονα ως ανάλυση, προειδοποίηση και κάλεσμα για δράση.

Αφορμή για αυτή τη συζήτηση αποτελεί και ο θάνατος του Jean-Marie Le Pen, ιστορικής μορφής της γαλλικής ακροδεξιάς. Αν και ο ίδιος ανήκει πλέον στο παρελθόν, οι ιδέες που εκπροσώπησε όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη επιρροή. Από τη Γαλλία έως την Ιταλία και τη Σουηδία, εθνικιστικά και λαϊκιστικά κινήματα καταγράφουν σημαντικές εκλογικές επιτυχίες, ενώ ο δημόσιος διάλογος μετατοπίζεται προς θέσεις που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν ακραίες.

Η Saque αναλύει με ιδιαίτερη σαφήνεια τους μηχανισμούς αυτής της ανόδου. Δείχνει πώς η ακροδεξιά αξιοποιεί τον φόβο, την κοινωνική ανασφάλεια και την οικονομική απογοήτευση, προσφέροντας απλοϊκές απαντήσεις σε σύνθετα προβλήματα. Δεν περιορίζεται στο να εκφράζει τις ανησυχίες της κοινωνίας, αλλά τις διογκώνει, τις διαστρεβλώνει και τελικά τις μετατρέπει σε πολιτικό όπλο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των μέσων ενημέρωσης, της γλώσσας και των ψηφιακών πλατφορμών. Η συγγραφέας εξηγεί πώς η κανονικοποίηση ακραίων ιδεών επιτυγχάνεται μέσω της συνεχούς επανάληψης συγκεκριμένων αφηγημάτων, της διάδοσης όρων που μετατοπίζουν το πλαίσιο της συζήτησης και της ισχυρής παρουσίας της ακροδεξιάς στα κοινωνικά δίκτυα. Οι αλγόριθμοι, η παραπληροφόρηση και η ταχύτητα διάδοσης των ψευδών ειδήσεων ενισχύουν περαιτέρω αυτή τη δυναμική.

Το βιβλίο αναδεικνύει επίσης τις άμεσες συνέπειες της ακροδεξιάς πολιτικής στα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι επιθέσεις στα δικαιώματα των γυναικών, όπως οι περιορισμοί στις αμβλώσεις στην Πολωνία, η συστηματική στοχοποίηση των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Ουγγαρία, αλλά και η ποινικοποίηση ακτιβιστών και υπερασπιστών των δικαιωμάτων, αποδεικνύουν ότι η άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι απλώς πολιτική μετατόπιση, αλλά αποτελεί ευθεία απειλή για τις δημοκρατικές ελευθερίες.

Ωστόσο, το «Αντισταθείτε» δεν μένει μόνο στον σχολιασμό, αλλά προτείνει συγκεκριμένους τρόπους αντίστασης, όπως ενίσχυση της παιδείας και της κριτικής σκέψης, υποστήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, ενεργό πολιτική συμμετοχή, ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων και αυστηρότερη ρύθμιση των ψηφιακών πλατφορμών όπως η Meta και το X (πρώην Twitter).

Πάνω απ’ όλα, το βιβλίο υπενθυμίζει ότι η υπεράσπιση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά συλλογική ευθύνη. Δεν αρκεί απλώς να απορρίπτουμε τον φόβο και τον αποκλεισμό, αλλά χρειάζεται να προτείνουμε ένα εναλλακτικό όραμα, πιο δίκαιο, πιο συμπεριληπτικό και πιο ανθρώπινο για τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος.

Αξίζει να αναφερθεί ότι το βιβλίο της Salome Saque, σε μετάφραση του Γιώργου Καράμπελα, γνώρισε μεγάλη ανταπόκριση από το γαλλικό κοινό. Παρέμεινε επί 45 και πλέον εβδομάδες μεταξύ των ευπώλητων στην κατηγορία του δοκιμίου και έως σήμερα έχει πουλήσει πάνω από 350.000 αντίτυπα.

συγγραφέαςHalf Note Jazz ClubΠρωτομαγιάΣτερέωμαΕυρυδίκηΑπό Μηχανής Θέατρο