Λειψυδρία: «Φουσκώνει» κατά 200 εκατ. ο λογαριασμός για το μεγάλο έργο του Εύρυτου

Στα 750 εκατομμύρια ευρώ «σκαρφάλωσε» το κόστος του σχεδίου Εύρυτος, επιβαρυνόμενο με άλλα 200 εκ. από τον προϋπολογισμό των 550 εκ. που είχε αρχικά ανακοινωθεί το περασμένο φθινόπωρο.

Η αναθεώρηση του κόστους προς τα πάνω μάλιστα γνωστοποιήθηκε την Πέμπτη, μολονότι έως και σήμερα 7 μήνες μετά τις επίσημες ανακοινώσεις, δεν έχουν ξεκινήσει οι μελέτες, δεν έχει ξεκαθαρίσει το χρηματοδοτικό μοντέλο και κατά συνέπεια παραμένει και εντελώς θολό το χρονοδιάγραμμα του έργου, το οποίο στόχο έχει να ξεδιψάσει την Αττική θωρακίζοντάς την για την επόμενη 30ετία απέναντι στον κίνδυνο της λειψυδρίας.

Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης ερωτηθείς για τον νέο προϋπολογισμό, σε ενημέρωση δημοσιογράφων με αφορμή τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025, το έργο παραμένει η φτηνότερη μακροπρόθεση λύση για την υδροδοτική ασφάλεια της πρωτεύουσας: «Μιλούσαμε για 550 εκ. ευρώ. Εχει γίνει μια συνολική αποτίμηση που φτάνει εκεί, αλλά όπως και να το δει κανείς είναι ο φτηνότερος τρόπος για να φέρει κανείς νερό στην Αθήνα». Προσέθεσε πως με βάση τις αναλύσεις που έχει κάνει η ΕΥΔΑΠ, επειδή το έργο δεν έχει ενεργειακό κόστος δεδομένου ότι το νερό θα έρθει βαρυτικά, η επιβάρυνση θα αφορά μόνο το κόστος της επένδυσης: «Αν παίρνει κανείς 100 εκ. κ.μ. τον χρόνο, το κόστος θα είναι 16 λεπτά του ευρώ ανά κ.μ. σε αντίθεση με τις αφαλατώσεις που είναι 1 ευρώ. Στην περίπτωση που το έργο χρηματοδοτηθεί ως πράσινο σε ποσοστό 50%, το κόστος μειώνεται στα 8 λεπτά, ενώ αν πάρει περισσότερη χρηματοδότηση θα κατέβει ακόμα περισσότερο. Σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη μακροπρόθεσμη λύση είναι η φτηνότερη», τόνισε.

Ωστόσο σε ό,τι αφορά την πρόοδο της προεργασίας για τις απαιτούμενες μελέτες, ο κ. Σαχίνης παρέπεμψε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημειώνοντας πως το έργο είναι του Δημοσίου και της ΕΥΔΑΠ Παγίων, ενώ ο διαγωνισμός θα βγει από τους δύο φορείς και το Υπερταμείο με την ΕΥΔΑΠ να έχει βοηθητικό ρόλο. Προσέθεσε πως το Δημόσιο επεξεργάζεται το χρηματοδοτικό πλαίσιο εκτιμώντας ότι ο διαγωνισμός για τη μελέτη θα βγει σύντομα στον αέρα.

Υπενθυμίζεται ότι έργο του Εύρυτου αφορά τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο και αρχικός στόχος ολοκλήρωσης ήταν το πρώτο εξάμηνο του 2029.

Παρά τις φετινές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις σε συνδυασμό με τις παρεμβάσεις της ΕΥΔΑΠ, οι οποίες βελτίωσαν την εικόνα των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες της εταιρείας προσθέτοντας περί τα 70 εκ. κ.μ. νερού, ο κ. Σαχίνης ανέφερε πως τα επίπεδα είναι καλύτερα από τα περσινά, αλλά παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο. Η κατανάλωση, πάντως, μειώθηκε κατά 1,4% το 2025, ένδειξη τόσο των ηπιότερων καιρικών συνθηκών όσο και της αυξανόμενης ευαισθητοποίησης των πολιτών στο ζήτημα της λειψυδρίας.

Στο φουλ οι μηχανές για την υδροδότηση του Ελληνικού

Μεγάλο στοίχημα για το νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού θα αποτελέσει η υδροδότηση της επένδυσης του Ελληνικού, για την οποία η ΕΥΔΑΠ καλείται να υλοποιήσει ένα ιδιαίτερα σύνθετο και απαιτητικό έργο με δύο πυλώνες.

Το πρώτο έργο αφορά την ενίσχυση της υδροδότησης σε όλο το νότιο παραλιακό μέτωπο, έχει προϋπολογισμό περίπου 20 εκατ. ευρώ και προβλέπει τη μεταφορά αυξημένων ποσοτήτων νερού από τη Μονάδα Επεξεργασίας Νερού του Γαλατσίου.

Το έργο θα διασχίσει πυκνοκατοικημένες περιοχές περνώντας από τη Δροσοπούλου, τα Εξάρχεια για να «βγει» στη λεωφόρο Βουλιαγμένης και να φτάσει στο Ελληνικό, προκαλώντας αναπόφευκτα μεγάλη όχληση σε πυκνοκατοικημένες περιοχές της πρωτεύουσας. Όπως επεσήμανε ο κ. Σαχίνης, η ΕΥΔΑΠ εξέτασε και εναλλακτικά σενάρια, μεταξύ των οποίων μια υπόγεια σήραγγα κάτω από την Αθήνα, τα οποία ωστόσο απορρίφθηκαν λόγω εκτίναξης του κόστους έως και στο 1 δισ. ευρώ!

Το έργο έχει χρονοδιάγραμμα υλοποίησης περίπου τέσσερα χρόνια, ωστόσο εξετάζονται τρόποι επιτάχυνσης και περιορισμού της όχλησης, καθώς θα πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις εντός του αστικού ιστού, με ταυτόχρονη ανανέωση τμημάτων του υφιστάμενου δικτύου.

Το δεύτερο έργο αφορά την αποχέτευση και την επαναχρησιμοποίηση νερού εντός του Ελληνικού. Ήδη έχουν κατασκευαστεί βασικές υποδομές από τη Lamda Development, οι οποίες θα περάσουν στην ΕΥΔΑΠ που θα τις λειτουργήσει. Κεντρικό στοιχείο είναι η δημιουργία νέου Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ), το οποίο θα δέχεται λύματα από τον παραλιακό αγωγό και θα παράγει ανακυκλωμένο νερό για άρδευση, το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες της νέας «πόλης» εντός του Ελληνικού, ενώ θα αρδεύει το Γκολφ αλλά και άλλα τοπικά πάρκα. Το σύστημα αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικό μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Στόχος η μείωση των διαρροών σε κάτω του 10%

Σημαντικές προκλήσεις καταγράφονται όμως και στο υφιστάμενο δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 σημειώθηκαν 25.546 έκτακτες βλάβες, υπογραμμίζοντας την πίεση που δέχονται οι υποδομές. Παρά τις αντικαταστάσεις 98 χιλιομέτρων αγωγών και τις στοχευμένες παρεμβάσεις, η παλαιότητα του δικτύου παραμένει διαρκής απειλή.

Σε αυτό το πλαίσιο, κομβικής σημασίας θεωρείται το σχέδιο αντικατάστασης 2,5 εκατ. υδρομέτρων με «έξυπνους» ψηφιακούς μετρητές. Η επένδυση αυτή, όπως εξήγησε ο κ. Σαχίνης, αν χρηματοδοτηθεί από ίδια κεφάλαια, θα ενταχθεί στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση με τμήμα του κόστους να μετακυλίεται στα τιμολόγια σε βάθος δεκαετίας. Ωστόσο, η διοίκηση αναζητά επιδοτήσεις ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση για τους καταναλωτές για το έργο το οποίο θα επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό διαρροών, τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και τη μείωση του μη τιμολογούμενου νερού, το οποίο σήμερα αποτελεί σημαντική πηγή απωλειών. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένονται εντός εξαμήνου.

Στόχος είναι η μείωση των απωλειών από περίπου 15% σήμερα σε επίπεδα 8 - 9% έως το 2029, κοντά στα διεθνή πρότυπα. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς δείκτες αποδοτικότητας του συστήματος και συνδέεται άμεσα τόσο με την οικονομική βιωσιμότητα όσο και με την περιβαλλοντική διάσταση της λειτουργίας της εταιρείας.

Σύνθετη η επέκταση σε Φωκίδα, Εύβοια και Βοιωτία

Στο μεταξύ σύνθετη εξίσωση αποτελεί και η εξεταζόμενη επέκταση της εταιρείας στις περιφερειακές ενότητες της Φωκίδας, της Εύβοιας και της Βοιωτίας, η οποία εκτός από την ύδρευση και την αποχέτευση θα αφορά και τον τομέα της άρδευσης προσθέτοντας ποσοστό 10% στην πελατειακή βάση της εταιρείας.

Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του «ethnos.gr» αναφορικά με την επίπτωση που θα έχει η μετάβαση αυτή στα τιμολόγια, ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ, ανέφερε ότι οι υφιστάμενοι εμπλεκόμενοι πάροχοι ανέρχονται σε πενήντα εκ των οποίων οι μισοί είναι ΔΕΥΑ και οι υπόλοιποι είναι φορείς άρδευσης: «Πρόκειται για ένα δύσκολο έργο, το οποίο θα απαιτήσει μεταβατική περίοδο», σημείωσε προσθέτοντας πως γίνονται ήδη επαφές με διεθνείς οργανισμούς και μελέτη βέλτιστων πρακτικών από χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ιταλία. Στόχος είναι η πλήρης αποτύπωση των δικτύων, η αξιολόγηση της κατάστασής τους και ο σχεδιασμός των αναγκαίων έργων, τα οποία θα ενταχθούν στο ρυθμιστικό πλαίσιο και εν πολλοίς θα καθορίσουν τα μελλοντικά τιμολόγια, με επιδιωκόμενη τη συμβολή του Δημοσίου για τη συγκράτηση του κόστους για τους καταναλωτές: «Εμείς με την τεχνογνωσία μας θα κάνουμε τα έργα με τον καλύτερο τρόπο και στο λιγότερο δυνατό κόστος, αλλά αν πρέπει να γίνουν έργα και κάποιος πρέπει να πληρώσει και αυτά δημιουργούν επιβαρυντικό κόστος για τους καταναλωτές, εκεί το Δημόσιο μπορεί να έρθει και να βοηθήσει ώστε να επιδοτηθούν αυτά τα έργα», ανέφερε.

Έτος καμπής το 2025

Αναφορικά με τα οικονομικά αποτελέσματα της περασμένης χρονιάς, ο κ. Σαχίνης, περιέγραψε το 2025 ως έτος καμπής, με την εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026 των νέων τιμολογίων που, όπως σημείωσε, «αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση της εταιρείας». Ωστόσο, τα αποτελέσματα της χρήσης δεν αποτυπώνουν πλήρως αυτή τη νέα πραγματικότητα. Και αυτό γιατί, παρά το γεγονός ότι η νέα ρυθμιστική περίοδος ξεκίνησε το 2025 και έχει πενταετή ορίζοντα, τα αντίστοιχα ρυθμιστικά έσοδα ύψους περίπου 42 εκατ. ευρώ δεν εγγράφονται στα φετινά οικονομικά μεγέθη, καθώς θα ανακτηθούν σταδιακά την περίοδο 2026 - 2029.

Αυτό το λογιστικό «κενό», σε συνδυασμό με μια σειρά έκτακτων επιβαρύνσεων περίπου 15 εκατ. ευρώ συνολικά για τις χρήσεις από το 2019 έως το 2024, περίοδος για την οποία σχετικοί έλεγχοι εντόπισαν αποκλίσεις, οδηγεί σε μία εφάπαξ επιβάρυνση, η οποία φαίνεται πως στέρησε την κερδοφορία της εταιρείας το προηγούμενο έτος.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΕΥΔΑΠ εμφάνισε για το 2025 ζημιές της τάξης των 21 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη, εάν τα αποτελέσματα προσαρμοστούν στα παραπάνω δεδομένα, η εικόνα αλλάζει δραστικά καθώς ο κύκλος εργασιών θα διαμορφωνόταν στα 407 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 36 εκατ. ευρώ.

Η προοπτική αυτή ενισχύεται και από τις εκτιμήσεις για την επόμενη πενταετία, καθώς τα έσοδα αναμένεται να αυξάνονται κατά μέσο όρο κατά 78,3 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2029. Παράλληλα, η εταιρεία συνεχίζει να διεκδικεί εκκρεμείς αξιώσεις ύψους 323 εκατ. ευρώ από προηγούμενες χρήσεις, οι οποίες δεν έχουν εγκριθεί από τον ρυθμιστή.

Την ίδια ώρα, η ΕΥΔΑΠ επιχειρεί μια σαφή επιτάχυνση του επενδυτικού της προγράμματος. Για το 2025, οι επενδύσεις εκτινάσσονται στα 77,5 εκατ. ευρώ - υπερπενταπλάσιες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά - με το 27,6% αυτών να χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ. Ο στρατηγικός στόχος είναι ακόμη πιο φιλόδοξος και περιλαμβάνει επενδύσεις ύψους 2,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας. Ήδη, περίπου το 37% αυτών έχει εξασφαλίσει έγκριση μέσω ευρωπαϊκών πόρων, ενώ υπάρχει και γραμμή χρηματοδότησης 250 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.