Πέθανε ο εμβληματικός ζωγράφος Ντέιβιντ Χόκνεϊ σε ηλικία 88 ετών

Ο καλλιτεχνικός κόσμος έχασε σήμερα (12/06) έναν από τους σπουδαιότερους Βρετανούς ζωγράφους του 20ου αιώνα και σύμβολο του κινήματος της pop art, Ντέιβιντ Χόκνεϊ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών, αφήνοντας μια μεγάλη εικαστική παρακατθήκη.

Έγινε παγκοσμίως γνωστός τη δεκαετία του 1960 ως κορυφαία μορφή της pop art, ενώ οι εμβληματικοί πίνακές του με πισίνες και ηλιόλουστα τοπία συνέβαλαν στη διαμόρφωση της αισθητικής του Λος Άντζελες αποτυπώνοντας σκηνές πάθους, έρωτα και απώλειας.

Η ζωή και το έργο του

Γεννήθηκε στο Μπράντφορντ το 1937 και ήταν το τέταρτο από τα πέντε παιδιά της οικογένειάς του, την οποία ο ίδιος αποκαλούσε «ριζοσπαστική οικογένεια της εργατικής τάξης».

Οι γονείς του ενθάρρυναν την καλλιτεχνική καλλιέργειά του από μικρή ηλικία και έτσι σπούδασε τέχνη στο Bradford College. Σε ηλικία 20 ετών πούλησε το πρώτο του έργο, ένα πορτρέτο του πατέρα του, για 10 λίρες, στην έκθεση Yorkshire Artists Exhibition.

Συνέχισε τις σπουδές του στο Royal College of Art του Λονδίνου και σύντομα ξεχώρισε για το ταλέντο αλλά και το επαναστατικό πνεύμα του. Η άρνησή του, μάλιστα, να ζωγραφίσει ένα γυναικείο μοντέλο παραλίγο να του στοιχίσει το πτυχίο του – αντί γι’ αυτό, ζωγράφισε μια αντρική φιγούρα από αμερικανικό περιοδικό.

Αρνήθηκε, επιπλέον, να παραδώσει μια πτυχιακή εργασία που του είχε ζητηθεί, χρησιμοποιώντας ο ίδιος το επιχείρημα ότι θα έπρεπε να αξιολογηθεί αποκλειστικά για το έργο του. Το RCA, αναγνωρίζοντας το ταλέντο του, χαλάρωσε τους κανόνες ώστε να του επιτρέψει να αποφοιτήσει.

Ήδη από τα πρώτα έργα του, όπως τον πίνακα του 1961 «We Two Boys Together Clinging», που είχε πάρει το όνομά του από ποίημα του Walt Whitman, έκανε σαφές ότι θα προκαλούσε ευχαρίστως τον κοινωνικό συντηρητισμό. Συνέχισε καταγράφοντας στοιχεία από τη ζωή των ομοφυλόφιλων, σε μια εποχή που ο έρωτας μεταξύ του ίδιου φύλου συνιστούσε ακόμα ποινικό αδίκημα στη Βρετανία, μέσα από δημιουργίες όπως το «Cleaning Teeth, Early Evening (10 pm) W11» του 1962, με οδοντόκρεμες Colgate σαν φαλλικά σύμβολα.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 μετακόμισε στο Λος Άντζελες, που τον ενέπνευσε για μερικά από τα πλέον εμβληματικά έργα του. Εκεί θα δημιουργούσε και τον διασημότερο πίνακά του, «Portrait of an Artist (Pool With Two Figures)», το 1972, που το 2018 ο οίκος Christie’s πούλησε για 90,3 εκατομμύρια δολάρια. Επρόκειτο για ένα έργο εμπνευσμένο από τον χωρισμό από τον σύντροφό του.

Στο Λος Άντζελες, στα διαλείμματά του από τη ζωγραφική, έπαιρνε μια Polaroid και έβγαζε φωτογραφίες. Εκείνη η κάμερα τον οδήγησε, τυχαία, στο επόμενο στάδιο δημιουργίας του: τα φωτογραφικά κολάζ του. Τα έργα που δημιούργησε με φωτογραφίες της μητέρας του και του Βρετανού art dealer John Kasmin παρέπεμπαν στον Κυβισμό και έφτασαν να συγκριθούν με τις δημιουργίες του ινδάλματός του, Picasso.

Τα τελευταία χρόνια πειραματίστηκε με τον σχεδιασμό κοστουμιών και σκηνικών για όπερες και παραστάσεις μπαλέτου, αλλά και με τις νεότερες τεχνολογίες, από το φαξ και τον εκτυπωτή μέχρι την τρισδιάστατη εκτύπωση. Ωστόσο, όπως θα διευκρίνιζε σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό Interview το 2013, «στην πραγματικότητα με ενδιαφέρουν μόνο οι τεχνολογίες που έχουν να κάνουν με την εικόνα».

Το 2005 μετακόμισε στο Γιόρκσιρ, όπου, οκτώ χρόνια αργότερα, βίωσε μια μεγάλη τραγωδία: ο βοηθός του, Ντομινίκ Έλιοτ, βρέθηκε νεκρός σε ηλικία μόλις 23 ετών. Όπως διαπιστώθηκε, είχε καταναλώσει απορρυπαντικά αφού είχε κάνει χρήση έκσταση και κοκαΐνης. Μετά τον θάνατό του, ο Χόκνεϊ είχε σκεφτεί σοβαρά να σταματήσει να ασχολείται με την τέχνη.

Ο ιστορικός Simon Schama θα έλεγε για εκείνον ότι «με όλες αυτές τις μορφές που είχε αλλάξει και τα ακούραστα, ευρηματικά πειράματά του, η ανθεκτικότητα της τέχνης του δεν αποτελεί μυστήριο».