«Γιατί δεν σώσαμε το κουτάβι που ζούσε με τους λύκους»: Τι απαντούν οι ερευνητές για τα επικριτικά σχόλια

Αιχμηρά ήταν σχόλια που είχαν να αντιμετωπίσουν χθες ο διδάκτορας Ζωολογίας στο ΑΠΘ κ. Θεόδωρος Κομηνός και η ομάδα του, καθώς ο κόσμος αντιμετώπισε την είδηση του θανάτου του κουταβιού που συμβίωνε μαζί με αγέλη λύκων ιδιαίτερα αποδοκιμαστικά. 

Σχόλια όπως «το σκυλάκι έπρεπε να είχε διασωθεί από την πρώτη μέρα και να δοθεί για υιοθεσία και όχι να χρησιμοποιηθεί ως πειραματόζωο. Ντροπή σας!» ή «αφού το παρατηρούσαν γιατί δεν το έσωζαν;» και άλλα παρόμοια του ίδιου περιεχομένου κατέκλησαν τις αναρτήσεις για την είδηση του θανάτου του.

Η ομάδα που είχε αναλάβει την παρακολούθησή του εξέδωσε απάντηση προς όλα αυτά τα σχόλια καθώς «πιστεύουν ότι αρκετοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς πραγματικά γίνεται η έρευνα στην άγρια φύση». Οι ειδικοί τονίζουν πως η απόφαση τους ήταν ιδιαίτερη δύσκολη άλλα και η μόνη συνετή που μπορούσαν να πάρουν αν λάβουμε σοβαρά υπόψιν όλες τις παραμέτρους και ιδιαίτερα τους εξωγενείς παραγόντες που δεν βοηθούσαν την δική τους επέμβαση στην αγέλη.

Αναλυτικά η ανάρτηση της ομάδας:

«Γιατί δεν επεμβήκαμε;

Τις τελευταίες ώρες δεχθήκαμε αρκετά μηνύματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό και διαβάσαμε αρκετά σχόλια, σχετικά με τον θάνατο του λευκού κουταβιού που είχε ενταχθεί σε μια οικογένεια λύκων.

Τα περισσότερα ήταν μηνύματα ενδιαφέροντος και συμπαράστασης. Υπήρξαν όμως και αρκετές επικρίσεις, ακόμη και προσωπικές επιθέσεις και ύβρεις, με ένα κοινό ερώτημα:

«Γιατί δεν το σώσατε;»

Θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί δεν επεμβήκαμε.

Όχι γιατί αισθανόμαστε την ανάγκη να απολογηθούμε, αλλά γιατί πιστεύω ότι αρκετοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς πραγματικά γίνεται η έρευνα στην άγρια φύση.

Από την πρώτη στιγμή δεν παρακολουθούσαμε απλώς ένα κουτάβι. Παρακολουθούσαμε μια ολόκληρη οικογένεια λύκων με νεογνά. Αυτή ήταν η ευθύνη μας. Όχι μόνο το σκυλί.

Ολόκληρη η οικογένεια, μάλιστα πολύ πριν εμφανιστεί το κουτάβι στην ζωή τους .

Η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική από αυτή που φαντάζονται πολλοί.

Η οικογένεια αυτή δεν ζει σε ένα απομονωμένο δάσος ή μέσα σε μια προστατευόμενη δημόσια έκταση.

Ζει μέσα σε ένα αγροτικό τοπίο. Σε καλλιέργειες καλαμποκιού, σιτηρών, ηλίανθου και βαμβακιού. Ανάμεσα σε κτηνοτροφικές μονάδες.

Σε δεκάδες ιδιωτικές ιδιοκτησίες όπου καθημερινά εργάζονται άνθρωποι. Δεν πρόκειται για χώρο όπου μπορεί κάποιος να μπει όποτε θέλει και να οργανώσει μια επιχείρηση σύλληψης ενός ζώου.

Για να εντοπιστεί το κουτάβι θα απαιτούνταν μια οργανωμένη επιχείρηση με αρκετούς ανθρώπους, οχήματα, κτηνίατρο, ειδικό εξοπλισμό και πολλές ώρες αναζήτησης μέσα σε ιδιωτικές καλλιέργειες.

Μια τέτοια επιχείρηση θα γινόταν αμέσως αντιληπτή, αλλά κυρίως χωρίς κανέναν ουσιαστικό λόγο.
Και το σημαντικότερο;

Θα αποκάλυπτε την παρουσία μιας οικογένειας λύκων με νεογνά σε μια περιοχή όπου μέχρι σήμερα καταφέρνει να επιβιώνει σχεδόν απαρατήρητη.

Και δεν έφταναν αυτά, είχαμε και μια πυρκαγιά στην περιοχή. Λίγες ημέρες πριν από τον θάνατο του κουταβιού εκδηλώθηκε μεγάλη αγροτική πυρκαγιά κοντά στη φωλιά. Η συνεχής παρουσία πυροσβεστικών οχημάτων, αεροσκαφών, ελικοπτέρων και δεκάδων ανθρώπων ανάγκασε τους λύκους να εγκαταλείψουν την περιοχή της φωλιάς και να μετακινηθούν βαθιά μέσα στις καλλιέργειες.

Από εκείνη τη στιγμή η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη.

Οι λύκοι κινούνταν μέσα σε πυκνά καλαμπόκια, ηλίανθους και βαμβάκια, όπου η ορατότητα είναι ελάχιστη. Μια επιχείρηση σύλληψης δεν θα έθετε σε κίνδυνο μόνο την οικογένεια των λύκων. Θα έθετε σε κίνδυνο και τους ίδιους τους ανθρώπους.

Εκείνη την περίοδο η οικογένεια αποτελούνταν από περίπου εννέα λύκους διαφορετικών ηλικιών, και από έξι νεογνά.

Ας αναλογιστεί κάποιος τον αριθμό!!!

Κανείς σοβαρός ερευνητής δεν δημιουργεί συνθήκες ώστε άνθρωποι και μια στρεσαρισμένη οικογένεια λύκων με νεογνά να βρεθούν ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο μέσα σε πυκνή βλάστηση.

«Αφού το βλέπατε άρρωστο, γιατί δεν κάνατε κάτι;»

Εδώ υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση.

Το βίντεο που είδε ο κόσμος δεν τραβήχτηκε επειδή γνωρίζαμε ότι το κουτάβι θα πέθαινε. Τραβήχτηκε γιατί αυτή είναι η μεθοδολογία της έρευνάς μας. Η επιστημονική έρευνα βασίζεται στην παρατήρηση και στην καταγραφή της φυσικής συμπεριφοράς των ζώων.

Αυτό κάνουμε κάθε μέρα.

Εκείνη την ημέρα είδαμε το κουτάβι μόλις για περίπου δέκα λεπτά, όσο καταγράφαμε τη συμπεριφορά της οικογένειας. Η προσοχή μας ήταν στραμμένη στους λύκους.

Ναι, το κουτάβι έδειχνε καταπονημένο.

Όμως το ίδιο χρονικό διάστημα είχαμε καταγράψει και λυκόπουλα να εμφανίζονται ιδιαίτερα νωχελικά και να κοιμούνται σχεδόν συνεχώς, κάτι που αποδώσαμε στις ακραίες θερμοκρασίες των ημερών.

Όσον αφορά τα ίχνη που φαίνονταν στο πίσω μέρος του σώματος του κουταβιού, αρχικά δεν τα αξιολογήσαμε ως σαφή ένδειξη διάρροιας. Η πρώτη μας εκτίμηση ήταν ότι επρόκειτο για υπολείμματα από κοπριές βοοειδών, στις οποίες είχε καθίσει ή κυλιστεί. Στην περιοχή οι κτηνοτρόφοι απορρίπτουν συχνά κοπριές και, σε όλη τη διάρκεια της έρευνάς μας, είχαμε καταγράψει επανειλημμένα τους λύκους –και μαζί τους το κουτάβι– να παίζουν, να κυλιούνται, να ξαπλώνουν ή να ξεκουράζονται πάνω σε αυτές. Διαθέτουμε μάλιστα αρκετές σχετικές βιντεοσκοπήσεις.

Την επόμενη ημέρα, όταν ξαναείδαμε το υλικό με μεγαλύτερη προσοχή και προβληματιστήκαμε για την κατάσταση του κουταβιού, απευθυνθήκαμε σε κτηνίατρο. Εκείνος ήταν που επισήμανε ότι τα συγκεκριμένα ίχνη ενδέχεται να οφείλονται σε διάρροια και όχι σε υπολείμματα κοπριάς. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, με βάση όσα βλέπαμε στο πεδίο και όσα είχαμε παρατηρήσει επί εβδομάδες, δεν υπήρχε λόγος να οδηγηθούμε με βεβαιότητα σε αυτό το συμπέρασμα.

Οι καταγραφές μας γίνονταν μεταξύ 4 και 7 το πρωί, δηλαδή την ώρα που όλα τα ζώα επέστρεφαν από τη νυχτερινή αναζήτηση τροφής και αποσύρονταν για ξεκούραση. Με βάση τα δεδομένα που είχαμε εκείνη τη στιγμή, δεν αξιολογήσαμε ότι συνέτρεχε άμεσος λόγος για μια τόσο σοβαρή επέμβαση.

Επιστρέψαμε στην περιοχή τρεις ημέρες αργότερα.

Στο διάστημα αυτό δεν υπήρχε καμία δυνατότητα να γνωρίζουμε τι είχε συμβεί.

Σήμερα όλοι βλέπουν το βίντεο γνωρίζοντας το τέλος της ιστορίας.

Εμείς όμως, όταν το καταγράφαμε, δεν γνωρίζαμε τι θα συνέβαινε τρεις ημέρες αργότερα.

Υπήρχε ακόμη μία σημαντική παράμετρος.

Τις τελευταίες εβδομάδες είχαμε παρατηρήσει ότι το κουτάβι άρχισε να έρχεται σε επαφή με άλλα αδέσποτα ή ημιδεσποζόμενα σκυλιά που τρέφονταν στα ίδια σημεία με νεκρά κτηνοτροφικά ζώα. Μάλιστα, είχαμε αρχίσει να ελπίζουμε ότι σταδιακά θα απομακρυνόταν από τους λύκους και θα επανεντασσόταν στον πληθυσμό των σκύλων της περιοχής.

Και τέλος...

Αξίζει να γίνει κατανοητό ότι δεν θα οργανωνόταν όλη αυτή η επιχείρηση για να προστατευθεί ένας πληθυσμός λύκων ή για να αντιμετωπιστεί κάποιο περιστατικό που αφορούσε την άγρια ζωή.

Θα έπρεπε να κινητοποιηθούν δημόσιες υπηρεσίες, Δασαρχείο, κτηνιατρικές υπηρεσίες, ΟΦΥΠΕΚΑ και πιθανόν πολλοί ακόμη άνθρωποι, ώστε να οργανωθεί μια επιχείρηση μέσα σε ιδιωτικές καλλιέργειες, με μοναδικό σκοπό να συλληφθεί ένα άρρωστο κουτάβι σκύλου.

Στην πραγματικότητα, δεν κληθήκαμε να αποφασίσουμε αν θα σώζαμε ένα κουτάβι.

Κληθήκαμε να αποφασίσουμε αν η προσπάθεια διάσωσης ενός σκύλου δικαιολογούσε να τεθεί σε κίνδυνο μια ολόκληρη οικογένεια άγριων λύκων, να κινητοποιηθεί ένας ολόκληρος μηχανισμός, να διαταραχθεί μια ενεργή φωλιά και να εκτεθούν άνθρωποι και ζώα σε πρόσθετους κινδύνους.

Η δική μας απάντηση ήταν "όχι".

Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση.

Ήταν όμως, κατά τη γνώμη μας, η μόνη υπεύθυνη απόφαση».