Ελλάδα|10.04.2026 06:50

Ο Σαρηγιάννης εξηγεί τι συμβαίνει με τα χημικά που κυκλοφορούν στην αγορά - Λιγότερο από 1% αξιολογείται διεξοδικά

Ρωμανός Κοντογιαννίδης

Λιγότερο από το 1% των περισσότερων από 100.000 χημικών ουσιών και προϊόντων που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά έχουν αξιολογηθεί διεξοδικά, με αποτέλεσμα να μην είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, αν η καθημερινή χρήση κάποιων από αυτών μπορεί να προκαλέσει κινδύνους στην υγεία μας αλλά και στο περιβάλλον καθώς και πόσο σημαντικοί είναι οι κίνδυνοι αυτοί.

Αιτία της μη διεξοδικής αξιολόγησης είναι οι πολύ μεγάλες καθυστερήσεις που καταγράφονται στη συγκεκριμένη διαδικασία από τους αρμόδιους φορείς. Για το λόγο αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου η αξιολόγηση να γίνεται από το σχεδιασμό ακόμα των χημικών ουσιών και προϊόντων, με στόχευση να μειωθούν οι όποιοι κίνδυνοι.

Τα παραπάνω ανέφερε στο ethnos.gr o καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με αντικείμενο την Περιβαλλοντική Μηχανική και πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, σημειώνοντας ότι το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, αφού είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός των χημικών, με τα οποία ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή.

«Θεωρητικά δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για την υγεία μας, διότι γίνονται διάφορα τεστ. Όμως, σε κάθε περίπτωση πρέπει να προχωρήσει σε όλα τα χημικά η διεξοδική αξιολόγηση, πριν αυτά διοχετεύονται στην αγορά», τονίζει στο ethnos.gr ο κ. Σαρηγιάννης.

Υπερβολικά αργή η διαδικασία αξιολόγησης

Ειδικότερα, κατά τον ίδιο, είναι σήμερα υπερβολικά αργή η διαδικασία της διεξοδικής αξιολόγησης των χημικών τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, ζήτημα που αποτελεί την πηγή του προβλήματος. Όπως λέει ο καθηγητής, αυτό που πρέπει να γίνει, ώστε να διεξάγονται γρηγορότερα οι διαδικασίες, είναι ένας καλύτερος σχεδιασμός.

«Το ζητούμενο είναι να είμαστε απολύτως ασφαλείς. Πολλά από αυτά τα χημικά διοχετεύονται εδώ και πολλά χρόνια στην αγορά και άλλα βγήκαν τα τελευταία χρόνια ως προϊόντα της εξελισσόμενης τεχνολογίας. Οι πολύ αργοί ρύθμοι στη διαδικασία της διεξοδικής αξιολόγησης φαίνονται ξεκάθαρα από το εξής: Πριν από 25 χρόνια τα διεξοδικώς αξιολογημένα χημικά έφταναν σε αριθμό τα 140. Σήμερα, δηλαδή αρκετά χρόνια μετά, ο αριθμός τους πανευρωπαϊκά ξεπέρασε τα 1.000, δηλαδή είναι πάρα πολύ μικρός σε σύγκριση με τον συνολικό αριθμό αυτών που κυκλοφορούν στην αγορά. Μπορεί θεωρητικά να μην υπάρχει κάποιος σοβαρός κίνδυνος για την υγεία μας από τα χημικά αυτά, όμως, επειδή είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός τους και πολύ μικροί κίνδευνοι να υπάρχουν, υφιστάμεθα μία σωρευτική επιβάρυνση και εξαιτίας της καθημερινής χρήσης πολλών από αυτά τα προϊόντα. Να πάρουμε, για παράδειγμα, το θερμός που παίρνουμε καθημερινά μαζί μας, για να πιούμε τον καφέ μας. Και απειροελάχιστη βλαβερή ουσία να εκλύει, η καθημερινή χρήση του, μπορεί να δημιουργήσει σωρευτικά σημαντικό πρόβλημα», σημειώνει ο καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ.  

Ο ίδιος τονίζει ακόμα ότι το 75% των ασθενειών σήμερα σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στη ρύπανση (αέρια, στο νερό ή στο έδαφος), η οποία προκαλείται και από το χημικό φορτίο

«Να γίνεται από το βιομηχανικό σχεδιασμό η αξιολόγηση»

Ο κ. Σαρηγιάννης αναφέρει ακόμα ότι σε κάθε περίπτωση δεν αποτελεί μία εύκολη διαδικασία η μαζική διεξοδική αξιολόγηση ή έστω η διεξαγωγή της με ταχύτερους ρυθμούς. Για το λόγο αυτό βλέπει ως λύση, αυτή να γίνεται από το σχεδιασμό ακόμα των χημικών προϊόντων, στο πλαίσιο της βιομηχανικής παραγωγής τους.

«Εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκινήσει τη στήριξη των βιομηχανιών στον τομέα αυτόν, αφού είναι πολύ πιθανό αυτές να μην έχουν γνώση του πώς μπορεί να γίνει σωστά η διεξοδική αξιολόγηση. Στην Ελλάδα αυτή η στήριξη παρέχεται από το Κέντρο Βιώσιμης Τεχνολογίας», καταλήγει ο κ. Σαρηγιάννης. 

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκηςχημικάαγοράειδήσεις τώραΔημοσθένης Σαρηγιάννηςκίνδυνοιυγεία