Μηχανικοί φυσικών καταστροφών: Στην πρώτη γραμμή των αποκαταστάσεων, «όμηροι» της Πολιτείας για οκτώ χρόνια

Είναι εκείνοι που φτάνουν σχεδόν αμέσως μετά την ΕΜΑΚ σε κάθε σεισμό, μεγάλη πυρκαγιά ή πλημμύρα. Εκείνοι που μπαίνουν στα πληγωμένα σπίτια, πραγματοποιούν αυτοψίες, χαρακτηρίζουν τα κτίρια, ελέγχουν τους φακέλους στεγαστικής συνδρομής και συνοδεύουν την πορεία αποκατάστασης μέχρι την τελευταία υπογραφή που θα επιτρέψει σε μια οικογένεια να επιστρέψει στο σπίτι της εφόσον αυτό κριθεί ασφαλές. Είναι οι πρώτοι που καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες μιας φυσικής καταστροφής και οι τελευταίοι που εγκαταλείπουν την πληγείσα περιοχή.

Κι όμως, οι ίδιοι άνθρωποι εξακολουθούν να εργάζονται εδώ και οκτώ χρόνια με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου, σε ένα καθεστώς εργασιακής αβεβαιότητας που, όπως καταγγέλλουν, υπονομεύει όχι μόνο το δικό τους μέλλον, αλλά και τη λειτουργία ενός κρατικού μηχανισμού, ο οποίος δεδομένης της κλιματικής κρίσης γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμος.

Ωστόσο, αυτός ο μηχανισμός αποκατάστασης φυσικών καταστροφών στηρίζεται κυρίως σε συμβασιούχους, οι οποίοι απασχολούνται σε ένα καθεστώς εργασιακής ομηρείας με ανανεούμενες συμβάσεις άλλοτε 8 μηνών, άλλοτε 6 + 6 μηνών και άλλοτε ετήσιες.

Όπως επισημαίνει στο «ethnos.gr», ο πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών (ΣΕΑΕΦΚ), Γιώργος Τσιρώνης, περίπου 300 από τους 430 εργαζόμενους της Γενικής Γραμματείας και της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών εργάζονται με συμβάσεις ΙΔΟΧ, δηλαδή περίπου το 70% του ανθρώπινου δυναμικού, χωρίς να γνωρίζουν εάν σε λίγους μήνες θα εξακολουθούν να βρίσκονται στην υπηρεσία: «Πολλοί έχουν φτάσει στο όγδοο έτος συνεχών συμβάσεων», σημειώνει τονίζοντας ότι πρόκειται για μια συνεχιζόμενη εκκρεμότητα με τους εργαζομένους να φοβούνται ότι εάν η προσεχής ανανέωση συμπέσει με εκλογική περίοδο, δεν αποκλείεται να αναγκαστούν να προσφύγουν ακόμη και στα δικαστήρια με ασφαλιστικά μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν τις δουλειές τους.

Να σημειωθεί ότι οι συμβασιούχοι εξακολουθούν να αμείβονται χαμηλότερα και να αποκλείονται από μια σειρά επιδομάτων και κινήτρων, παρότι εργάζονται στις ίδιες επιχειρησιακές συνθήκες.

Το οργανόγραμμα που όλοι επικαλούνται αλλά κανείς... δε δείχνει

Οπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, η υπηρεσία που το 2023 μεταφέρθηκε από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης, μολονότι είναι τόσο κρίσιμη, δε διαθέτει οργανόγραμμα μέχρι και σήμερα. Η πολιτική ηγεσία έχει επανειλημμένα αναφερθεί στην ολοκλήρωσή του, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει παρουσιαστεί στους εργαζόμενους ή να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του.

Η Γενική Συνέλευση των εργαζομένων, η οποία αποφάσισε την πραγματοποίηση δύο στάσεων εργασίας αυτήν την εβδομάδα, ζητά να δοθούν άμεσα απαντήσεις για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται, πόσες οργανικές θέσεις προβλέπονται ανά ειδικότητα, πότε θα εκδοθεί η σχετική προκήρυξη και, κυρίως, πώς θα διασφαλιστεί η συνέχεια της υπηρεσίας μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες.

Την ίδια στιγμή βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα. Οι μηχανικοί μεταβαίνουν στις πληγείσες περιοχές χρησιμοποιώντας κυρίως τα προσωπικά τους οχήματα, ενώ επειδή δεν έχει βρεθεί φορμουλα ώστε να λαμβάνουν τις προκαταβολές που θεσπίστηκαν οι συμβασιούχοι, το υπουργείο τελικά κατέληξε στο... να μην τις δίνει ούτε στους μόνιμους έως ότου υπάρξει οριστική λύση.

«Δεν είμαστε απέναντι στις αλλαγές»

Οι ίδιοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν αντιδρούν στο υπό επεξεργασία νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης, το οποίο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν, θα επιδιώξει να απλοποιήσει τις διαδικασίες αποκατάστασης, να αξιοποιήσει περισσότερο την τεχνολογία και να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο διαχείρισης των φακέλων.

Αντίθετα, δηλώνουν ότι στηρίζουν κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού. Θεωρούν όμως αδιαπραγμάτευτο το να μείνει εκτός σχεδιασμού το προσωπικό που επί οκτώ χρόνια κρατά όρθιο τον μηχανισμό.

Στις τρεις συναντήσεις που πραγματοποίησε ο ΣΕΑΕΦΚ με τον υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστα Κατσαφάδο, οι εργαζόμενοι αναγνώρισαν ότι υπήρξε διάθεση να προχωρήσουν οι αναγκαίες διαδικασίες. Ωστόσο, μέχρι τώρα λύση δεν έχει υπάρξει, το οργανόγραμμα παραμένει... άφαντο και το ζήτημα ανοιχτό.

Ραντεβού στη ΔΕΘ αν δεν υπάρξει λύση

Παρά τις δύο στάσεις εργασίας που πραγματοποίησαν αυτήν την εβδομάδα, η χθεσινή Γενική Συνέλευση αποφάσισε να μην προχωρήσει, επί του παρόντος, σε νέα κινητοποίηση μέσα στην αντιπυρική περίοδο.

Οι εργαζόμενοι ξεκαθαρίζουν όμως ότι η συγκεκριμένη απόφαση δε σηματοδοτεί υποχώρηση. «Δεν περιμένουμε παθητικά τις εξελίξεις. Παρεμβαίνουμε στις εξελίξεις», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, η οποία άναψε το πράσινο φως σε έναν οδικό χάρτη δράσης. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αποφασίστηκε να ενταθούν οι επαφές με τα πολιτικά κόμματα, από τα οποία μάλιστα δε ζητούν πλέον μόνο δηλώσεις συμπαράστασης, αλλά συγκεκριμένη στήριξη μέσω και της κατάθεσης τροπολογιών για τη νομοθετική προστασία των ήδη υπηρετούντων εργαζομένων.

Παράλληλα το Σωματείο σε συνεργασία με νομικούς επεξεργάζεται συγκεκριμένη πρόταση μεταβατικής ρύθμισης, η οποία θα κατατεθεί στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου, στους συναρμόδιους κυβερνητικούς φορείς αλλά και σε όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα.

Ο ΣΕΑΕΦΚ ζητά να προβλεφθεί μεταβατική διάταξη που θα διασφαλίζει ότι όλες οι συμβάσεις των υπηρετούντων εργαζομένων θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία στελέχωσης και να αναλάβουν υπηρεσία οι επιτυχόντες των μελλοντικών προκηρύξεων. Παράλληλα, προτείνει ειδική πρόβλεψη και για όσους εργαζόμενους, παρά την πολυετή εμπειρία τους, δεν θα ενταχθούν στους οριστικούς πίνακες διοριστέων.

Η Γενική Συνέλευση όρισε ως πρώτο μεγάλο... σταθμό τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Εφόσον μέχρι τότε δεν έχουν υπάρξει ουσιαστικές εξελίξεις ως προς το οργανόγραμμα, τη στελέχωση, την προκήρυξη των θέσεων και - κυρίως - τη θεσμοθέτηση μεταβατικών διατάξεων, ο ΣΕΑΕΦΚ προαναγγέλλει επανέναρξη και κλιμάκωση των κινητοποιήσεων.

Σε περίπτωση που το νέο νομοσχέδιο κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι χωρίς να περιλαμβάνει επαρκείς εγγυήσεις για το ήδη υπηρετούν προσωπικό, οι κινητοποιήσεις θα επισπευστούν.

Στο πλευρό τους οι μηχανικοί του Δημοσίου

Τον αγώνα των εργαζομένων στηρίζει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Μηχανικών του Δημοσίου (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ), η οποία σε ανακοίνωσή της κάνει λόγο για έναν κρίσιμο δημόσιο μηχανισμό που παραμένει εγκλωβισμένος σε καθεστώς διαρκούς μεταβατικότητας.

Η Ομοσπονδία υπενθυμίζει ότι οι εργαζόμενοι της ΓΔΑΕΦΚ - μόνιμοι, ΙΔΑΧ και ΙΔΟΧ - βρίσκονται επί οκτώ χρόνια στην πρώτη γραμμή μετά από σεισμούς, πυρκαγιές, πλημμύρες και κάθε μεγάλη φυσική καταστροφή, υπηρετώντας τις ανάγκες των πληγέντων πολιτών και των τοπικών κοινωνιών. Τονίζει ότι η αποκατάσταση των φυσικών καταστροφών αφορά την προστασία της ζωής, της κατοικίας και της περιουσίας των πολιτών, την ασφάλεια των υποδομών και τελικά την αξιοπιστία του ίδιου του κράτους, ενώ προειδοποιεί ότι η απουσία ολοκληρωμένου οργανογράμματος, η υποστελέχωση, η εργασιακή ανασφάλεια και η έλλειψη θεσμικής θωράκισης δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην επιχειρησιακή ικανότητα της Γενικής Γραμματείας.

Στο ίδιο πλαίσιο, στηρίζει τα αιτήματα για θεσμική κατοχύρωση του οργανογράμματος, ουσιαστική στελέχωση των υπηρεσιών, αναγνώριση της εμπειρίας των ήδη υπηρετούντων εργαζομένων, σύγχρονο πλαίσιο υγείας και ασφάλειας στις αποστολές και αναγνώριση των ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας.

«Δεν μπορεί από τη μία να ζητείται από τους εργαζόμενους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή κάθε φορά που η χώρα πλήττεται από φυσική καταστροφή και από την άλλη να παραμένουν χωρίς καθαρό θεσμικό πλαίσιο, χωρίς επαρκή στελέχωση, χωρίς κατοχυρωμένες διαδικασίες και χωρίς την αναγκαία υπηρεσιακή και εργασιακή ασφάλεια», επισημαίνεται στην ανακοίνωση.