Η σκληρή πραγματικότητα μετά τη συνάντηση Τραμπ και Σι - Γιατί «ακονίζουν» τα όπλα τους
NewsroomΓια τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, η υποδοχή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στη φουτουριστική πόλη της Σενζέν αποτέλεσε μια ευκαιρία να αναδείξει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η χώρα του στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας.
Ωστόσο, όπως μεταδίδει το CNN, ούτε ο Τραμπ ούτε ο Σι φάνηκαν πρόθυμοι να αναφερθούν σε μια δυσάρεστη πραγματικότητα: οι ΗΠΑ είχαν μόλις ανακοινώσει νέα μέτρα με στόχο να περιορίσουν περαιτέρω την τεχνολογική ανάπτυξη της Κίνας, εν μέσω καταγγελιών ότι κινεζική επιχείρηση κατασκοπείας είχε βάλει στο στόχαστρο τον - πρώην σήμερα - επικεφαλής της Nvidia, μιας από τις σημαντικότερες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν για τρίτη φορά μέσα στη χρονιά, στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου των οικονομικών ηγετών της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού. Όπως και στις δύο προηγούμενες φορές, η ίδια η συνάντηση λειτούργησε ως ένδειξη καθησυχασμού απέναντι σε έναν ανταγωνισμό που έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα σκληρή αντιπαράθεση.
Παρά τις συμβολικές κινήσεις υψηλού επιπέδου, μεταξύ των οποίων και μια ιστορική συνάντηση των ηγετών των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, καμία από τις δύο πλευρές δεν θέλησε να ανακινήσει το σκάνδαλο που απειλεί να διαταράξει την εύθραυστη ύφεση στις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.
Οι καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στο τιμόνι της Nvidia, μιας εταιρείας με χρηματιστηριακή αξία 4 τρισ. δολαρίων, διατηρούσε ερωτική σχέση με γυναίκα που φέρεται να είχε διασυνδέσεις με τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες, έχουν αναζωπυρώσει τους φόβους ότι η αμερικανική τεχνολογική υπεροχή ενδέχεται να καταλήξει στα χέρια μιας ανταγωνιστικής δύναμης.
Επιπλέον, μόλις δύο ημέρες πριν από την άφιξη του Τραμπ στη Σενζέν, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε νέες απαιτήσεις για την έκδοση αδειών εξαγωγής, με στόχο τον περαιτέρω περιορισμό της πρόσβασης της Κίνας σε προηγμένα αμερικανικά μικροτσίπ.
«Με τις συνέπειες της υπόθεσης Nvidia και τους νέους κανόνες ελέγχου των εξαγωγών να ανακοινώνονται λίγο πριν από τη σύνοδο, θεωρώ ότι η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας γίνεται ακόμη πιο επισφαλής», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Κοστρζέβα, ειδικός στο διεθνές εμπορικό δίκαιο και εταίρος της δικηγορικής εταιρείας Hogan Lovells Cadwalader με έδρα το Χονγκ Κονγκ.
Σε μια εβδομάδα εκδηλώσεων που είχαν οργανωθεί με ιδιαίτερη προσοχή για κορυφαία στελέχη επιχειρήσεων και διεθνείς αντιπροσωπείες, προτεραιότητα του Σι ήταν να παρουσιάσει την Κίνα ως έναν αξιόπιστο και καινοτόμο οικονομικό εταίρο, ανοιχτό σε ξένες επιχειρήσεις και επενδύσεις.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι οι τελευταίοι περιορισμοί των ΗΠΑ στις εξαγωγές μικροτσίπ, οι οποίοι πιθανότατα εκλαμβάνονται από το Πεκίνο ως κλιμάκωση της αμερικανικής προστατευτικής πολιτικής, δύσκολα θα μπορούσαν να αγνοηθούν για πολύ ακόμη.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τους νέους περιορισμούς «τυπική περίπτωση οικονομικού εξαναγκασμού». Μία ημέρα πριν από τη θερμή υποδοχή του Τραμπ από τον Σι, κατά την άφιξη του Αμερικανού προέδρου με το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου είχε προειδοποιήσει:
«Εάν οι ΗΠΑ επιμείνουν σε αυτή την κατεύθυνση, η Κίνα θα λάβει αντίμετρα και θα υπερασπιστεί αποφασιστικά την εθνική της κυριαρχία, την ασφάλεια και τα αναπτυξιακά της συμφέροντα».
Σε κίνδυνο η εμπορική εκεχειρία
Η εύθραυστη οικονομική εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας βρισκόταν ήδη σε ασταθές έδαφος.
Κατά την προηγούμενη συνάντησή τους στην Ουάσιγκτον, τον Σεπτέμβριο, ο Τραμπ και ο Σι είχαν συμφωνήσει να παρατείνουν μια εμπορική συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Οκτώβριο του 2025, που προέβλεπε την αναστολή ορισμένων αμερικανικών δασμών, με αντάλλαγμα τη δέσμευση της Κίνας να αυξήσει τις αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών.
Αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι η δίμηνη παράταση, η οποία επρόκειτο να λήξει στις 10 Ιανουαρίου, θα έδινε στις δύο πλευρές τον απαραίτητο χρόνο για να αξιολογήσουν κατά πόσο η Κίνα θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις αμερικανικές ανησυχίες σχετικά με την ανεπαρκή υλοποίηση των αρχικών δεσμεύσεών της.
Τώρα, η υπόθεση Nvidia και τα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα από τα πλέον προηγμένα μικροτσίπ της εταιρείας φτάνουν στην Κίνα, παρά τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές, έχουν εγείρει εντονότερες υποψίες για ζητήματα εθνικής ασφάλειας, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο τις διαπραγματεύσεις.
Αυτό εκτιμά ο Τζι-Αν Λι, καθηγητής Νομικής και εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου Νομικής Καινοτομίας και Ψηφιακής Κοινωνίας του Κινεζικού Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ.
«Το πολιτικό κλίμα είναι πλέον αρκετά διαφορετικό», σημείωσε. «Δεν είναι τόσο εύκολο να επιστρέψουμε στην περίοδο πριν από την υπόθεση του Τζένσεν Χουάνγκ».
Στο περιθώριο της συνόδου, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία ανακοίνωσαν ότι συζήτησαν την ανάγκη για ασφαλή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Πέρα από αυτό, ωστόσο, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος σε ζητήματα εμπορίου ή τεχνολογικής συνεργασίας.
Σε συνέντευξή του στο Fox News την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι αναφέρθηκε εν συντομία στον Χουάνγκ κατά τη συνομιλία του με τον Σι, εκφράζοντας τη λύπη του για την «τραγωδία» της αποχώρησης του συνιδρυτή της Nvidia από τη θέση του.
Από την πλευρά τους, Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν απορρίψει ως αβάσιμες τις καταγγελίες ότι το Πεκίνο επιχειρούσε να αξιοποιήσει την προσωπική σχέση του Χουάνγκ για να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, κάνοντας λόγο για προσπάθεια δυσφήμησης της Κίνας.
Οι ημιαγωγοί έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής στις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας, καθώς καθεμία από τις δύο χώρες έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν τεχνολογικό προβάδισμα στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλους προηγμένους τεχνολογικούς τομείς.
Ωστόσο, την ώρα που η Κίνα έχει θέσει ως εθνική προτεραιότητα την ανάπτυξη της δικής της βιομηχανίας ημιαγωγών, ώστε να περιορίσει την εξάρτησή της από το εξωτερικό, πολλές κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αμερικανικά μικροτσίπ.
Ο έντονος ανταγωνισμός καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη συνεργασία των δύο χωρών σε ευαίσθητους τομείς, όπως η τεχνολογία, ακόμη και όταν οι ηγέτες τους προβάλλουν τη σημασία του διαλόγου για την ασφαλή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, η αποχώρηση του Χουάνγκ στερεί από την αμερικανική πλευρά έναν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της συνέχισης των πωλήσεων αμερικανικών μικροτσίπ στην Κίνα.
«Οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποκτήσουν περισσότερα διαπραγματευτικά χαρτιά και θεωρώ ότι τα μικροτσίπ ενδέχεται να αποτελούν το σημαντικότερο πλεονέκτημα που εξακολουθούν να διαθέτουν έναντι της Κίνας», υποστήριξε ο Λι.
«Μία τελευταία ευκαιρία»
Ως οικοδεσπότης της συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), ήταν προς το συμφέρον του Σι Τζινπίνγκ να διατηρήσει την εικόνα της ανεκτικότητας και της συνεργασίας, κατά τη διάρκεια των εργασιών.
«Και μόνο η εικόνα της Κίνας ως διοργανώτριας της συνόδου APEC του δίνει μια ιδιαίτερα ισχυρή θέση. Από πολλές απόψεις, λοιπόν, βγαίνει κερδισμένος», δήλωσε ο Χαν Λιν, διευθυντής του τμήματος για την Κίνα στην εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων The Asia Group.
«Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το γεγονός ότι η Κίνα πρέπει να ανταποδώσει. Δεν έχει άλλη επιλογή».
Ο Λιν εκτίμησε, πάντως, ότι το Πεκίνο πιθανότατα θα επιλέξει πιο διακριτικές κινήσεις αντιποίνων, επιδιώκοντας παράλληλα να διατηρήσει τη σταθερότητα ενόψει του ιδιαίτερα σημαντικού πολιτικού συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας την επόμενη χρονιά, όπου ο Σι αναμένεται να διεκδικήσει ακόμη μία πενταετή θητεία στην ηγεσία της χώρας.
Ένα από τα ισχυρότερα μέσα αντίδρασης που διαθέτει η Κίνα είναι η σχεδόν μονοπωλιακή θέση της στην παραγωγή και επεξεργασία σπάνιων γαιών και άλλων ορυκτών, τα οποία είναι εξαιρετικά σημαντικά για πολλές αλυσίδες εφοδιασμού της παγκόσμιας βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας.
Παρά την εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε πέρυσι, οι κινεζικές εξαγωγές σπάνιων γαιών προς τις ΗΠΑ εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 75% χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την επιβολή των περιορισμών, σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
«Η Κίνα μπορεί να απαντήσει και μάλιστα με πολύ ισχυρό τρόπο», δήλωσε ο Λιν. «Εξακολουθεί να διαθέτει το σημαντικό πλεονέκτημα του ελέγχου των εξαγωγών κρίσιμων ορυκτών, ένα διαπραγματευτικό χαρτί που μπορεί να αξιοποιήσει σε κάθε περίσταση».
Αναλυτές εκτιμούν ότι, καθώς οι Αμερικανοί νομοθέτες εντείνουν τον έλεγχο των εξαγωγών τεχνολογικών προϊόντων προς την Κίνα, είναι πιθανό να ακολουθήσουν αυστηρότερη εφαρμογή των υφιστάμενων κανονισμών, αλλά και νέοι περιορισμοί.
Ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να συναντηθούν ακόμα μία φορά μέσα στη χρονιά, στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής των ηγετών της G20 τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, τον Ιανουάριο οι Δημοκρατικοί αναμένεται να αναλάβουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, μετά τη σαρωτική νίκη τους στις ενδιάμεσες εκλογές. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αυξήσει την πολιτική πίεση στον Τραμπ όσον αφορά τις σχέσεις του με τον Σι.
Η απόκτηση της πλειοψηφίας θα επέτρεπε στους πολιτικούς αντιπάλους του Αμερικανού προέδρου να αντιταχθούν στις πιο επιθετικές προστατευτικές πολιτικές του, προσφέροντας ενδεχομένως στην Κίνα μεγαλύτερα περιθώρια διαπραγμάτευσης την επόμενη χρονιά.
Ωστόσο, μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου της Nvidia, και οι Δημοκρατικοί έχουν ζητήσει αυστηρότερους ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας προς την Κίνα, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχίες για την απειλή που μπορεί να συνιστά η κινεζική τεχνολογία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
«Αυτό που λέμε στους Αμερικανούς πελάτες μας είναι ότι, εάν έχουν κάποιο αίτημα προς την κινεζική κυβέρνηση, είναι καλύτερο να το υποβάλουν νωρίτερα παρά αργότερα», σημείωσε ο Λιν.
«Έχετε μία τελευταία ευκαιρία στη σύνοδο της G20. Μετά από αυτήν, όλοι μας θα βρεθούμε να παίζουμε ένα διαφορετικό παιχνίδι».
- Η σκληρή πραγματικότητα μετά τη συνάντηση Τραμπ και Σι - Γιατί «ακονίζουν» τα όπλα τους
- Κύκλωμα πλαστών έργων τέχνης: Ποιος είναι ο αρχιμανδρίτης από τις ΗΠΑ - Το «ροζ» σκάνδαλο και η διπλή ζωή
- Η τελευταία ιστορική μαρτυρία ενός από τους ήρωες του Τιτανικού που πωλήθηκε για 38.000 ευρώ
- Το «σοβαρό και αόρατο» πρόβλημα υγείας στους σκύλους που αγνοούμε μέχρι που είναι πολύ αργά