Νέο πλαίσιο για τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές: Πιο γρήγορες αποζημιώσεις και δεύτερη ευκαιρία για παλιούς δικαιούχους

Ένα νέο πλαίσιο για τη στήριξη των πολιτών που βλέπουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους να καταστρέφονται από πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμούς και άλλες φυσικές καταστροφές φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Βασικός στόχος είναι να μπει τέλος στις χρονοβόρες, γραφειοκρατικές και σε μεγάλο βαθμό έγχαρτες διαδικασίες, που μέχρι σήμερα είχαν ως αποτέλεσμα οι πληγέντες να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να λάβουν τη στεγαστική συνδρομή και τις υπόλοιπες οικονομικές ενισχύσεις.

Το νομοσχέδιο φέρνει, μεταξύ άλλων, ψηφιακές αιτήσεις μέσω της πλατφόρμας «e-Άδειες», διευρύνει τους δικαιούχους ώστε να καλύπτονται ευκολότερα συνιδιοκτήτες και κληρονόμοι, θεσπίζει ρητά την επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης για όσους αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και προβλέπει νέες εφάπαξ ενισχύσεις για την άμεση κάλυψη αναγκών μετά από μια καταστροφή.

Τέλος στο χαρτοβασίλειο – Όλα μέσω «e-Άδειες»

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την ψηφιοποίηση της διαδικασίας. Οι αιτήσεις για τη στεγαστική αρωγή και οι σχετικές διαδικασίες θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e-Άδειες».

Στόχος είναι να περιοριστεί η γραφειοκρατία και να επιταχυνθεί η εξέταση των αιτημάτων, ενώ ο πολίτης θα μπορεί, μέσω του μηχανικού που τον εκπροσωπεί, να παρακολουθεί την πορεία του φακέλου του και την εξέλιξη της διαδικασίας.

Παράλληλα, προβλέπεται η αξιοποίηση πιστοποιημένων ελεγκτών δόμησης και διαλειτουργικότητες με υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης, ώστε να περιοριστεί το πρόβλημα των ελλιπών δικαιολογητικών που μέχρι σήμερα άφηνε πολλούς αιτούντες εκτός ενισχύσεων.

Στεγαστική αρωγή χωρίς τη συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αλλαγή για τα ακίνητα που ανήκουν σε περισσότερους ιδιοκτήτες.

Για πρώτη φορά, προβλέπεται η δυνατότητα ένας συγκύριος να αναγνωριστεί ως δικαιούχος στεγαστικής αρωγής για το ποσοστό του στο ακίνητο, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση όλων των υπόλοιπων συνιδιοκτητών.

Η ρύθμιση επιχειρεί να λύσει ένα πρόβλημα που εμφανίζεται συχνά, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, όπου υπάρχουν ακίνητα με πολλούς εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτήτες και η αδυναμία συνεννόησης είχε ως αποτέλεσμα να «μπλοκάρει» η διαδικασία αποκατάστασης.

Μέσα και οι κληρονόμοι χωρίς αποδοχή κληρονομιάς

Το νέο πλαίσιο διευρύνει τους δικαιούχους και σε μία ακόμη κατηγορία: κληρονόμους που μπορούν να αποδείξουν το κληρονομικό τους δικαίωμα, ακόμη και αν δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία αποδοχής της κληρονομιάς.

Μέχρι σήμερα, η έλλειψη ολοκληρωμένων τίτλων ιδιοκτησίας αποτελούσε σε αρκετές περιπτώσεις εμπόδιο για την ένταξη των πληγέντων στις ενισχύσεις.

Επιδότηση ενοικίου και συγκατοίκησης

Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί ρητά την παροχή επιδότησης ενοικίου ή συγκατοίκησης για τους πληγέντες που δεν μπορούν να παραμείνουν στα σπίτια τους.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να καλυφθεί το διάστημα της προσωρινής στέγασης μέχρι την επισκευή ή την ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου.

Παράλληλα, μπαίνει για πρώτη φορά σε νόμο ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διάθεση και τη διαχείριση των μεταφερόμενων οικίσκων που παραχωρούνται σε πληγέντες μετά από φυσικές καταστροφές.

Εφάπαξ ενισχύσεις πιο γρήγορα και για περισσότερες ανάγκες

Το νέο πλαίσιο προβλέπει και μια σειρά από εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις επείγοντος χαρακτήρα, όπως για:

• απλές επισκευαστικές εργασίες,
• αντικατάσταση οικοσκευής,
• κάλυψη των πρώτων βιοτικών αναγκών,
• ζημιές σε βοηθητικούς χώρους και στα αντικείμενα που βρίσκονται σε αυτούς,
• επισκευή ή αντικατάσταση εξοπλισμού όπως ανελκυστήρες, καυστήρες και λέβητες.

Το σημαντικό είναι ότι, για τις συγκεκριμένες επείγουσες ενισχύσεις, δεν θα απαιτείται προηγουμένως η οριοθέτηση της πληγείσας περιοχής. Θα μπορούν να ενεργοποιούνται με την κήρυξη μιας περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ώστε η οικονομική βοήθεια να φτάνει γρηγορότερα στους πληγέντες.

Ανακατασκευή, επισκευή ή αγορά άλλου σπιτιού

Οι δικαιούχοι της στεγαστικής αρωγής θα μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να λάβουν ενίσχυση για:

• την ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου,
• την επισκευή του,
• την αγορά άλλης έτοιμης κατοικίας για αυτοστέγαση,
• την αποπεράτωση άλλου ημιτελούς κτιρίου.

Παράλληλα, για περιπτώσεις στις οποίες το πληγέν κτίριο βρίσκεται σε περιοχή όπου δεν είναι δυνατό να επισκευαστεί ή να ανακατασκευαστεί, δίνεται η δυνατότητα η στεγαστική αρωγή να χρησιμοποιηθεί για την ανέγερση κατοικίας σε άλλη νόμιμη θέση ή για την αγορά κατοικίας.

Η στεγαστική αρωγή, όπως και η πρώτη αρωγή, προβλέπεται να είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη.

Δεύτερη ευκαιρία για παλιούς πληγέντες

Στις μεταβατικές διατάξεις προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης στο νέο πλαίσιο και για πολίτες που επλήγησαν από παλαιότερες φυσικές καταστροφές και δεν κατάφεραν, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, να λάβουν τη στεγαστική συνδρομή.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για πληγέντες από φυσικές καταστροφές έως και το 2017, οι οποίοι δεν είχαν κριθεί δικαιούχοι, αλλά είχαν προχωρήσει νόμιμα στην αποκατάσταση των ζημιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, η δυνατότητα χορήγησης στεγαστικής συνδρομής έως 5.000 ευρώ.

Επιπλέον, δίνεται δυνατότητα να παραταθούν οι προθεσμίες για τη στεγαστική συνδρομή στις πληγείσες περιοχές των οικισμών Προβαλίνθου και Αμπελούπολης από τις πυρκαγιές του Ιουλίου του 2018.

Τι αλλάζει συνολικά

Με το νέο νομοσχέδιο, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επιχειρεί να αντικαταστήσει ένα πλαίσιο που σε μεγάλο βαθμό στηριζόταν σε διαδικασίες δεκαετιών με ένα πιο ψηφιακό και ευέλικτο σύστημα.

Η βασική αλλαγή είναι ότι η κρατική στήριξη μετά από μια φυσική καταστροφή επιχειρεί να γίνει πιο γρήγορη, πιο διαφανής και πιο προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες των πληγέντων, από την άμεση κάλυψη των πρώτων αναγκών και την προσωρινή στέγαση μέχρι την επισκευή ή την πλήρη αποκατάσταση ενός σπιτιού.

Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρότεροι έλεγχοι και δειγματοληπτικές επιθεωρήσεις, ενώ ενισχύεται το πλαίσιο ελέγχου της κρατικής αρωγής και της ιδιωτικής ασφάλισης των επιχειρήσεων απέναντι στις φυσικές καταστροφές.