Γιατί η επέκταση της λεωφόρου Κύμης παραμένει «παγωμένη» παρά το πράσινο φως που ανάβει το ΣτΕ

Πράσινο φως ανάβει το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στην επέκταση της λεωφόρου Κύμης, σύμφωνα με τις πληροφορίες του «ethnos.gr», χωρίς ωστόσο αυτό να καταφέρνει να «ξεκλειδώσει» το πολύπαθο έργο.

Έτσι, μολονότι πηγές του κατασκευαστικού και νομικού κλάδου μεταδίδουν ότι η απόφαση του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου επί της προσφυγής που είχε καταθέσει ο δήμος Ηρακλείου το 2024 είναι απορριπτική, αυτό δεν φαίνεται πως αρκεί για να οδηγήσει το έργο από τα χαρτιά στο ...εργοτάξιο.

Κι αυτό καθώς τέσσερα χρόνια μετά τη δημοπράτησή της η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης έως την Εθνική Οδό Αθηνών - Λαμίας, η οποία έχει συνδεθεί και με την προσπάθεια αποσυμφόρησης του ολοένα και πιο επιβαρυμένου οδικού δικτύου της πρωτεύουσας, έφτασε στο στάδιο του αναδόχου, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς πόρους. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης, με το κόστος να υπολογίζεται σε περισσότερα από 350 - 400 εκατ. ευρώ, παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την υλοποίηση της επέκτασης, την ώρα που η κυκλοφοριακή πίεση στους δρόμους της Αθήνας και της Αττικής εντείνεται.

Η προσφυγή του δήμου είχε ως αντικείμενο τον σχεδιασμό της νέας οδικής σύνδεσης στο τμήμα που διέρχεται από τον Δήμο Ηρακλείου. Η δημοτική αρχή αν και δεν έθετε υπό αμφισβήτηση τη σκοπιμότητα του έργου, επεδίωκε την αλλαγή του σχεδιασμού ζητώντας μεγαλύτερη υπογειοποίηση, κατά περίπου 330 μέτρα, προκειμένου η νέα λεωφόρος να μην αποτελέσει διαχωριστική γραμμή μέσα στην πόλη. Η πρόταση προέβλεπε την κάλυψη του συγκεκριμένου τμήματος, ώστε στην επιφάνεια να μπορούν να δημιουργηθούν χώροι πρασίνου, αθλητισμού και άλλες κοινόχρηστες υποδομές, στο πρότυπο της λύσης που είχε εφαρμοστεί στο Χαλάνδρι.

Ώρα αποφάσεων

Σε κάθε περίπτωση μετά και την απόφαση του ΣτΕ που αίρει τα νομικά κωλύματα, είναι ώρα αποφάσεων και για το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναφορικά με την παρέμβαση που δημιουργεί μια νέα εναλλακτική διαδρομή προς τα βόρεια προάστια και την Εθνική Οδό, αποφορτίζοντας κρίσιμα σημεία του υφιστάμενου δικτύου.

Υπενθυμίζεται ότι η επέκταση είχε δημοπρατηθεί το 2022 ως δημόσιο έργο και στον διαγωνισμό είχε επικρατήσει το σχήμα ΤΕΡΝΑ - AKTOR, ενώ κατά την αρχική σύνθεση του αναδόχου συμμετείχε και η Intrakat. Βρέθηκε όμως σε χρηματοδοτικό κενό δεδομένου ότι οι δυνατότητες χρηματοδότησης νέων μεγάλων οδικών έργων στην Αττική από ευρωπαϊκούς πόρους είναι πλέον ιδιαίτερα περιορισμένες.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, έχουν κατά καιρούς εξεταστεί διαφορετικές εναλλακτικές. Μία από αυτές αφορά τη σύνδεση της επέκτασης της Κύμης με ένα μοντέλο παραχώρησης και ειδικότερα με την Αττική Οδό. Το σενάριο έχει μια προφανή γεωγραφική και λειτουργική λογική, καθώς το νέο τμήμα θα συνδέεται άμεσα με τον υφιστάμενο αυτοκινητόδρομο, ο οποίος πλέον έχει παραχωρησιούχο τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Ωστόσο, η μετατροπή ενός δημοπρατημένου δημόσιου έργου σε έργο που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο παραχώρησης δεν μπορεί να γίνει αυτόματα. Εκτιμάται ότι θα απαιτήσει αλλαγές στο συμβατικό και χρηματοοικονομικό πλαίσιο, ενώ μια τέτοια διαδικασία θα έπρεπε να περάσει από τις προβλεπόμενες εγκρίσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί και η επίδραση που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη στον ανταγωνισμό μεταξύ των κατασκευαστικών ομίλων, καθώς θα άλλαζε τα δεδομένα με τα οποία είχε προκηρυχθεί και ανατεθεί το αρχικό έργο, ενώ δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι το έργο είχε μελετηθεί σε διαφορετικές και σίγουρα όχι τόσο επιβαρυμένες κυκλοφοριακές συνθήκες όπως οι σημερινές, γεγονός που θα υπαγορεύσει την επικαιροποίηση επιμέρους παραμέτρων του.

Γεγονός είναι, πάντως, ότι η πρωτεύουσα δεν έχει την πολυτέλεια να απορρίπτει έργα, τα οποία θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού που αναδεικνύεται σε νούμερο ένα πρόβλημα της Αθήνας. Μόνο στην Αττική Οδό, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το πρώτο εξάμηνο του 2026, η μέση ημερήσια κυκλοφορία αυξήθηκε κατά 2,4% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, φτάνοντας περίπου τις 290.775 διελεύσεις οχημάτων ημερησίως. Την ίδια στιγμή, η συμφόρηση σε βασικούς άξονες του Λεκανοπεδίου παραμένει έντονη με τον κόμβο της Μεταμόρφωσης να αποτελεί ένα από τα «κόκκινα» σημεία.

Τι προέβλεπε το έργο

Η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης θεωρείται κομβική για το βόρειο οδικό δίκτυο της Αθήνας, καθώς θα δημιουργήσει μια νέα σύνδεση από την Αττική Οδό έως τον κόμβο Καλυφτάκη της Εθνικής Οδού Αθηνών - Λαμίας. Η νέα διαδρομή θα έχει μήκος περίπου 4 χιλιομέτρων και εκτιμάται ότι θα μπορεί να εξυπηρετεί περί τα 35.000 οχήματα ημερησίως.

Στο έργο προβλέπεται η κατασκευή δύο σηράγγων. Η πρώτη, μήκους περίπου 1,25 χιλιομέτρων, θα κατασκευαστεί με υπόγεια εξόρυξη, ενώ η δεύτερη, μήκους περίπου 1,15 χιλιομέτρων, με τη μέθοδο cut and cover. Στο τελευταίο τμήμα, μήκους περίπου ενός χιλιομέτρου, προβλέπεται ανοικτή οδοποιία και η κατασκευή ανισόπεδου κόμβου στην περιοχή του υφιστάμενου βιομηχανικού πάρκου στη Λυκόβρυση.

Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται η διευθέτηση του ρέματος Πύρνας για την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής, η αποκατάσταση τμημάτων του τοπικού οδικού δικτύου συνολικού μήκους περίπου 2 χιλιομέτρων, νέες συνδέσεις με το υφιστάμενο δίκτυο, αποχετευτικά έργα και παρεμβάσεις πρασίνου σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων.

Η προβλεπόμενη διάρκεια κατασκευής είχε οριστεί σε 48 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.