Στο κόκκινο ο Προαστιακός: Άλμα 38,5% στα παράπονα - 703 καταγγελίες για τη γραμμή Πειραιάς - Αεροδρόμιο

Την ώρα που η Ευρώπη στρέφει το βλέμμα της στην ανάπτυξη του σιδηροδρόμου υψηλών ταχυτήτων, επιδιώκοντας πιο βιώσιμες μεταφορές και καλύτερη σύνδεση των περιφερειών της, στην Ελλάδα οι επιβάτες εξακολουθούν να έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με ένα δίκτυο που δεν καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες τους, με αλλαγές δρομολογίων και κυρίως με σημαντικές καθυστερήσεις.

Η τεράστια απόσταση ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς στόχους για τον σιδηρόδρομο και στην καθημερινή εμπειρία των επιβατών στη χώρα μας αποτυπώνεται και στα στοιχεία για τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο, σύμφωνα με τα οποία, το 2025 τα παράπονα αυξήθηκαν κατά 38,5%. Στην περίπτωση μάλιστα της γραμμής Πειραιάς - Αεροδρόμιο η αύξηση ήταν εκρηκτική και έφτασε το 42,89%.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση πεπραγμένων της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), τα παράπονα για τον Προαστιακό ανήλθαν σε 756 το 2025, από 546 το 2024. Στη γραμμή Πειραιάς - Αεροδρόμιο καταγράφηκαν 703 παράπονα, έναντι 492 την προηγούμενη χρονιά, δηλαδή 211 περισσότερα μέσα σε έναν χρόνο. Αντίθετα, στις υπόλοιπες προαστιακές διαδρομές που περιλαμβάνονται στην ίδια κατηγορία, τα παράπονα μειώθηκαν οριακά, από 54 σε 53.

Οσο κι αν ο Προαστιακός ανεβαίνει στην πρώτη θέση του βάθρου των παραπόνων, δυσαρέσκεια του επιβατικού κοινού καταγράφεται και για τα υπόλοιπα δρομολόγια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΣ, τα συνολικά παράπονα προς τη Hellenic Train ανήλθαν σε 3.937 το 2025, έναντι 2.931 το 2024, δηλαδή για 1.006 περισσότερα παράπονα ή περίπου 34,3% μέσα σε έναν χρόνο.

Μεταξύ των βασικότερων πηγών δυσαρέσκειας που αναφέρονται στην έκθεση είναι οι αποζημιώσεις, με 1.123 καταγραφές, οι καθυστερήσεις, με 1.009, τα εισιτήρια και οι κάρτες, με 748, οι παρεχόμενες υπηρεσίες, με 657, και ζητήματα που αφορούν το προσωπικό, με 593. Να σημειωθεί ότι οι αριθμοί ανά κατηγορία δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε διαφορετικά περιστατικά, καθώς ένα παράπονο μπορεί να αφορά περισσότερα από ένα ζητήματα, όπως διευκρινίζει η Αρχή.

Αλλωστε οι καθυστερήσεις εξαιτίας τεχνικών βλαβών και οι διακοπές κυκλοφορίας δεν είναι κάτι άγνωστο στους χρήστες του σιδηροδρόμου στην Ελλάδα. Ανατρέχοντας στις ανακοινώσεις της Hellenic Train μέσα στο 2025 καταγράφονται συγκεκριμένα περιστατικά που επηρέασαν την κυκλοφορία στον Προαστιακό της Αθήνας, με ορισμένες περιπτώσεις καθυστερήσεων μάλιστα να ξεπερνούν τη μία ώρα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση συρμού στη διαδρομή Πειραιάς - Κιάτο, που ακινητοποιήθηκε στον Ασπρόπυργο λόγω τεχνικού προβλήματος με τη συνολική καθυστέρηση να φτάνει τα 83 λεπτά. Αλλος συρμός τον Δεκέμβριο του 2025 με κατεύθυνση από το Αεροδρόμιο προς τον Πειραιά, έφτασε στον προορισμό του με καθυστέρηση 87 λεπτών, εξαιτίας τεχνικού προβλήματος σε αλλαγές τροχιάς στον Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (ΣΚΑ), με την εταιρεία μάλιστα να αναφέρει ότι επηρεάστηκαν και άλλα πρωινά δρομολόγια.

Αυξημένα τα παράπονα και για τις περιφερειακές γραμμές

Σε επίπεδο επιμέρους διαδρομών, η σύνδεση Θεσσαλονίκη - Έδεσσα - Φλώρινα παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των γραμμών για τις οποίες καταγράφηκαν παράπονα. Οι σχετικές αναφορές πενταπλασιάστηκαν, από 18 το 2024 σε 90 το 2025, καταγράφοντας αύξηση 400%. Ακολουθεί η γραμμή Θεσσαλονίκη - Λάρισα, όπου υποβλήθηκαν 287 παράπονα, αυξημένα κατά 85,16%. Στη σύνδεση Αθήνα - Λειανοκλάδι οι αναφορές έφτασαν τις 78, παρουσιάζοντας άνοδο 65,96%, ενώ στη γραμμή Αθήνα - Καλαμπάκα αυξήθηκαν από 10 σε 16, δηλαδή κατά 60%.

Αξιοσημείωτη είναι και η επιδείνωση της εικόνας στις γραμμές Πειραιάς - Κιάτο και Αθήνα - Χαλκίδα. Στην πρώτη περίπτωση, τα παράπονα ανήλθαν σε 681 από 439, σημειώνοντας αύξηση 55,13%. Στη δεύτερη, οι αναφορές αυξήθηκαν κατά 44,02%, από 184 σε 265.

Όπως επισημαίνει η ΡΑΣ, οι γραμμές με τον μεγαλύτερο όγκο παραπόνων είναι κατά κανόνα εκείνες που εξυπηρετούν περισσότερους επιβάτες, μεταξύ των οποίων και πολίτες που χρησιμοποιούν συστηματικά τον σιδηρόδρομο για τις καθημερινές τους μετακινήσεις. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι αύξηση σημειώθηκε και στις αναφορές που δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένη διαδρομή και συγκεκριμένα από 352 παράπονα το 2024, ανήλθαν σε 527 το 2025, καταγράφοντας άνοδο 49,72%.

Τα προβλήματα στις υποδομές και στην καθημερινή λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου συγκαταλέγονται στους παράγοντες που, σύμφωνα με τη ΡΑΣ, εξηγούν την αύξηση των παραπόνων. Η Αρχή αναφέρεται στα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και προκαλούν περιορισμούς στην κυκλοφορία, όπως οι μονοδρομήσεις και οι βραδυπορίες στη γραμμή Λάρισα - Θεσσαλονίκη, ενώ στην εικόνα προστίθενται οι επαναλαμβανόμενες τεχνικές βλάβες και η περιορισμένη διαθεσιμότητα τροχαίου υλικού.

Επιπλέον, η αναπροσαρμογή των δρομολογίων λόγω των έργων υποδομής επηρεάζει την εξυπηρέτηση των επιβατών, όπως συμβαίνει στη γραμμή Αθήνα - Χαλκίδα. Η ΡΑΣ καταγράφει επίσης αλυσιδωτές καθυστερήσεις στις συνδέσεις Πειραιάς - Αεροδρόμιο και Πειραιάς - Κιάτο, καθώς και περικοπές δρομολογίων στο πλαίσιο των αλλαγών στον σχεδιασμό της λειτουργίας τους.

Παρά την αύξηση των παραπόνων κατά περίπου 35% μέσα σε έναν χρόνο, η Hellenic Train διατήρησε το 2025 το ποσοστό των απαντήσεων που δόθηκαν εμπρόθεσμα σε επίπεδο υψηλότερο του 93%, σύμφωνα με την έκθεση της ΡΑΣ. Υπενθυμίζεται ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο δίνει στους επιβάτες τη δυνατότητα να απευθυνθούν στη σιδηροδρομική επιχείρηση εντός τριών μηνών από το περιστατικό. Από την πλευρά της, η εταιρεία υποχρεούται να απαντήσει μέσα σε έναν μήνα, ενώ, εφόσον συντρέχουν δικαιολογημένοι λόγοι, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως και στους τρεις μήνες.

Για την καλύτερη εποπτεία της διαδικασίας, η ΡΑΣ έχει ζητήσει από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να υποβάλλουν στοιχεία για τα παράπονα τόσο ανά δύο μήνες όσο και σε ετήσια βάση. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η έγκαιρη ενημέρωση της Αρχής και η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

ΣΤΑΣΥ: Πρώτα στη λίστα των παραπόνων τα εισιτήρια και οι κάρτες

Σημαντικά μικρότερος ήταν ο αριθμός των παραπόνων που καταγράφηκαν στη ΣΤΑΣΥ το 2025, καθώς ανήλθαν συνολικά σε 55. Σε αντίθεση με την εικόνα στη Hellenic Train, όπου σημαντικό μέρος των αναφορών αφορά καθυστερήσεις και αποζημιώσεις, στη ΣΤΑΣΥ το βασικό ζήτημα για τους επιβάτες ήταν τα εισιτήρια και οι κάρτες.

Συγκεκριμένα, για τη συγκεκριμένη κατηγορία καταγράφηκαν 34 παράπονα, τα οποία αντιστοιχούν στο 61,82% του συνόλου. Στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι αναφορές για την πληροφόρηση, με έξι παράπονα ή 10,91%, ενώ πέντε καταγγελίες αφορούσαν αποζημιώσεις, ποσοστό 9,09%. Τρεις αναφορές σχετίζονταν με τα δρομολόγια και άλλες τρεις με βλάβες, ενώ καταγράφηκαν δύο παράπονα για καθυστερήσεις και δύο για ζητήματα ασφάλειας.