Η Πολεμική Αεροπορία αποκτά για πρώτη φορά ιπτάμενα τάνκερ - Τι είναι τα KC-390 και πώς αλλάζουν τις ισορροπίες

Γράφει η Ελένη Γαβριήλ

Μια νέα εποχή για την Πολεμική Αεροπορία σηματοδοτεί η απόκτηση των πρώτων ελληνικών ιπτάμενων τάνκερ, τα οποία αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών μαχητικών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας ένα πλεονέκτημα που μέχρι σήμερα οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν διέθεταν.

Με τη διακρατική συμφωνία που υπεγράφη σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, μεταξύ Ελλάδας και Πορτογαλίας, παρουσία των υπουργών Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και Νούνο Μέλο, η χώρα αποκτά τρία αεροσκάφη KC-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη τρία.

Το κόστος της προμήθειας ανέρχεται, σε 590 εκατ. ευρώ, μαζί με την εκπαίδευση και την αρχική υποστήριξη, ενώ το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται να παραδοθεί το 2027.

Πρόκειται για μια συμφωνία με ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία, καθώς η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά όχι μόνο αεριωθούμενα στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη, αλλά και τη δυνατότητα αυτόνομου εναέριου ανεφοδιασμού των μαχητικών της, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από συμμαχικές αεροπορίες.

Πώς αλλάζουν οι επιχειρησιακές δυνατότητες

Η σημαντικότερη διάσταση της συμφωνίας αφορά τη δυνατότητα των KC-390 να λειτουργούν ως ιπτάμενα τάνκερ, ανεφοδιάζοντας μαχητικά αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της πτήσης τους.

Μέχρι σήμερα, η Πολεμική Αεροπορία βασιζόταν σε συμμαχικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και το Ισραήλ, στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων και συνεκπαιδεύσεων.

Με τα νέα αεροσκάφη, τα ελληνικά Rafale και Mirage 2000-5 θα μπορούν να παραμένουν στον αέρα για σημαντικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, χωρίς να χρειάζεται να επιστρέφουν στις βάσεις τους για καύσιμα.

Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία, δυνατότητα παρατεταμένων περιπολιών και αυξημένη εμβέλεια αποστολών, ιδιαίτερα σε περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από την ηπειρωτική Ελλάδα.

Η Ανατολική Μεσόγειος και η Κύπρος αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στον συγκεκριμένο σχεδιασμό, καθώς ο εναέριος ανεφοδιασμός επιτρέπει στα ελληνικά μαχητικά να επιχειρούν για περισσότερο χρόνο σε απομακρυσμένες περιοχές, περιορίζοντας την ανάγκη ενδιάμεσων προσγειώσεων.

Παράλληλα, η δυνατότητα αυτή ενισχύει την αποτελεσματικότητα των σύγχρονων οπλικών συστημάτων και των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία, καθώς επιτρέπει τη διατήρηση μαχητικών στην περιοχή ενδιαφέροντος για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Οι δύο πρωτιές και η αναφορά Δένδια στην Κύπρο

Την ιδιαίτερη σημασία της συμφωνίας υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, σε κοινές δηλώσεις με τον Πορτογάλο ομόλογό του επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη προμήθεια σηματοδοτεί δύο ιστορικές πρωτιές για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

«Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας:

«Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16».

Όπως εξήγησε, ο εναέριος ανεφοδιασμός πολλαπλασιάζει τον χρόνο παραμονής των μαχητικών στον αέρα, μεταφέροντας ουσιαστικά το όριο της αποστολής από τα διαθέσιμα καύσιμα στην αντοχή του χειριστή.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974.

«Αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής», δήλωσε ο υπουργός, αποτυπώνοντας τη στρατηγική βαρύτητα που αποδίδει στη συγκεκριμένη δυνατότητα.

Μεταγωγικά 26 τόνων με πολλαπλές αποστολές

Πέρα από τον εναέριο ανεφοδιασμό, τα KC-390 Millennium θα ενισχύσουν και τον τομέα των στρατιωτικών αερομεταφορών, συμπληρώνοντας τον υφιστάμενο στόλο των C-130 και C-27J.

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά και οι επιχειρησιακές δυνατότητες του KC-390 Millennium

Το KC-390 Millennium αποτελεί στρατιωτικό αεροσκάφος νέας γενιάς, σχεδιασμένο τον 21ο αιώνα, με τη διαλειτουργικότητα να αποτελεί βασική προδιαγραφή από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξής του.

Ενσωματώνει προηγμένα συστήματα επικοινωνιών, σύγχρονα συστήματα αποστολής και ψηφιακή αρχιτεκτονική σε μία ενιαία πλατφόρμα, επιτρέποντας την απρόσκοπτη διεξαγωγή κοινών και συμμαχικών επιχειρήσεων.

Το αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει φορτίο έως 26 τόνους, μεγαλύτερο από εκείνο άλλων στρατιωτικών μεταγωγικών αεροσκαφών μεσαίας κατηγορίας, ενώ διαθέτει υψηλότερη ταχύτητα, που φτάνει τους 470 κόμβους, και μεγαλύτερη εμβέλεια πτήσης.

Το KC-390 Millennium έχει σχεδιαστεί ώστε να εκτελεί ένα ευρύ φάσμα αποστολών, στις οποίες περιλαμβάνονται η μεταφορά φορτίων και στρατιωτικού προσωπικού, οι ρίψεις εξοπλισμού και προσωπικού με αλεξίπτωτο, οι αεροδιακομιδές ασθενών και τραυματιών, οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR), η αεροπυρόσβεση και οι ανθρωπιστικές αποστολές.

Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να επιχειρεί από προσωρινούς ή μη ασφαλτοστρωμένους διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης, στοιχείο που ενισχύει την επιχειρησιακή του ευελιξία.

Επιπλέον, όταν εξοπλίζεται με το σύστημα εναέριου ανεφοδιασμού καυσίμων (Air-to-Air Refueling – AAR), το οποίο μπορεί να εγκατασταθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, το αεροσκάφος μπορεί να λειτουργεί τόσο ως ιπτάμενο τάνκερ, ανεφοδιάζοντας άλλα αεροσκάφη, όσο και ως αεροσκάφος που δέχεται καύσιμα εν πτήσει.

Η Ελλάδα γίνεται η έβδομη ευρωπαϊκή χώρα που επιλέγει το συγκεκριμένο αεροσκάφος, μετά την Πορτογαλία, την Ουγγαρία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Τσεχία και τη Σουηδία.

Παράλληλα, η συμφωνία ανοίγει προοπτικές για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), καθώς η Embraer τον περασμένο Μάιο υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη δυνατοτήτων τεχνικής υποστήριξης και επισκευής.

Η Πορτογαλία θα συνδράμει στην εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών και στη μεταφορά τεχνογνωσίας, ενώ με τη συμφωνία αυτή όπως είπε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ν. Δένδιας ανοίγει ένα «μεγάλο παράθυρο - για να μην πω τη λεωφόρο - συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Πορτογαλίας». Παράλληλα σημείωσε ότι η συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες θα επεκταθεί και «σε άλλους πολύ ενδιαφέροντες τομείς, όπως η δημιουργία σκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone carriers, και επίσης σκαφών-αεροσκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone killers». Μάλιστα θα φτάσει μέχρι και το σημείο συνεργασίας στον τομέα των δορυφόρων.

Με την ένταξη των KC-390, η Πολεμική Αεροπορία αποκτά ένα νέο επιχειρησιακό εργαλείο, το οποίο αναμένεται να ενισχύσει την αυτονομία, την εμβέλεια και την αποτρεπτική ισχύ της Ελλάδας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων στην ευρύτερη περιοχή.