Χανταϊός: Τελικά, πρέπει να ανησυχούμε; Η μετάδοση, τα συμπτώματα, η θέση των επιστημόνων

Η έξαρση του χανταϊού σε ένα κρουαζιερόπλοιο που μετέφερε επιβάτες από όλο τον κόσμο είναι μια κατάσταση που οι Αρχές λένε ότι αντιμετωπίζουν εξαιρετικά σοβαρά.

Τρεις επιβάτες έχουν πεθάνει είτε πάνω στο πλοίο είτε μετά το ταξίδι τους, το οποίο ξεκίνησε από την Αργεντινή πριν από έναν μήνα. Άλλοι τέσσερις επιβάτες απομακρύνθηκαν με αεροδιακομιδή από το πλοίο για θεραπεία.

Όπως σημειώνει το BBC, μια τεράστια επιχείρηση βρίσκεται σε εξέλιξη για τον εντοπισμό ανθρώπων που πιθανόν εκτέθηκαν στον ιό και έχουν ήδη επιστρέψει αεροπορικώς σε πολλές χώρες, μεταξύ αυτών το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νότια Αφρική, η Ολλανδία, οι ΗΠΑ και η Ελβετία. Οι ειδικοί στην υγεία τονίζουν ότι ο κίνδυνος για το γενικό κοινό είναι χαμηλός. Πόσο λοιπόν πρέπει να ανησυχούμε;

«Δεν είναι Covid»

Σε ενημέρωση την Πέμπτη (7/5), η Μαρία Βαν Κέρκοβε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) τόνισε ότι δεν πρόκειται για την αρχή μιας πανδημίας, λέγοντας: «Αυτό δεν είναι Covid, δεν είναι γρίπη, μεταδίδεται με πολύ, πολύ διαφορετικό τρόπο».

Σε αντίθεση με ασθένειες όπως η ιλάρα, που είναι εξαιρετικά μεταδοτική και εξαπλώνεται εύκολα, το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού που βρίσκεται πίσω από την έξαρση δεν είναι τόσο μολυσματικό. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι δυνατή, αλλά ο κίνδυνος παγκόσμιας εξάπλωσης παραμένει χαμηλός, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Στην τελευταία ενημέρωση αναφέρεται ότι έχουν εντοπιστεί οκτώ περιστατικά - τρία επιβεβαιωμένα και πέντε ύποπτα - σε ανθρώπους που βρίσκονταν στο πλοίο.

Πώς ξεκίνησε η «επιδημία»

Δεν είναι ακόμη σαφές πώς ξεκίνησε η έξαρση. Ο χανταϊός συνήθως μεταδίδεται από τρωκτικά, με τους ανθρώπους να μολύνονται όταν εισπνέουν αέρα που περιέχει σωματίδια του ιού από ούρα, περιττώματα ή σάλιο τρωκτικών. Η κρουαζιέρα επισκεπτόταν απομακρυσμένες περιοχές άγριας ζωής, επομένως κάποιος επιβάτης μπορεί να ήρθε σε επαφή με τον ιό εκεί ή πριν επιβιβαστεί στο πλοίο.

Οι ειδικοί έχουν παρατηρήσει στο παρελθόν μετάδοση του στελέχους των Άνδεων μεταξύ ανθρώπων σε προηγούμενες εξάρσεις μέσω πολύ στενής επαφής - και οι υγειονομικές αρχές πιστεύουν ότι ορισμένες από τις μολύνσεις στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ίσως μεταδόθηκαν μεταξύ επιβατών. Ακόμη και τα πολυτελή κρουαζιερόπλοια έχουν σχετικά περιορισμένους χώρους διαβίωσης, με ανθρώπους να μοιράζονται καμπίνες και τραπεζαρίες - μέρη όπου οι λοιμώξεις μπορούν να εξαπλωθούν. Οι άνθρωποι μπορούν να κολλήσουν από κάποιον με τον οποίο περνούν παρατεταμένο χρόνο σε στενή φυσική επαφή.

Οι τρεις θάνατοι περιλαμβάνουν μια Ολλανδή γυναίκα που αποβιβάστηκε από το MV Hondius όταν το πλοίο σταμάτησε στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου. Μοιραζόταν καμπίνα με τον σύζυγό της, ο οποίος είχε πεθάνει προηγουμένως πάνω στο πλοίο στις 11 Απριλίου, αν και δεν είναι ακόμη γνωστό αν ήταν ένα από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα χανταϊού.

Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός και ποια τα συμπτώματα

Ο χανταϊός δεν μεταδίδεται στην καθημερινή ζωή μέσω απλής κοινωνικής επαφής, όπως περπάτημα σε δημόσιους χώρους, καταστήματα, χώρους εργασίας ή σχολεία, σύμφωνα με την Βρετανική Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας (UKHSA). Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως δύο έως τέσσερις εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και περισσότερο από έναν μήνα αργότερα. Άτομα ή «επαφές» που ενδέχεται να εκτέθηκαν στη λοίμωξη - είτε στο πλοίο, είτε στο νοσοκομείο, είτε σε πτήσεις που πήραν οι επιβάτες - θα παρακολουθούνται.

Η διαδικασία ιχνηλάτησης επαφών που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι «μια αρκετά τεράστια επιχείρηση», δήλωσε στο BBC ο Ρόμπιν Μέι, και «θα συνεχίσουμε να την κάνουμε… για αρκετό καιρό». Οποιοιδήποτε Βρετανοί επιβάτες επιστρέψουν από το κρουαζιερόπλοιο θα κληθούν να παραμείνουν σε αυτοαπομόνωση στο Ηνωμένο Βασίλειο για 45 ημέρες προληπτικά, σύμφωνα με την UKHSA. Για το ευρύτερο κοινό, που δεν σχετίζεται άμεσα με αυτή την κρουαζιέρα, «ο κίνδυνος εδώ είναι πραγματικά αμελητέος», προσθέτει ο καθηγητής Μέι.

Οι άνθρωποι που νοσούν από το στέλεχος των Άνδεων μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης - πυρετό, κόπωση και μυϊκούς πόνους. Μπορεί επίσης να εμφανίσουν δύσπνοια, πόνο στο στομάχι, ναυτία, εμετούς ή διάρροια. Υπάρχουν εξετάσεις για τη διάγνωση της λοίμωξης, αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία, αν και η έγκαιρη ιατρική υποστήριξη στο νοσοκομείο μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες επιβίωσης. Η θεραπεία επικεντρώνεται στα συμπτώματα που παρουσιάζει ο ασθενής.

Η UKHSA δήλωσε ότι οι αξιωματούχοι συνεργάζονται για να συντονίσουν την άφιξη Βρετανών υπηκόων στο Ηνωμένο Βασίλειο από το MV Hondius. Η Μίρα Τσαντ, αναπληρώτρια διευθύντρια επιδημικών και αναδυόμενων λοιμώξεων της UKHSA, δήλωσε: «Είναι σημαντικό να καθησυχάσουμε τον κόσμο ότι ο κίνδυνος για το γενικό κοινό παραμένει πολύ χαμηλός. Εντοπίζουμε οποιονδήποτε μπορεί να ήρθε σε επαφή με το πλοίο ή τα κρούσματα χανταϊού ώστε να περιορίσουμε τον κίνδυνο περαιτέρω μετάδοσης».

Το μέλλον του MV Hondius

Το MV Hondius πλέει τώρα προς τα Κανάρια Νησιά αφού παρέμεινε αγκυροβολημένο για τρεις ημέρες κοντά στο Πράσινο Ακρωτήρι, ένα αρχιπέλαγος στα ανοιχτά της δυτικής ακτής της Αφρικής. Το σχέδιο είναι οι υπόλοιποι επιβάτες και το πλήρωμα να επιστρέψουν αεροπορικώς στις πατρίδες τους.

Τοπικές υγειονομικές αρχές επισκέφθηκαν το πλοίο και αξιολόγησαν την κατάσταση. Οι επιβάτες βρίσκονται σε απομόνωση πάνω στο πλοίο και έχει πραγματοποιηθεί επαγγελματική απολύμανση πριν από την προγραμματισμένη εκκένωση.

Η ιδιοκτήτρια εταιρεία Oceanwide Expeditions δήλωσε την Πέμπτη (7/5) ότι κανένα από τα άτομα που παραμένουν στο πλοίο δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Η εταιρεία ανέφερε ότι 30 επιβάτες, μεταξύ αυτών επτά Βρετανοί, αποβιβάστηκαν όταν το πλοίο έδεσε στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου και όλοι έχουν πλέον ειδοποιηθεί.

Η UKHSA δήλωσε ότι δύο Βρετανοί που είχαν αποβιβαστεί στην Αγία Ελένη επικοινώνησαν με τις υγειονομικές αρχές όταν έμαθαν για τα κρούσματα, αφού επέστρεψαν αεροπορικώς από το Γιοχάνεσμπουργκ, και τώρα αυτοαπομονώνονται εθελοντικά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Η UKHSA αργότερα ανέφερε ότι οι άλλοι πέντε Βρετανοί που αποβιβάστηκαν στην Αγία Ελένη δεν είχαν ακόμη επιστρέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Στις ΗΠΑ, υγειονομικές αρχές στις πολιτείες της Τζόρτζια και της Αριζόνα επιβεβαίωσαν στο BBC ότι παρακολουθούν τρεις επιβάτες που είχαν επιστρέψει στις ΗΠΑ μετά την αποβίβασή τους. Κανείς τους δεν παρουσιάζει συμπτώματα.