Χανταϊός: Ο ιός παραμένει στο σπέρμα ακόμη και 6 χρόνια

Συναγερμός έχει σημάνει στους ειδικούς καθώς νέα στοιχεία δείχνουν ότι ο χανταϊός μπορεί να επιβιώνει στο ανθρώπινο σπέρμα έως και έξι χρόνια μετά την αρχική νόσηση. Το εύρημα αυτό προκαλεί ανησυχία για τη δημόσια υγεία, καθώς δείχνει ότι ο ιός μπορεί να μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής επαφής πολύ καιρό αφότου ο ασθενής βγει αρνητικός.

Οι επιστήμονες μελέτησαν την περίπτωση ενός 55χρονου άνδρα από την Ελβετία που προσβλήθηκε από το στέλεχος Άνδεων του ιού κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Νότια Αμερική.

Αρχικά φαινόταν πλήρως καλά, καθώς οι εξετάσεις δεν έδειξαν ίχνη του ιού στο αίμα, στα ούρα ή στους πνεύμονες. Όμως, όταν οι γιατροί πραγματοποίησαν πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, εντόπισαν τον ιό στο σπέρμα του ακόμη και 71 μήνες μετά την αρχική μόλυνση.

Οι επιστήμονες επανεξετάζουν πλέον τα πρωτόκολλα μετά την ανάρρωση, ώστε να αποτραπούν δευτερογενείς επιδημίες, παρόμοιες με εκείνες που έχουν παρατηρηθεί με άλλους ιούς που επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ανίχνευση του ιού μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα σημαίνει ότι ίσως χρειαστεί να επανεξεταστεί πόσο καιρό πρέπει οι ασθενείς να τηρούν προφυλάξεις. Το εύρημα αναδεικνύει έναν «κρυφό» κίνδυνο που οι συνήθεις ιατρικοί έλεγχοι μπορεί να μην εντοπίζουν.

Γιατί οι ανθρώπινοι όρχεις λειτουργούν ως «καταφύγιο» για επικίνδυνους ιούς

Για να λειτουργήσουν σωστά, τα σπερματοζωάρια προστατεύονται από το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να διασφαλίζεται η αναπαραγωγή. Αυτό το βιολογικό «φράγμα» δημιουργεί άθελά του ένα περιβάλλον όπου οι ιοί μπορούν να επιβιώνουν χωρίς να εντοπίζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι όρχεις λειτουργούν ως βιολογική «δεξαμενή», επιτρέποντας στον ιό να «κρύβεται». Είναι γνωστό ότι το συγκεκριμένο περιβάλλον μπορεί να φιλοξενεί τουλάχιστον 27 λοιμώδη νοσήματα.

Οι υγειονομικές αρχές κάνουν παραλληλισμούς με την επιδημία Έμπολα το 2021 στη Γουινέα, η οποία προκάλεσε 23 κρούσματα και 12 θανάτους. Οι έρευνες συνέδεσαν την έξαρση με έναν επιζώντα της επιδημίας 2014–2016, ο οποίος μετέδωσε τον ιό σεξουαλικά χρόνια μετά.

Αντιμετωπίζοντας αυτόν τον κίνδυνο, οι συγγραφείς της μελέτης του 2023 προειδοποίησαν ξεκάθαρα: «Συνολικά, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ο ιός Άνδεων έχει τη δυνατότητα σεξουαλικής μετάδοσης».

Ασφαλή σεξ και υγιεινή προτείνει ο ΠΟΥ

Λόγω αυτών των εξελίξεων, η εταιρεία Airfinity, που παρακολουθεί τις παγκόσμιες υγειονομικές απειλές, προτείνει την παροχή στοχευμένων συμβουλών στους άνδρες που νοσούν. Συγκεκριμένα, η εταιρεία συστήνει οι ασθενείς να λαμβάνουν «εκτενή καθοδήγηση για ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές πέραν της καραντίνας των 42 ημερών». Οι αναλυτές της σημειώνουν παράλληλα ότι τα νέα μέτρα οφείλουν να είναι «ανάλογες με τα πρωτόκολλα παρακολούθησης του σπέρματος των επιζώντων του Έμπολα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας».

Βάσει των οδηγιών του ΠΟΥ για τον Έμπολα, το σπέρμα των ανδρών που έχουν αναρρώσει από τη νόσο πρέπει να ελέγχεται ανά τρίμηνο και θεωρείται ασφαλές μόνο εφόσον καταγραφούν δύο διαδοχικά αρνητικά αποτελέσματα. Μέχρι την οριστική αρνητικοποίηση, καλούνται είτε να απέχουν από κάθε μορφή σεξουαλικής επαφής είτε να χρησιμοποιούν προφυλακτικά «με συνέπεια και σωστά».

Επιπλέον, ο ΠΟΥ επιβάλλει αυστηρούς κανόνες υγιεινής, προτείνοντας το σχολαστικό πλύσιμο με νερό και σαπούνι έπειτα από κάθε επαφή με σπέρμα, συμπεριλαμβανομένου και του αυνανισμού, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες ενδεχόμενης μετάδοσης.