Γιατί οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες: Οι ασθένειες, τα ατυχήματα και ο ρόλος της πρόληψης
NewsroomΟι άνδρες εξακολουθούν να ζουν λιγότερο από τις γυναίκες και να εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα, ορισμένες μορφές καρκίνου και ατυχήματα.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών, στις 19 Νοεμβρίου, νέα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας της Γερμανίας, Destatis, τα οποία παρουσιάστηκαν στο Medscape τον Νοέμβριο του 2026, αναδεικνύουν το μέγεθος της διαφοράς αλλά και τον ρόλο της πρόληψης.
Στη Γερμανία, το προσδόκιμο ζωής των ανδρών διαμορφώνεται στα 78,8 έτη, έναντι 83,4 ετών για τις γυναίκες. Η διαφορά, δηλαδή, φτάνει τα 4,6 χρόνια. Παρότι το χάσμα έχει περιοριστεί σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες, παραμένει σημαντικό.
Οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι η ανδρική θνησιμότητα είναι υψηλότερη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται στους νεότερους: στις ηλικίες 15 έως 34 ετών, οι θάνατοι των ανδρών είναι υπερδιπλάσιοι σε σχέση με εκείνους των γυναικών.
Στην ηλικιακή ομάδα 35 έως 84 ετών, η θνησιμότητα των ανδρών εμφανίζεται αυξημένη κατά 50% έως 85%. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η διαφορά δεν αφορά μόνο την τρίτη ηλικία, αλλά διαμορφώνεται πολύ νωρίτερα στη ζωή.
Καρδιαγγειακά νοσήματα: Βασικός παράγοντας θνησιμότητας
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες της αυξημένης ανδρικής θνησιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Destatis, 65.435 άνδρες έχασαν τη ζωή τους από ισχαιμική καρδιοπάθεια, έναντι 48.038 γυναικών.
Αντίστοιχα, οι θάνατοι από έμφραγμα του μυοκαρδίου ανήλθαν σε 24.875 στους άνδρες και 16.383 στις γυναίκες. Παρότι η θνησιμότητα από έμφραγμα έχει μειωθεί διαχρονικά, παράγοντες όπως το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής άσκησης εξακολουθούν να επιβαρύνουν την καρδιαγγειακή υγεία.
Καρκίνος πνεύμονα και παχέος εντέρου
Σημαντικές διαφορές καταγράφονται και στους θανάτους από καρκίνο. Το 2025, ο καρκίνος του πνεύμονα προκάλεσε 26.192 θανάτους ανδρών, έναντι 18.972 γυναικών και αποτέλεσε τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στον ανδρικό πληθυσμό.
Η διαφορά συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα διαχρονικά υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος στους άνδρες. Στον καρκίνο του παχέος εντέρου, οι θάνατοι ανήλθαν σε 12.554 στους άνδρες και 10.336 στις γυναίκες. Εκτός από την ηλικία και την κληρονομικότητα, ρόλο στην εμφάνιση της νόσου έχουν η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση αλκοόλ και οι διατροφικές συνήθειες.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος, της υιοθέτησης υγιεινότερου τρόπου ζωής και του τακτικού προληπτικού ελέγχου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη, με βάση τις ισχύουσες ιατρικές συστάσεις.
Αλκοόλ, τροχαία και πνιγμοί
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα που επιβαρύνει δυσανάλογα την υγεία των ανδρών. Το 2023, στη Γερμανία καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που σχετίζονται με το αλκοόλ, έναντι 62.900 νοσηλειών γυναικών. Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά νοσηλείας και όχι αριθμό διαφορετικών ασθενών.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων, ηπατικών βλαβών και ατυχημάτων. Η διαφορά μεταξύ των φύλων είναι έντονη και στα θανατηφόρα τροχαία: το 73,6% όσων έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα στη Γερμανία το 2025 ήταν άνδρες.
Στις ηλικίες 15 έως 20 ετών, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι σε σχέση με εκείνους των κοριτσιών και νεαρών γυναικών. Ως παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή την απόκλιση αναφέρονται η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η συχνότερη χρήση μοτοσικλετών.
Ανάλογη εικόνα υπάρχει και στους πνιγμούς. Σύμφωνα με τη Γερμανική Ένωση Ναυαγοσωστικής, σχεδόν το 85% των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό έως τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν άνδρες. Η υποτίμηση των κινδύνων, η υπερεκτίμηση των προσωπικών δυνατοτήτων, οι περιορισμένες κολυμβητικές δεξιότητες και η κατανάλωση αλκοόλ θεωρούνται επιβαρυντικοί παράγοντες.
Το μήνυμα της πρόληψης
Η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν αποδίδεται μόνο σε βιολογικούς παράγοντες. Καθημερινές συνήθειες, κοινωνικά πρότυπα, επαγγελματικοί κίνδυνοι και μικρότερη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας επηρεάζουν σημαντικά τη θνησιμότητα.
Το βασικό συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ότι ένα σημαντικό μέρος των πρόωρων θανάτων στους άνδρες μπορεί να προληφθεί. Η έγκαιρη διάγνωση, η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, οι τακτικές προληπτικές εξετάσεις, η φροντίδα της ψυχικής υγείας και η υιοθέτηση ασφαλέστερων συμπεριφορών μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ανδρών είναι ότι η πρόληψη δεν πρέπει να αρχίζει όταν έχει ήδη εμφανιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, αλλά πολύ νωρίτερα, ήδη από τη νεαρή ηλικία.
- Συνελήφθη στο Στρασβούργο ο ύποπτος για τη δολοφονία της 24χρονης που βρέθηκε σε βαλίτσα στον Άγιο Παντελεήμονα
- Τραμπ σε Ευρωπαίους ηγέτες: «Ο Πούτιν είναι πρόθυμος να τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία»
- Φέτα 20 ευρώ το κιλό: Ανατιμήσεις έως 25% σε βασικά είδη και τυριά - Τι λένε παραγωγοί και τυροκόμοι
- «Ήταν σουρεαλιστικό»: Πρωτοετείς φοιτητές αρχαιολογίας ανακάλυψαν ρωμαϊκό θησαυρό στην πρώτη τους ανασκαφή