Ιστορία|15.08.2026 07:55

«Ο άνθρωπος ήταν βλάκας»! Aνοησία του κυβερνήτη του υποβρυχίου που βύθισε το «Έλλη» - Τι έγραφε ιταλός αξιωματούχος

Νίκος Τζιανίδης

«Ο άνθρωπος ήταν βλάκας! Ήταν ανοησία του κυβερνήτη του υποβρυχίου που βύθισε το Έλλη»!

Ο Τσέζαρε Μαρία ντε Βέκι ήταν ένας φασίστας με ξεχωριστό ειδικό βάρος στα δυσβάσταχτα χρόνια που η Ιταλία καταδυναστευόταν από τη δράκα των κακοποιών του Μπενίτο Μουσολίνι. Ο Ντε Βέκι, διοικητής των διαβόητων Μελανοχιτώνων, ήταν ένας από «quadrumviri», τους Τετράδυμους δηλαδή, την ομάδα των τεσσάρων που ηγήθηκαν της Πορείας προς τη Ρώμη· άρα, στέλεχος επιφανές!

Ο Ντε Βέκι έγραψε την Ιστορία με… δικό του μελάνι και με κατορθώματα που οι Ιταλοί ντρέπονταν να τα σκεφτούν: ήταν ο εμπνευστής της Σφαγής του Τορίνο (το 1922), όταν φασίστες επιτέθηκαν εναντίον μελών τοπικού εργατικού κινήματος στο Τορίνο αφήνοντας πίσω τους 24 νεκρούς στην προσπάθειά τους να λυγίσουν την αντίσταση του εργατικού κινήματος· ήταν το πιο σημαίνον στέλεχος των Μελανοχιτώνων!

Ο Ντε Βέκι διετέλεσε κυβερνήτης της Ιταλικής Σομαλιλάνδης- σημερινής Σομαλίας- χρησιμοποιώντας απάνθρωπες μεθόδους διοίκησης, ενώ ήταν από τους βασικούς ενόχους του πρώτου εγκλήματος πολέμου της Ιταλίας, τη δολοφονία 100 αμάχων στη Μέρκα της Σομαλίας.

Κυβερνήτης των ελληνικών νησιών

Ο Ντε Βέκι διορίστηκε Κυβερνήτης της Ρόδου, αλλά και Κυβερνήτης όλων των ιταλικής κατοχής νησιών του Αιγαίου. Στη Ρόδο κυνήγησε απηνώς τους Εβραίους· υποχρέωσε την εβραϊκή κοινότητα να μεταφέρει το νεκροταφείο της από την ιστορική του θέση στην παλιά πόλη στην τωρινή τοποθεσία του στο δρόμο προς την Καλλιθέα και απαίτησε, δια της βίας, να παραδώσουν τις ταφόπλακες των προγόνων τους για την ανοικοδόμηση του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου των Ιπποτών!
Ο κόμης Γκαλεάτσο Τσιάνο- υπουργός Εξωτερικών και γαμπρός του Μουσολίνι- έχει γράψει για τον Ντε Βέκιο: «Οι Αμερικανοί λένε ότι κάθε λεπτό γεννιέται ένα κορόιδο, φθάνει να τον αναζητήσεις· βρήκα έναν. Ο Τσέζαρε Μαρία είναι, πάνω απ' όλα, ένας άνθρωπος με υπεροψία και ψευδαισθήσεις, που ονειρεύεται να αποκτήσει την αίγλη και τα παράσημα ενός στρατάρχη αρκεί να χύσουν το αίμα τους άλλοι γι' αυτόν»! Αυτός ήταν ο Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι, που ψήφισε υπέρ της καθαίρεσης του Ντούτσε το 1944, που διέφυγε στην Αργεντινή το 1949, που υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και πέθανε, σχεδόν παράλυτος, στη Ρώμη το 1959 σε ηλικία 74 χρονών.

Η ιστορία κατά τον Ντε Βέκι

Ο Ντε Βέκι έχει γράψει για τον τορπιλισμό του πολεμικού πλοίου «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο του 1940: «Εκείνες τις μέρες, συνέβη η εντυπωσιακή βύθιση του ελληνικού καταδρομικού “Έλλη”, γύρω από την οποία προέκυψε ένα είδος μυθιστορήματος, και του οποίου τα γεγονότα, μετά τον πόλεμο, κάποιοι είτε τα αφηγήθηκαν χωρίς γνώση των γεγονότων είτε τα έβγαλαν εντελώς από τον νου τους. Πολλοί, μάλιστα, απέδωσαν σε εμένα εκείνη τη ναυτική επιχείρηση, η οποία σίγουρα δεν είχε και τόση λαμπρή επιτυχία. Έτσι, όμως, είχαν τα πράγματα: στις 11 Αυγούστου του 1940, έλαβα έναν φάκελο χαρακτηρισμένο ως “εμπιστευτικό” γεμάτο με κόκκινα βουλοκέρια και με τη χαρακτηριστική μπλε σφραγίδα του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού στα έγγραφα που περιείχε· εντός υπήρχε μια διαταγή που έλεγε: “Επιλέξτε ανάμεσα στα υποβρύχια (...) και άμεσα, έστω και προφορικά δώστε οδηγίες με βάση τα ακόλουθα γενικά κριτήρια (...). Κατά την εν λόγω περίοδο (20-25 Αυγούστου) το υποβρύχιο πρέπει να βυθίσει με τορπίλες, χωρίς προειδοποίηση, όλα τα ατμόπλοια που θεωρείται ότι εκτελούν υπηρεσίες για λογαριασμό του εχθρού, ακόμη και αν έχουν υψωμένη ουδέτερη σημαία. Η ενέργεια ταύτη πρέπει να διεξαχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε η ταυτότητα, αλλά και η εθνικότητα του υποβρυχίου μας να μην μπορούν να αναγνωριστούν. (...) Με βάση τις αντιδράσεις που θα προκαλέσει αυτή η ενέργεια θα ληφθούν περαιτέρω αποφάσεις”.

»Εν τω μεταξύ, είχα λάβει, από την Supermarina (το αρχηγείο του Ιταλικού Βασιλικού Ναυτικού), απευθείας από τον ναύαρχο Ντομένικο Καβανιάρι, ανακοίνωση σχετικά με την έναρξη επιχειρήσεων κατά εμπορικών πλοίων σε τομείς των ελληνικών υδάτων. Ταξίδεψα αμέσως στη Λέρο και έδωσα προσωπικά τις εντολές στον κυβερνήτη του [υποβρυχίου που βύθισε την «Έλλη»] Delfino, ακολουθώντας συγκεκριμένες και ακριβείς οδηγίες. (...) Το Delfino απέπλευσε, αλλά η έκβαση της αποστολής του ήταν κάθε άλλο παρά επιτυχής και λαμπρή. Ο διοικητής του Delfino (Τζιουζέπε Αϊκάρντι) κατά την επιστροφή του μου ανέφερε: “(..) Έχοντας φτάσει μπροστά στην είσοδο (του λιμανιού της Τήνου) είδα δύο μεγάλα ατμόπλοια (...). Ενώ ετοιμαζόμουν να λάβω κατάλληλη θέση στην είσοδο ανάμεσα στους δύο προβλήτες είδα ένα πολεμικό πλοίο (το «Έλλη») να κατευθύνεται προς το λιμάνι με χαμηλή ταχύτητα (...). Αποφάσισα να τορπιλίσω πρώτα το πολεμικό πλοίο και μετά τα ατμόπλοια (...) Εκτόξευσα μια τορπίλη 583 στο “Έλλη” από απόσταση περίπου 700 μέτρων. Το πλοίο χτυπήθηκε ακριβώς στη μέση. Εκτόξευσα και μια τορπίλη 583 εναντίον των ατμόπλοιων, της οποίας άκουσα την έκρηξη χωρίς, όμως, να δω το αποτέλεσμα και στη συνέχεια μια τορπίλη 450 της οποίας είδα καθαρά την έκρηξη. Η εκδοχή ότι και οι δύο τορπίλες κατέληξαν στην ξηρά μου φαίνεται περίεργη. Μπορώ να παραδεχτώ ότι η πρώτη (εκ των οποίων δεν είδα την έκρηξη) χτύπησε τον προβλήτα, αλλά είμαι απολύτως βέβαιος για το αποτέλεσμα της δεύτερης»!

Και ο Ντε Βέκι, μιλώντας σε αξιωματούχους του Πολεμικού Ναυτικού της Ιταλίας είχε πει με ειρωνεία: «ο άνθρωπος [ο κυβερνήτης του Delfino] ήταν βλάκας!»… Επίσης, υψηλόβαθμα στελέχη της Ιταλίας, χαρακτήριζαν την πρωτοβουλία του κυβερνήτη του «Delfino» απαράδεκτη και ανόητη, γιατί, όπως υποστήριζαν: είχε ως αποτέλεσμα μόνο την πρόκληση έντονης δυσαρέσκειας προς την Ιταλία.

Προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις

Ο τορπιλισμός και η βύθιση ενός- σχεδόν- ακινητοποιημένου πλοίου μπροστά στα μάτια μεγάλου πλήθους πιστών που παρίστατο σε μια σπουδαία θρησκευτική γιορτή, και το κυριότερο: πλοίο μιας χώρας που, παρά τις τριβές, δεν βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Ιταλία, προκάλεσε οργή και αγανάκτηση στην κοινή γνώμη γεγονός που μεταφράστηκε σε ανείπωτη-τιτάνια αντίδραση όταν εκδηλώθηκε η ιταλική επίθεση. Η ελληνική κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά, αν και διαπίστωσε από τα θραύσματα των τορπιλών την ταυτότητα του υποβρυχίου, την κράτησε μυστική μέχρι που η Ιταλία κήρυξε επίσημα τον πόλεμο στην Ελλάδα.
Το υποβρύχιο που τορπίλισε την «Έλλη» είχε κακό τέλος: στις 23 Μαρτίου 1943, ενώ απέπλεε από το λιμάνι του Τάραντα, προσέκρουσε στην φορτηγίδα που το συνόδευε. Το «Delfino» υπέστη σοβαρές ζημιές και βυθίστηκε παρασύροντας 28 άνδρες στον θάνατο.

Πέθανε αμετανότητος...

Ο κυβερνήτης του υποβρυχίου, Τζιουζέπε Αϊκάρντι, επέζησε του πολέμου και στη δεκαετία του ‘80 (μάλιστα πέθανε σε βαθιά γεράματα, σε ηλικία 91 χρονών το 1997), έδωσε συνέντευξη στο περιοδικό «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», δηλώνοντας αμετανόητος για το επεισόδιο. Μιλώντας στον δημοσιογράφο Γιάννη Τσένη, ο Αϊκάρντι είχε υποστηρίξει ότι εκτέλεσε διαταγές για τις οποίες δεν ένοιωσε ούτε δισταγμό ούτε αβεβαιότητα, χαρακτήρισε δε το γεγονός δίκαιη τιμωρία για το «παιχνίδι που έπαιζε η Ελλάδα με τους Εγγλέζους» εκείνο το καλοκαίρι του 1940. Για τον τορπιλισμό του «Έλλη» άφησε να εννοηθεί ότι ήταν καθαρά δική του πρωτοβουλία κι αυτό γιατί σκέφτηκε πως αν η Ιταλία εμπλεκόταν σε πόλεμο με την Ελλάδα θα το μόνο σκάφος που θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στις ιταλικές δυνάμεις στο Αιγαίο ήταν το «Έλλη» και έπρεπε να βγει από τη μέση.
Πραγματικά, βλάκας!

υποβρύχιοΙταλία1940Ελλάδαειδήσεις τώραΙστορίαΒ' Παγκόσμιος Πόλεμος