Αστικός μύθος ή τραγική πραγματικότητα οι τουρίστες-δολοφόνοι του Σαράγεβο – Τι δείχνουν έρευνες των Αρχών

Αστικός μύθος ή τραγική πραγματικότητα οι τουρίστες-δολοφόνοι του Σαράγεβο; Θα διασαφηνιστεί σύντομα, ευχόμαστε. 

Ο Ράτκο Μλάντιτς- ο Σφαγέας της Βοσνίας- πέθανε, αλλά οι αμαρτίες του έμειναν ζωντανές, σημάδια ανεξάλειπτα στο κορμί του Κόσμου και η ιστορία του δεν παραγράφεται με ένα «ο Θεός να τον συγχωρέσει»… Όσα έπραξε, ο σέρβος στρατηγός, ή φέρεται να έπραξε, δεν συγχωρούνται ούτε από τους υποτιθέμενους Θεούς ούτε κι’ από τους ανθρώπους…

Σαράγεβο, δεκαετία του ’90. Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν από βομβαρδισμούς, αλλά και πυρά ελεύθερων σκοπευτών μεταξύ 1992 και 1996 στη μακρύτερη πολιορκία στη σύγχρονη ιστορία, αφότου η Βοσνία-Ερζεγοβίνη κήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Γιουγκοσλαβία. Το Σαράγεβο είναι πόλη εγκλωβισμένη σε μια λεκάνη που περιβάλλεται από βουνά, γεγονός που έκανε την δράση ελευθέρων σκοπευτών ιδιαίτερα εύκολη.

Εισαγώμενοι ελεύθεροι σκοπευτές; 

Οι ελεύθεροι σκοπευτές ήταν- ίσως- το πιο τρομακτικό στοιχείο της ζωής στην υπό πολιορκία πολιτεία, για τον απλό λόγο ότι σκότωναν τυχαία ανθρώπους στους δρόμους, συμπεριλαμβανομένων ακόμα και παιδιών! Και εδώ έρχεται μια- ακόμα αδιασάφητη και αμφίβολη- ιστορία που προκαλεί ρίγος στους υγιώς σκεπτόμενους: ομάδες- κυρίως- Ιταλών αλλά και άλλων εθνικοτήτων (και για Έλληνες έχει γραφτεί), οι αποκαλούμενοι «τουρίστες- ελεύθεροι σκοπευτές», φέρονται να συμμετείχαν στη σφαγή, πληρώνοντας μεγάλα χρηματικά ποσά σε στρατιώτες του Ράντοβαν Κάρατζιτς, του τότε ηγέτη των Σερβοβόσνιων. Με απλά λόγια, διεστραμμένοι κυνηγοί ανθρώπων πλήρωναν για να ταξιδέψουν στο Σαράγεβο και να σκοτώσουν αδιακρίτως σαν ελεύθεροι σκοπευτές, όπως οι κυνηγοί θηραμάτων πληρώνουν για να σκοτώσουν σε ελεγχόμενες κυνηγετικές περιοχές!

Ιταλός συγγραφέας, ο Έζιο Γκαβατσένι, συγκέντρωσε στοιχεία σχετικά με τους ισχυρισμούς περί «τουριστών ελευθέρων σκοπευτών», λαμβάνοντας υπόψη και έκθεση που έστειλε στους εισαγγελείς η πρώην δήμαρχος του Σεράγεβο, Μπεντζαμίνα Κάριτς,και προκάλεσε την παρέμβαση της Εισαγγελείας Του Μιλάνου που ερευνά την απεχθή υπόθεση.
Ο Γκαβατσένι είπε ότι είχε διαβάσει για πρώτη φορά αναφορές για τους φερόμενους ως τουρίστες-σκοπευτές στον ιταλικό τύπο τη δεκαετία του 1990, αλλά μόνο όταν παρακολούθησε το «Sarajevo Safari», ένα ντοκιμαντέρ του 2022 του σλοβένου σκηνοθέτη Μίραν Ζουπάνιτς, άρχισε να ερευνά περαιτέρω την υπόθεση.
Στο ντοκιμαντέρ εκείνο, ένας πρώην σέρβος στρατιώτης και ένας εργολάβος δήλωσαν ότι ομάδες δυτικών θα πυροβολούσαν αμάχους από τους λόφους γύρω από το Σεράγεβο. Οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν διαψευσθεί κατηγορηματικά από Σέρβους βετεράνους πολέμου.

Οι έρευνες σε εξέλιξη

Στα τέλη του 2025, η εισαγγελία του Μιλάνου άρχισε επίσημα έρευνα σε βάρος ιταλών υπόπτων (συμπεριλαμβανομένου εξέχοντος ιδιοκτήτη κλινικής αισθητικής χειρουργικής από το Μιλάνο) με την κατηγορία της «δολοφονίας που διαπράχτηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα». Μέχρι τα μέσα του 2026, οι Αρχές στην Αυστρία διεξήγαγαν έρευνες για υπόπτους «τουρίστες-σκοπευτές». Έρευνες διεξάγονται επίσης σε Βέλγιο και Ελβετία. Για την ώρα, ηλικιωμένος Ιταλός βρίσκεται υπό έρευνα στο πλαίσιο έρευνας που διεξάγουν εισαγγελείς στο Μιλάνο. Ο άνδρας, πρώην οδηγός φορτηγού από την περιοχή Βένετο της βόρειας Ιταλίας, είναι ο πρώτος ύποπτος που τίθεται υπό ενδελεχή έρευνα από τότε που άρχισε η διερεύνηση της υπόθεσης τον Νοέμβριο του 2025. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ιταλικό τύπο, ο 80χρονος φέρεται να καυχήθηκε σε φίλους του για «ανθρωποκυνήγι» στο Σαράγεβο.

Οι τιμές των θηραμάτων...

Οι «τουρίστες» (κυρίως από την Ιταλία, αλλά και από τη Γαλλία, τη Ρωσία, την Αυστρία και τις ΗΠΑ) συγκεντρώνονταν- όπως λέγεται- στην Τεργέστη και στη συνέχεια, ταξίδευαν στο Βελιγράδι, όπου οι τοπικές μυστικές υπηρεσίες ή οι στρατιωτικοί χειριστές τους τους κατηύθυναν. Από το Βελιγράδι, οι «ανθρωποκυνηγοί» συνοδεύονταν στη Βοσνία, στους λόφους γύρω από το Σεράγεβο (όπως το Παλιό Εβραϊκό Νεκροταφείο ή στη γειτονιά Γκρμπάβιτσα). Οι συμμετέχοντες (λέγεται ότι) πλήρωναν μεταξύ 80.000 και 100.000 ευρώ τότε για μια εξόρμηση Σαββατοκύριακου. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι υπήρχε τιμή για τους στόχους: η σκοποβολή επί παιδιών ή εγκύων γυναικών φέρεται να κόστιζε περισσότερο, ενώ πιο φθηνή ήταν η ζωή νέων ανδρών και γυναικών. Οι ηλικιωμένοι προσφέρονταν σαν δώρο στους «τουρίστες-σκοπευτές»!
Ο Τζον Τζόρνταν, πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ, εθελοντής μονάδας στο Σεράγεβο κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, κατέθεσε ενόρκως στο Δικαστήριο Εγκλημάτων Πολέμου του ΟΗΕ στη Χάγη ότι είδε ευκατάστατους ανθρώπους με πολιτικά, αλλά και στρατιωτικά ρούχα να κρατούν πανάκριβα κυνηγετικά όπλα, να ακολουθούνται από ντόπιους σέρβους στρατιώτες που τους υποδείκνυαν αμάχους σαν στόχους.

Κατηγορηματικές διαψεύσεις

Η κυβέρνηση της Σερβίας και ο πρόεδρός της, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, έχουν αρνηθεί κατηγορηματικά οποιαδήποτε επίσημη κρατική εμπλοκή ή γνώση, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς ως κακόβουλη παραπληροφόρηση. Ομάδες βετεράνων πολέμου των Σερβικών της Βοσνίας έχουν επίσης απορρίψει ευρέως τις ιστορίες ως «αστικό μύθο». Επίσης, αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA από την εποχή εκείνη δεν έχουν άμεσες αναφορές σε οργανωμένο τουρισμό ελεύθερων σκοπευτών. Και κάτι πολύ σοβαρό που (μπορεί να) καταρρίπτει τον «αστικό μύθο» περί τουριστών ανθρωποκυνηγών: κατά τη διάρκεια της χαοτικής σύγκρουσης στα Βαλκάνια, ξένοι ακροδεξιοί εξτρεμιστές ή μισθοφόροι μπορούσαν εύκολα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους εθελοντικά και να πυροβολούν δωρεάν άμαχους ή εμπόλεμους. Προς τι λοιπόν το πανάκριβο τέλος των 100.000 ευρώ; Τι να πιστέψουμε; Άλλωστε, όπως έχει πει και ο Ότο φον Μπίσμαρκ: «οι άνθρωποι ποτέ δεν λένε τόσα ψέματα, όσα μετά το κυνήγι, στη διάρκεια του πολέμου και πριν από τις εκλογές». Φανταστείτε λοιπόν συνδυασμός πολέμου και κυνηγιού…

Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα του Σαράγεβο

Το βέβαιο είναι ότι ελεύθεροι σκοπευτές υπήρχαν στο Σαράγεβο, όπως και σε κάθε πολεμική σύγκρουση εντός αστικού ιστού.
Οι πιο προβεβλημένοι θάνατοι από πυρά ελεύθερου σκοπευτή ήταν εκείνοι του Μπόσκο Μπρκιτς και της Αντμίρα Ίσμιτς, ένα ζευγάρι που (καταγράφηκε ως «Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σεράγεβο»), οι οποίοι σκοτώθηκαν από ελεύθερο σκοπευτή το 1993 ενώ προσπαθούσαν να διασχίσουν μια γέφυρα· οι σοροί τους παρέμειναν στην ουδέτερη ζώνη μεταξύ των θέσεων της Βοσνίας και των Σερβών της Βοσνίας για αρκετές ημέρες. Φωτογραφίες του δημοσιεύθηκαν στον παγκόσμιο τύπο και έγιναν σύμβολο της απανθρωπιάς του πολέμου!
«Vous voulez la paix: creez l'amour» που θα πει: θέλεις ειρήνη δημιούργησε αγάπη… Ουγκώ, μουστάκια! Αλλά πού καιρός γι’ αγάπη στις μέρες μας…