Δίδυμοι Πύργοι: Ισλαμοφοβία, η κρυφή τραγωδία από την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου

Για τους ύστερους millennials, που βρισκόμασταν στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, η 11η Σεπτεμβρίου ήταν από εκείνα τα γεγονότα που λίγο-πολύ όλοι μπορούμε να ανακαλέσουμε το πού ήμασταν και τι κάναμε - όσο γραφικό και αν ακούγεται πλέον κάτι τέτοιο.

Παρότι σε αυτές τις ηλικίες οι ειδήσεις δεν αποτελούσαν την κυρίαρχη τηλεοπτική προτίμησή μας, η επαναλαμβανόμενη προβολή του βιντεοληπτικού υλικού της επίθεσης, ο τρόμος και η ένταση των ανθρώπων σε αυτά τα πλάνα, αλλά και το μούδιασμα ακόμα και στους εγχώριους δημοσιογράφους και ρεπόρτερ στην περιγραφή των γεγονότων, είναι μια συλλογική ανάμνηση που δύσκολα ξεθωριάζει.

Πέραν, όμως, της φρικαλεότητας της επίθεσης αυτής καθεαυτήν, ένας ακόμη λόγος που έμεινε τόσο ανεξίτηλη εκείνη η μέρα είναι η δυσκολία κατανόησης του τι και, κυρίως, γιατί συνέβη. Μια απορία που εντάθηκε εκθετικά το επόμενο διάστημα, με την κήρυξη του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας». Μια απορία που δεν ήταν εξολοκλήρου απόρροια της παιδικής ηλικίας.

Σύμφωνα με το Costs of War Project του αμερικανικού Πανεπιστημίου Brown, ένα μη κομματικό ερευνητικό πρόγραμμα που έχει ως στόχο να καταγράψει το άμεσο και έμμεσο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος των αμερικανικών επεμβάσεων μετά την 11η Σεπτεμβρίου, υπολογίζεται ότι έως 940.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους άμεσα, ενώ έως σχεδόν 4 εκατομμύρια πέθαναν από τις συνέπειες των πολεμικών επεμβάσεων. Η απορία, λοιπόν, εξακολουθεί να εδράζεται στο πώς, έστω και από μαθηματικής άποψης, δικαιολογούνται αυτοί οι θάνατοι με τους σχεδόν 3.000 που πέθαναν κατά την επίθεση στους Πύργους.

Και είναι μια απορία που, ευτυχώς, σε κάποιους ανθρώπους ούτε θα λυθεί ποτέ, ούτε θα πάψει να υφίσταται, γιατί αρνούνται να συμμετάσχουν εν έτει 2026 στον παραλογισμό του πολέμου και της πολεμικής λογικής, βάζοντας στο ζύγι τις ζωές των ανθρώπων και αντιμετωπίζοντας τις απώλειες, τους τραυματισμούς και τις τραγωδίες χιλιάδων οικογενειών ως κυνικούς στατιστικούς δείκτες. Και ευτυχώς, θυμούνται τι σήμαινε για την Ευρώπη του περασμένου αιώνα η εφαρμογή της «συλλογικής ευθύνης» - μια παρακαταθήκη, που δυστυχώς κάποιοι ανακαλούν α λα καρτ.

Το «Σημείο Μηδέν»

Η λογική του «α λα καρτ» αποτυπώθηκε με τραγικό τρόπο μετά την ειδεχθή επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου και το πώς εργαλειοποιήθηκε τόσο επικοινωνιακά, όσο και πολιτικά, δαιμονοποιώντας την πολιτισμική και θρησκευτική παράδοση δεκάδων λαών οριζόντια, ακονίζοντας τον γραφικό οριενταλισμό σε ριζοσπαστική ισλαμοφοβία. «Τότε μας δείχνανε με το δάχτυλο ως τρομοκράτες», εξομολογείται ο πρόεδρος της Μουσουλμανικής Ένωσης Ελλάδας, Ναΐμ Ελγαντούρ.

«Ποιος όμως είχε όφελος από αυτό το τρομοκρατικό χτύπημα; Εμείς οι μουσουλμάνοι; Με αυτή την αφορμή, οι ΗΠΑ έπληξαν το Αφγανιστάν, έπληξαν το Ιράκ, διέλυσαν τον μουσουλμανικό κόσμο, εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν. Άρα, είχε κάποιο όφελος ο μουσουλμανικός κόσμος από μια τέτοια επίθεση; Είναι κάποια πράγματα πάρα πολύ βρώμικα, που τα φτιάχνουν, τα μπολιάζουν και τα παρουσιάζουν όπως θέλουν», πρόσθεσε.

«Η Αμερική χωρίς πόλεμο δεν είναι τίποτα. Βάζουν φιτίλια παντού για να πουλάει η πολεμική βιομηχανία όπλα. Η Αλ Κάιντα, ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, όλοι αυτοί, ήταν δημιουργία της Αμερικής. Τους έφτιαξαν στρατό, ξεγελώντας νέους ανθρώπους με τα λεφτά του πετροδολαρίου, για να διώξουν τους Σοβιετικούς από το Αφγανιστάν. Και μετά τους σκότωσαν για να καλύψει η Αμερική τα εγκλήματά της», λέει ο κ. Ελγαντούρ, παρουσιάζοντας μια διαφορετική οπτική από την κυρίαρχη για την απαρχή του εξτρεμισμού. «Το ίδιο δε συνέβη και με τον ISIS; Ο πρόεδρος της Συρίας πριν λίγα χρόνια δεν θεωρούταν τρομοκράτης για τους Αμερικάνους; Σήμερα όμως του στρώνουν το κόκκινο χαλί. Ζούμε σε μια εποχή που είναι όλα μπερδεμένα».

«Βλέπεις την αλλαγή πλέον παντού»

Το στίγμα στη συνείδηση των περισσότερων δυτικών ανθρώπων, ωστόσο, έμεινε. Η αντανακλαστική επιφυλακτικότητα όταν κάποιος μουσουλμάνος βρισκόταν σε μέσο μαζικής μεταφοράς, το καθεστώς εξαίρεσης και η περιθωριοποίηση, η εξολοκλήρου ταύτιση του μουσουλμανικού κόσμου με την τρομοκρατία, είναι εμπόδια που, 25 χρόνια μετά, εξακολουθούν να καλούνται να αντιμετωπίσουν. «Δεν είναι τρομοκράτες οι μουσουλμάνοι. Το Ισλάμ δεν λέει ότι πρέπει να σκοτώνουμε όποιον δεν είναι μουσουλμάνος», ξεκαθαρίζει.

Η ισλαμοφοβία όμως; Δεν αυξήθηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου ο αριθμός των ανθρώπων που στους μουσουλμάνους πλέον έβλεπε τρομοκράτες, ακόμα και αν αυτοί μέχρι την προηγούμενη ημέρα ήταν απλώς ο γείτονάς του ή ο συνάδελφός του; «Έγινε στην αρχή, ναι - αλλά όταν άρχισαν να ψάχνουν περισσότερο, έγινε το αντίθετο. Ο κόσμος είδε ότι αυτή η θρησκεία δεν είναι τρομοκρατία», επισημαίνει. «Μάλιστα, παρά τις κατηγορίες αυτές, υπάρχει και αρκετός κόσμος που ασπάστηκε το Ισλάμ μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Βλέπεις την αλλαγή πλέον στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη, εκλέγονται μουσουλμάνοι αξιωματούχοι. Όλο αυτό το αφήγημα που προσπάθησαν να στήσουν μετά την επίθεση, τελικά δεν πέτυχε».

Και αυτό ακριβώς είναι το επιμύθιο που πρέπει να αποκομίσουμε ως ανθρωπότητα από τη μεγαλύτερη, πιθανότατα, τραγωδία στη Δύση αυτόν τον αιώνα. Ότι οι άνθρωποι, οι πολιτισμοί, έχουν μεταξύ τους διαφορές, όχι φράγματα. Ότι δεν υπάρχουν «ηθικοί» θάνατοι και πως οι άνθρωποι δεν είναι απλώς στατιστικές. Και πως, αν ο κόσμος επιστρέψει στη λογική του «οφθαλμός αντί οφθαλμού», θα καταλήξουμε όλοι τυφλοί. «Η Ελλάδα είναι, ίσως, η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που δεν είχαμε ποτέ φασαρίες ή βίαια επεισόδια μεταξύ μουσουλμάνων και μη μουσουλμάνων. Ο κόσμος εδώ είναι ήσυχος, είμαστε μονιασμένοι μεταξύ μας. Ζω 54 χρόνια στην Ελλάδα, δεν πρέπει να αφήσουμε τους ρατσιστές να χαλάσουν αυτή την ατμόσφαιρα», καταλήγει ο κ. Ελγαντούρ.