Πώς πέταξαν έξω από το Μαυσωλείο τον βαλσαμωμένο Στάλιν - «Είναι ενοχλητικό να βρίσκομαι δίπλα του» είχε διαμηνύσει ο Λένιν...

Κι έτσι πέταξαν έξω από το Μαυσωλείο τον βαλσαμωμένο Στάλιν... Ήταν ένα παγωμένο βράδυ της τελευταίας μέρας του Οκτωβρίου, ξημερώνοντας 1η του Νοέμβρη του 1961. Μια μέρα σαν σήμερα, δηλαδή, πριν από 65 χρόνια. Η Κόκκινη Πλατεία στη Μόσχα, αιφνιδιαστικά, αποκλείστηκε. Στρατιώτες, ακροβολισμένοι, απομάκρυναν κάθε περίεργο περαστικό.

Το πρόσχημα; Προετοιμασίες για την παρέλαση της Ημέρας της Επανάστασης που θα γινόταν επτά ημέρες μετά… Πρόσχημα. Η πραγματική αιτία ήταν η απομάκρυνση, με κάθε μυστικότητα, της ταριχευμένης σορού του Ιωσήφ Στάλιν από το Μαυσωλείο Λένιν! Ο Πατερούλης των Λαών δεν είχε πια θέση πλάι στον Βλαδίμηρο Λένιν,και από την καρδιά του σοβιετικού καθεστώτος είχε αποβληθεί σαν ρύπος.

Ο Άνθρωπος από Ατσάλι, αν και οκτώ χρόνια τώρα μια μούμια, ριχνόταν στο χυτήριο της συνείδησης των Σοβιετικών για να λιώσουν τα αμαρτήματα του και να χαθεί στην αιωνιότητα η αναλγησία του. Η Ιστορία, όμως, δεν σβήνει με έναν ταπεινωτικό υποβιβασμό εν είδη ανακομιδής. Η Ιστορία έγραψε και ό,τι γράφει παραμένει εις τους αιώνας των αιώνων προς διερεύνηση μεν, ανεξίτηλο δε…

Ένα κόντρα-πλακέ γι ανα μην δει η Ιστορία...

Κάποιοι εργάτες, που βλαστημούσαν γιατί είχαν χάσει τον παγωμένο ύπνο τους, έσβησαν τα φώτα στο Μαυσωλείο, τοποθέτησαν- πέταξαν πιο σωστά- το μουμιοποιημένο κορμί του Στάλιν σε ένα φθηνό ξύλινο φέρετρο και αφαίρεσαν τα μετάλλιά, ακόμη και τα χρυσά κουμπιά, που στόλιζαν το στήθος του. Όταν ξημέρωσε, σκάφτηκε μια τρύπα στο έδαφος κοντά στο Τείχος του Κρεμλίνου, η οποία κρύφτηκε αμέσως από τα μάτια των περαστικών με κόντρα-πλακέ.
Ο Ιωσήφ Στάλιν ξαναθάφτηκε ήσυχα και σιωπηλά χωρίς τελετή σε έναν τσιμεντένιο τάφο στη Νεκρόπολη του Τείχους του Κρεμλίνου, ακριβώς πίσω από το Μαυσωλείο.

Είχαν περάσει πέντε χρόνια από τότε που Νικήτα Χρουτσόφ, ο διάδοχος του Στάλιν στο… θρόνο της Σοβιετικής Ένωσης είχε καταγγείλει τον Σταλινισμό και την «προσωπολατρία» των σοβιετικών ηγετών στο 20ο Συνέδριο του Κόμματος. Και, πιο μετά, το 1961, το 22ο Συνέδριο του Κόμματος ψήφισε ομόφωνα τη μεταφορά- πέταμα πιο σωστά- του Στάλιν από τον ιερό τόπο.
Το 1953, μετά τον (περίεργο) θάνατο του Στάλιν, η σορός του είχε ταριχευτεί και εκτεθεί πλάι στον- επίσης βαλσαμωμένο- Βλαντιμίρ Λένιν. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έσπευσαν, αποτίοντας φόρο τιμής, κλαίγοντας για τον χαμό του Πατερούλη…

Ο Στάλιν ήταν ο δεσποτικός δικτάτορας της Σοβιετικής Ένωσης επί σχεδόν 30 χρόνια. Αν και τώρα θεωρείται από (πολλούς) ιστορικούς υπεύθυνος για τους θανάτους εκατομμυρίων ανθρώπων μέσω της πείνας και των εκκαθαρίσεων, όταν ο θάνατός του ανακοινώθηκε στον λαό της Σοβιετικής Ένωσης στις 6 Μαρτίου του 1953, πολλοί δάκρυσαν· ας έκαναν κι αλλιώς… Το ανακοινωθέν ήταν λιτό και συντριπτικό: «Η καρδιά του συμπολεμιστή και συνεχιστή της ιδιοφυΐας του Λένιν, του σοφού ηγέτη και δασκάλου του Κομμουνιστικού Κόμματος και της Σοβιετικής Ένωσης, έχει πάψει να χτυπά»! Ο Στάλιν, 73 χρονών, είχε υποστεί εγκεφαλική αιμορραγία και πέθανε στις 9:50 μ.μ. στις 5 Μαρτίου μόνος και αβοήθητος στο δωμάτιό του.

Έσπευσαν να διαπιστώσουν αν όντως είχε πεθάνει...

Η σορός του Στάλιν πλύθηκε από μια νοσοκόμα και στη συνέχεια μεταφέρθηκε με ένα λευκό αυτοκίνητο στο νεκροτομείο του Κρεμλίνου, όπου πραγματοποιήθηκε νεκροψία. Μετά την νεκροψία, η σορός του Στάλιν δόθηκε στους ταριχευτές για να προετοιμαστεί για τις τρεις ημέρες που θα εκτίθετο σε λαϊκό προσκήνυμα.
Η σορός του τοποθετήθηκε προσωρινά σε έκθεση στην Αίθουσα των Κιόνων, την αίθουσα χορού του ιστορικού Σώματος των Συνδικάτων, όπου χιλιάδες άνθρωποι αψήφισαν τον χιονιά για να τη δουν. Ο κόσμος ήταν τόσος πολύς που κάποιοι ποδοπατήθηκαν, άλλοι χτυπήθηκαν στα φανάρια και άλλοι πέθαναν από ασφυξία. Υπολογίζεται ότι 500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να δουν το πτώμα του Στάλιν· ήταν τα τελευταία θύματα του… Σταλινισμού. Κάποιοι, κακεντρεχείς, είχαν επισημάνει: έτρεξαν τόσοι πολλοί για να δουν αν όντως ο στυγνός δικτάτορας είχε πεθάνει... Στις 9 Μαρτίου του 1953, εννέα νεκροπομποί μετέφεραν το φέρετρο από την Αίθουσα των Κιόνων σε κιλλίβαντα πυροβόλου. Στη συνέχεια, η σορός μεταφέρθηκε στον τάφο του Λένιν στην Κόκκινη Πλατεία στη Μόσχα .

Μόνο τρεις είχαν κάτι καλό να πουν, ο Γκεόργκι Μαλενκόφ, ο πολιτικός που ονειρευόταν να αρπάξει τον θρόνο, αλλά κάθισε σ' αυτόν μοναχά έξι μήνες, ο Λαβρέντι Μπέρια, επικεφαλής της διαβόητης μυστικής αστυνομίας, που κι αυτός έβλεπε στον ύπνο του απόλυτη εξουσία (τον έστειλε να κάνει συντροφιά στον Στάλιν ο Χρουτσόφ) και ο Βιατσεσλάβ Μολότοφ, ο πολιτικός και διπλωμάτης- κορυφαίος σύμβουλος του εκλιπόντος. Στη συνέχεια, καλυμμένο με μαύρο και κόκκινο μετάξι, το φέρετρο του Στάλιν μεταφέρθηκε στο Μαυσωλείο. Το μεσημέρι, σε όλη τη Σοβιετική Ένωση, ακούστηκε ένας δυνατός υπόκωφος θόρυβος: καμπάνες, κανόνια, τουφέκια και σειρήνες ηχούσαν εις μνήμην του Στάλιν. Ο Πατερούλης τοποθετήθηκε σε ένα ανοιχτό φέρετρο με γυάλινο σκέπασμα πλάι στο ταριχευμένο κορμί του Λένιν.

Ο Λένιν μίλησε μετά θάνατον...

Τον Φεβρουάριο του 1956, τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Στάλιν, ο Νικήτα Χρουστσόφ- ο άνθρωπος που με τον τρόπο του υποσκέλισε τον Μαλενκόφ και τον Μπέρια και κατέλαβε τη θέση του Στάλιν στην ηγεσία της ΕΣΣΔ- εκφώνησε μια ομιλία στο 20ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος που γκρέμισε τον μύθο και το μεγαλείο που περιέβαλλαν τον Στάλιν. Σε εκείνη τη «Μυστική Ομιλία», ο Χρουστσόφ αποκάλυψε πολλές από τις φρικαλεότητες που διέπραξε ο Στάλιν. Και λίγα χρόνια μετά, στο 22ο Συνέδριο του Κόμματος, τον Οκτώβριο του 1961, μια ηλικιωμένη, παλαίμαχη μπολσεβίκα και βετεράνος στα του Κόμματος, η Ντόρα Αμπράμοβνα Λαζούρκινα, σηκώθηκε αποφασισμένη και με στεντόρεια φωνή είπε: «Σύντροφοι, μπόρεσα να επιβιώσω στις πιο δύσκολες στιγμές μόνο και μόνο επειδή κουβαλούσα τον Λένιν στην καρδιά μου και πάντα τον συμβουλευόμουν για το τι να κάνω. Χθες τον συμβουλεύτηκα ξανά. Στεκόταν εκεί μπροστά μου σαν να ήταν ζωντανός και μου αποκρίθηκε: «Είναι ενοχλητικό να βρίσκομαι δίπλα στον Στάλιν, που έκανε τόσο κακό στο Κόμμα».

Άλλωστε ο Βλαντιμίρ Λένιν, αρχικά εκτιμούσε τον Ιωσήφ Στάλιν ως έναν σκληρό, εργατικό και ικανό οργανωτή, αλλά η σχέση τους χειροτέρεψε και άρχισε να γίνεται βαθιά δύσπιστη προς το τέλος της ζωής του Λένιν. Με λόγια απλά ο Λένιν σιχαινόταν τον Στάλιν! Ο Χρουστσόφ ήταν ο επόμενος ομιλητής· διάβασε ένα διάταγμα που όριζε την απομάκρυνση της σορού του Στάλιν. Λίγες μέρες αργότερα, ο ταριχευμένος Στάλιν απομακρύνθηκε αθόρυβα από το μαυσωλείο. Δεν υπήρξαν τελετές ή φανφάρες. Όλα έγιναν στα γρήγορα και σχεδόν λαθραία. Γιατί;
Μην τους αντιληφθεί η Ιστορία και τους κυνηγήσει; Μην το πληροφορηθούν όσοι κακόπαθαν από τον Στάλιν και χιμήξουν σαν αγριεμένα σκυλιά και κατασπαράξουν το βαλσαμωμένο κορμί του Δημίου; Μην ξυπνήσουν οι (πάντα και παντού υπάρχουν τέτοιοι) νοσταλγοί της τυραννίας και «αναστήσουν» τον κοιμώμενο μακελάρη; Ό,τι και να σκέφτηκαν οι αρμόδιοι δίκιο θα ‘χαν.

«Τι μου κάνετε, καθάρματα;»

Περίπου 30 από τους πιο πιστούς (και σιωπηλούς) αξιωματικούς και στρατιωτικό προσωπικό της KGB συμμετείχαν στην επιχείρηση. Οι συγγενείς του Στάλιν δεν προσκλήθηκαν καν. «Μεταφέρθηκε το φέρετρο με τη σορό του, υπό γωνία 45 μοιρών. Φάνηκε ότι επρόκειτο να ανοίξει τα μάτια του και να ρωτήσει: "Τι μου κάνετε, καθάρματα;"», θυμήθηκε ο Αλεξάντερ Σέλεπιν, ο ευαίσθητος επικεφαλής της KGB.

Και ο Στάλιν εκδιώχθηκε σιωπηλά από τον τόπο όπου τον εξέθεταν (που από τότε ονομάζεται μόνο Μαυσωλείο Λένιν) και για να μην εκτίθενται περισσότερο στον λαό τον έχτισαν με τσιμεντόλιθους περίπου 90 μέτρα από το Μαυσωλείο, κοντά σε άλλους, δευτερεύοντες ηγέτες, της Ρωσικής Επανάστασης, που βρίσκεται κοντά στο Τείχος του Κρεμλίνου, μισοκρυμμένο από δέντρα.

Τον Στάλιν… συνάντησαν εκεί, στην ταπεινή κρύπτη του, ο σπουδαίος συγγραφέας Μαξίμ Γκόρκι, ο αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Δέκα Ηέρες που Συγκλόνισαν τον Κόσμο» Τζον Ριντ και χρόνια μετά τον βρήκαν ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ, ο Γιούρι Αντρόπωφ, ο Γιούρι Γκαγκάριν… Τον Νικήτα Χρουτσόφ, που «ξεσκέπασε» τα εγκλήματα του Στάλιν και έσυρε τον Ατσαλένιο Άνθρωπο από το μεγαλοπρεπές Μαυσωλείο στο Τείχος, οι Σοβιετικοί τον έθαψαν στο Κοιμητήριο Νοβοντεβίτσι, όπως και τον άνθρωπο που «έθαψε» τη Σοβιετική Ένωση, τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ… Και οι δυο- σίγουρα- δεν θα ήθελαν να συναγελάζονται με τη μούμια του Στάλιν… (αλλά και για άλλους λόγους που οι Ρώσοι γνωρίζουν καλά, αλλά δεν τολμούν ούτε να σκεφτούν πια...).
Λίγες εβδομάδες μετά την ανακομιδή, μια απλή, μαύρη σαν την ψυχή του γρανιτένια πέτρα σημάδεψε τον τάφο με την απλή επιγραφή: «Ι.Β. ΣΤΑΛΙΝ 1879–1953». Το 1970, στήθηκε πάνω από τον τάφο μια μικρή προτομή, έτσι για να μην στριφιγυρίζει στον τάφο του ο Στάλιν.

Από τους πιο σκληρούς και διεστραμμένους δικτάτορες 

Και μην λησμονούμε: ο Ο Ιωσήφ Βησαριώνοβιτς Τζουγκασβίλι που έμεινε στην Ιστορία με το ψευδώνυμό του: Στάλιν (ατσάλι, δηλαδή), έγινε γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης το 1922, μετά το θάνατο του Λένιν, επικρατώντας του Τρότσκι (τον οποίο κυνήγησε μέχρι του οικτρού θανάτου). Στη δεκαετία του '30, ο Στάλιν, εξάλειψε κάθε αντιπολίτευση μέσω σκληρού συστήματος βίας, τρομοκρατίας και εξορίας, και παγίωσε την εξουσία του την εποχή των Μεγάλων Εκκαθαρίσεων (1936-1938)· υπήρξε από τους πιο σκληρούς δικτάτορες της παγκόσμιας ιστορίας αλλά η συμβολή του υπήρξε καθοριστική στην εκβιομηχάνιση της Σοβιετικής Ένωσης και στην νίκη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ήταν ο άνθρωπος που είχε δώσει διαταγή κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: «όποιος υποχωρεί εκτελείται επιτόπου» και μάλιστα κάνοντας χιούμορ είχε πει αργότερα: «Στον σοβιετικό στρατό χρειάζεται περισσότερο θάρρος για να υποχωρήσεις παρά για να επιτεθείς»…

Ο Στάλιν είναι ο μόνος άνθρωπος που θάφτηκε στο Τείχος του Κρεμλίνου χωρίς επιμνημόσυνη δέηση, μπάντα να παιανίζει ή πυροτεχνήματα…
Μια μέρα σαν σήμερα, στις 31 Οκτωβρίου του 1961, δηλαδή, είχε δοκιμαστεί από τους Σοβιετικούς, στο αρχιπέλαγος Νόβαγια Ζεμλιά, ο «Τσαρός», η ισχυρότερη πυρηνική βόμβα που σχεδιάστηκε ποτέ· έτσι, την επόμενη μέρα, οι τίτλοι των εφημερίδων αφιερώθηκαν στη Βόμβα Τσάρος και το ξέθαμα του Στάλιν πέρασε στα μονόστηλα!
Ο Στάλιν ήταν εκείνος που είχε πει με νόημα: «Η ευγνωμοσύνη είναι μια αρρώστια από την οποία υποφέρουν τα σκυλιά». Και οι επίγονοί του, πίανοντας το... νόημα τού το απέδειξαν με τον καλύτερο τρόπο…