1966-2026: Εξήντα χρόνια ΜΙΕΤ

Το 1966 η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, στο πλαίσιο του εορτασμού των 125 χρόνων από την ίδρυσή της, αποφάσισε να ιδρύσει ένα μορφωτικό ίδρυμα με σκοπό την ανάπτυξη των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών. Το φιλόδοξο εγχείρημα όμως επρόκειτο να ανακοπεί βίαια ένα μόλις χρόνο μετά, με το στρατιωτικό πραξικόπημα.

Έτσι το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, το ΜΙΕΤ, όπως έγινε γνωστό στο ευρύτερο κοινό, εγκαινιάζει ουσιαστικά τη δράση του το 1974, όταν ο Γεώργιος Μαύρος, τότε Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, επαναφέρει με νομοθετική ρύθμιση τη διασαλευμένη τάξη στο Ίδρυμα.

Η παρουσία του ΜΙΕΤ στο χώρο των γραμμάτων αρχίζει στα τέλη του 1977, όταν κυκλοφορούν οι πρώτες του εκδόσεις. Με την πάροδο των χρόνων η εκδοτική του δραστηριότητα θα κλιμακωθεί, ενώ παράλληλα η προσφορά του ΜΙΕΤ θα αρχίσει να επεκτείνεται σταδιακά και σε άλλους τομείς της πνευματικής δραστηριότητας, με ποικίλες μορφές.

Εδώ και εξήντα χρόνια, χάρη στη διαρκή στήριξη της Εθνικής Τράπεζας, το ΜΙΕΤ έχει αναπτύξει ένα ευρύ φάσμα πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Οι εκδόσεις, τα αρχεία και οι συλλογές του αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη και αστείρευτη πηγή για την προαγωγή του ελληνικού πολιτισμού.

(Credits video: Ελένη Κατρακαλίδη)

Ο κατάλογος των εκδόσεων σήμερα αριθμεί περισσότερους από 600 τίτλους, ενώ κάθε χρόνο προστίθενται και νέοι τίτλοι. Η Συλλογή Έργων Τέχνης περιλαμβάνει γύρω στα 7.000 έργα, και το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο διαθέτει μια αξιόλογη συλλογή χειρογράφων, παλαιτύπων και σπάνιων εκδόσεων. Ως διαχειριστής του Κληροδοτήματος Αλέξη Μινωτή εις μνήμη Κατίνας Παξινού, το ΜΙΕΤ χορηγεί κάθε χρόνο υποτροφίες σε φοιτητές και εκδίδει βιβλία για το θέατρο.

Οι συλλογές και τα αρχεία του Ιδρύματος τροφοδοτούν, ανάλογα με τις ανάγκες, και τις εκθέσεις που διοργανώνει συστηματικά το ΜΙΕΤ. Το 2009 η ένταξη του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ) στο ΜΙΕΤ θα εγκαινιάσει μια νέα εποχή, εμπλουτίζοντας τις συλλογές και το δυναμικό του Ιδρύματος και διευρύνοντας σημαντικά την αποστολή και το φάσμα των δραστηριοτήτων του, καθώς πρόκειται για μία από τις βασικότερες εστίες προαγωγής και παραγωγής έρευνας στο χώρο των ανθρωπιστικών σπουδών.

Συνέντευξη Τύπου

Στη Συνέντευξη Τύπου για τα 60 χρόνια του Ιδρύματος, ο πρόεδρος του ΔΣ της Εθνικής Τράπεζας και πρόεδρος του ΜΙΕΤ κ. Γκίκας Χαρδούβελης σημείωσε στην ομιλία του «Πριν από εξήντα χρόνια, σε μία ασταθή και ταραχώδη περίοδο για τη χώρα μας, η πρώτη ελληνική τράπεζα, η Εθνική, δημιουργούσε την πρώτη τράπεζα πολιτισμού στην Ελλάδα, το ΜΙΕΤ. Η Εθνική Τράπεζα, έβαλε με αυτή την επιλογή τη δική της σφραγίδα, στο πολιτικό γίγνεσθαι του τόπου μας. Σήμερα, στο κατώφλι της νέας εποχής, το στοίχημα είναι το άνοιγμα του πεδίου δράσης του ΜΙΕΤ στο ευρύ κοινό και σε ευρύτερη γκάμα ερευνητικών δραστηριοτήτων. Στα αρχεία του ΜΙΕΤ έχει συγκεντρωθεί τεράστιος πλούτος γνώσης. Αυτός ο πλούτος θα προσπαθήσουμε να ξεκλειδωθεί και να αξιοποιηθεί από όλους τους Έλληνες που διψούν για έγκυρη και εύληπτη πληροφόρηση με σύγχρονο τρόπο.

Έχουμε μαζί μας τους πνευματικούς ανθρώπους που άμεσα και έμμεσα διαπλάθουν τη συλλογική μας συνείδηση και ταυτότητα. Σε δεύτερο στάδιο θα επιδιώξουμε να τους προσελκύσουμε στις εγκαταστάσεις μας ώστε να συμμετέχουμε πιο ενεργά στην πρωταρχική έρευνα των Αρχείων και την παραγωγή επιστημονικής γνώσης».

Με τη σειρά του ο κ. Κώστας Κωστής, διευθυντής του Ιδρύματος και ομότιμος καθηγητής στο ΕΚΠΑ, αναφέρθηκε στις δράσεις και στις επικείμενες συνεργασίες του Ιδρύματος, έκανε αναφορά στις εκδηλώσεις και τις εκδόσεις που πρόκειται να γίνουν και ευχαρίστησε την Εθνική Τράπεζα για τη στήριξή της στο έργο του ΜΙΕΤ όλα αυτά τα χρόνια.

Δράσεις - Εκθέσεις - Συναντήσεις - Εκδηλώσεις για τα 60χρόνια

Το 2026 σηματοδοτεί 60 χρόνια δημιουργικής πορείας του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις για τα 60 χρόνια του Ιδρύματος στοχεύουν να αναδείξουν τον πολυδιάστατο ρόλο του ΜΙΕΤ και να ενισχύσουν τη δημόσια παρουσία του, με έμφαση στην επιστημονική εγκυρότητα, την ποιότητα και την εξωστρέφεια.

Πυλώνες

Οι επετειακές δράσεις αναπτύσσονται γύρω από τους βασικούς πυλώνες δράσης του Ιδρύματος:

• Επιστημονικές συναντήσεις
• Εκδόσεις
• Εκθέσεις
• Εκπαίδευση – Επιμόρφωση
• Εκδηλώσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατεύθυνση της εξωστρέφειας και της επικοινωνίας. Πρωτεύοντα ρόλο έχει ο λογότυπος του Ιδρύματος, που συμβολίζει τόσο την πορεία του στον χρόνο, όσο και μια ανανεωμένη προοπτική: σε πλήρη ετοιμότητα να αφουγκραστεί και να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εποχής μας, διαφυλάσσοντας την ποιότητα στο χώρο της παιδείας και του πολιτισμού. Η νέα οπτική ταυτότητα του Ιδρύματος αποτυπώνει με σύγχρονο τρόπο, τον ιστορικό, πολιτιστικό και θεσμικό του χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει με έναν διακριτό τρόπο τον δεσμό του με την Εθνική Τράπεζα.

(Motion graphics: Βασίλης Σκάνδαλος)

2026 Εκδηλώσεις

Από τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις ξεχωρίζουν:

• η έκθεση «60 χρόνια ΜΙΕΤ. Αναγνώσεις μιας συλλογής» στο Μουσείο Μπενάκη (Φεβρουάριος–Απρίλιος),
• οι Συναντήσεις με προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού (τον Μάρτιο ο Ισραηλινός σκηνοθέτης Amos Gitai, τον Οκτώβριο ο αρχιτέκτονας Sir David Adjaye),
• οι μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις του Ιουνίου στα εμβληματικά κτίρια του ΜΙΕΤ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (τζαζ, κλασική μουσική και λυρικό τραγούδι),
• το Summer School Παλαιογραφίας στην Πάτμο,
• η έκθεση «Ξεδιπλώνοντας», σε συνεργασία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος,
• και τέλος το συνέδριο στη Σύρο «Εξορία, φυγή και εκτοπισμός στα νησιά του Αιγαίου», σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Από τις δράσεις των πλούσιων αρχείων του ΜΙΕΤ, εξέχουσα θέση έχει η παραγωγή ντοκιμαντέρ 6 + 1 επιστολές προς την Έλλη Λαμπέτη των Βασίλη Λούρα και Μιχάλη Ασθενίδη, το οποίο βασίζεται σε υλικό από το αρχείο της σπουδαίας ηθοποιού.

Τέλος, τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, σε συνεργασία με τη Museotek, εμπλουτίζονται συνεχώς με έμφαση στην ομογένεια και τα σχολεία σε απομονωμένες περιοχές της Ελλάδας, ενισχύοντας έτσι τον εκπαιδευτικό ρόλο του Ιδρύματος.