Η δύσκολη συνύπαρξη του ΟΗΕ και του Τραμπ

Στις 23 Ιουλίου 2025 το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης γνωμοδότησε ότι η μη λήψη μέτρων για την προστασία του κλίματος εκ μέρους των κρατών συνιστά παραβίαση των υποχρεώσεών τους απέναντι των πολιτών. Στις 20 Μαΐου 2026, ο ΟΗΕ συμφωνώντας με το Δικαστήριο, ενέκρινε με ψήφους 141 έναντι 8 παρεμφερές ψήφισμα: τα κράτη έχουν νομική υποχρέωση αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Υπέρ ψήφισαν οι χώρες της ΕΕ, όπως και η Ελλάδα, ενώ κατά ψήφισαν οι ΗΠΑ, η Ρωσία, το Ισραήλ, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, η Λιβερία, η Λευκορωσία και η Υεμένη. Υπήρξαν 28 αποχές, μεταξύ των οποίων πετρελαιοπαραγωγές χώρες, η Ινδία, η Τσεχία και η Τουρκία, η οποία θα φιλοξενήσει την επόμενη σύνοδο για το κλίμα COP31.

Η Τουρκία έδειξε με την αποχή της ότι ανέλαβε τη σύνοδο για το κλίμα όχι επειδή έχει ευαισθησία στο ζήτημα αλλά για λόγους πολιτικής προβολής. Το Ισραήλ και η Ρωσία με τη σειρά τους έδειξαν πλήρη αδιαφορία για το μέλλον του πλανήτη, ενώ οι ΗΠΑ του Τραμπ κατασκευάζουν τη δική τους εικονική πραγματικότητα σύμφωνα με τις ρηξικέλευθες διατυπώσεις του προέδρου.

Για παράδειγμα, ο Τραμπ χρησιμοποιεί τη φράση «καθαρός, όμορφος άνθρακας» συγχέοντας τον ορυκτό άνθρακα με τις τεχνολογίες δέσμευσής του από την ατμόσφαιρα και αποθήκευσης, οι οποίες ονομάζονται «τεχνολογίες καθαρού άνθρακα». Αυτές οι τεχνολογίες είναι μικρής κλίμακας και δεν δικαιολογούν για την ώρα μεγάλες προσδοκίες.

Ο ίδιος έχει δηλώσει: «Ο όρος παγκόσμια θέρμανση δημιουργήθηκε από τους Κινέζους ώστε να κάνει την αμερικανική βιομηχανία μη ανταγωνιστική». Κάποιος θα έπρεπε να του πει ότι ήδη το 1856 μια σπουδαία Αμερικανίδα επιστήμονας και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, η Eunice Foote, είχε ανακαλύψει την ιδιότητα του διοξειδίου του άνθρακα να παγιδεύει θερμότητα σε μια της δημοσίευση στο περιοδικό Science. Η ίδια σημείωσε ότι οι μεταβολές του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα μπορούσαν να μεταβάλουν το κλίμα. Είναι πιθανό αν το μάθαινε ο πρόεδρος να τη χαρακτήριζε κομμουνίστρια.

Σε μια του συνέντευξη με τον πλουσιότερο άνθρωπο του πλανήτη, τον Μασκ στην πλατφόρμα Χ είπε ότι η άνοδος της θάλασσας θα δημιουργήσει «περισσότερα παραθαλάσσια οικόπεδα». Μάλιστα.

Τον χειμώνα ανέβασε το σχόλιο: «Έχει δριμύ κρύο και χιονίζει στη Νέα Υόρκη – χρειαζόμαστε την κλιματική υπερθέρμανση!». Αν ρωτούσε έναν ειδικό θα μάθαινε ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί παγωμένες εισβολές ανέμων από την Αρκτική, μέσω της μεταβολής της κίνησης του πολικού αεροχείμαρρου. Ψιλά γράμματα για έναν άνθρωπο που αυτοχαρακτηρίζεται «σταθερή ιδιοφυΐα».

Εμείς όμως ελπίζουμε να επισκεφτεί την Ελλάδα το 2026 και να μας ανυψώσει το παγκόσμιο στάτους. Οπωσδήποτε θα διδαχτούμε απ’ αυτόν πολλά για το πώς να διαχειριζόμαστε τη χώρα μας.

Σε μεγάλο βαθμό τέτοια περιστατικά θα ήταν διασκεδαστικά αν δεν είχαν συνέπειες σε όλους. Η περιβαλλοντική του αδιαφορία επηρεάζει το κλίμα όλου του πλανήτη, οι δασμοί που επιβάλλει κατά βούληση έχουν παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες και ο πόλεμος στο Ιράν ανέβασε τις τιμές σε πολλά είδη σε μια εποχή που ο μέσος πολίτης στενάζει οικονομικά.

Ο ίδιος όμως φροντίζει επιμελώς τα κεκτημένα του. Πρόσφατα μήνυσε την αμερικανική εφορία για 10 δισεκατομμύρια δολάρια επειδή κάποιος ιδιωτικός εργολάβος διέρρευσε δεδομένα των φορολογικών δηλώσεων του ίδιου, της εταιρείας του και δύο από τους γιους του. Με δεδομένο ότι ο ίδιος διορίζει και παύει τον επικεφαλής της εφορίας, ή μήνυση ισοδυναμούσε με μήνυση εναντίον του εαυτού του. Είναι γνωστό ότι η αμερικανική εφορία είναι από τις αυστηρότερες στον κόσμο. Εντούτοις, συμβιβάστηκε κατά πρωτοφανή τρόπο με τον Τραμπ ώστε να εξαιρεθεί ο ίδιος, η οικογένειά του και οι επιχειρήσεις του από κάθε τρέχοντα ή μέλλοντα φορολογικό έλεγχο. Ο συμβιβασμός προέβλεψε και μια επίσημη συγγνώμη προς εκείνον και την οικογένειά του. Καθώς έγραψε ο καθηγητής της νομικής David Cole, «Φαντάζεται κανείς τον Τραμπ να στέκεται μπροστά σε έναν καθρέφτη και να λέει ‘Λυπάμαι’. Θα είναι η πρώτη φορά στη ζωή του που ζητάει συγγνώμη. Υποθέτω ότι από κάπου πρέπει κανείς ν’ αρχίσει».

Φυσικά δεν πρόκειται να ζητήσει συγγνώμη για την περιβαλλοντική, ανθρωπιστική και οικονομική ζημιά που έχει προκαλέσει στον πλανήτη. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει επίγνωση και γενναιότητα.