Η 31η Σύνοδος για το Κλίμα σε έναν κόσμο παραλόγου και αμυδρής ελπίδας

Τα ΜΜΕ δεν θεωρούν ότι είναι σημαντικό νέο. Η Σύνοδος του ΟΗΕ για το Κλίμα ή Cop31, η οποία ξεκίνησε τη Δευτέρα, 9 Νοεμβρίου στην Αττάλεια της Τουρκίας υπό την προεδρία της Αυστραλίας δεν ανταγωνίζεται την εξαντλητική κάλυψη που επιφυλάσσουν τα μεγάλα μέσα στις απάτες, στους φόνους και στους λαϊκούς τραγουδιστές. Τα υπαρξιακά προβλήματα του πλανήτη δεν πουλούν στο εμπόριο της ενημέρωσης. Παλαιότερα οι Cop ήταν πρωτοσέλιδες.

Πέρα από την έλξη που ασκούν τα σκάνδαλα και οι ζωές των διασήμων, υπάρχουν βαθύτεροι λόγοι της έλλειψης ενημέρωσης σε τέτοια προβλήματα. Καθημερινά ακούμε για πολέμους, γενοκτονίες ή τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης. Κουραζόμαστε.

Ταυτόχρονα οι περισσότεροι καταπιεζόμαστε από την ακρίβεια και τις στάσιμες αποδοχές, παρόλο που η κυβέρνηση μας λέει ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες όπως το ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος σε ποσοστό του ΑΕΠ βελτιώνονται διαρκώς. Δεν λέει όμως ότι ο μεγάλος πλούτος καταλήγει σε λίγους και ότι η αύξηση στις δαπάνες κοινωνικής προστασίας το 2025 κατά 0,6% βρισκόταν στον πάτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολύ κάτω από τον πληθωρισμό. Καθώς είπε στο μακρινό 1960 στη Βουλή ο Γεώργιος Παπανδρέου απαντώντας στον Κωνσταντίνο Καραμανλή: «Όταν οι αριθμοί ευημερούν, οι άνθρωποι δυστυχούν». Και όταν δυστυχούν οι άνθρωποι δεν έχουν διάθεση ν’ ασχοληθούν με κάτι πολύπλοκο όπως είναι η κλιματική κρίση.

Επιπροσθέτως, η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί απάτη το ζήτημα του κλίματος και οι περισσότερες κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας, δεν θέλουν να δυσαρεστήσουν τον Τραμπ. Μια μικρή αποστασιοποίηση μόνο άρχισε να διαφαίνεται όταν οι Αμερικανοί απέρριψαν εμφατικά στις πρόσφατες εκλογές τις αλλοπρόσαλλες πολιτικές του. Χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ όμως στις συνόδους του κλίματος, οι αποφάσεις στερούνται κύρους.

Επομένως τι νόημα έχει μία ακόμη συνάντηση για κάτι που δεν ενδιαφέρει πολλούς; Η απάντηση βρίσκεται μόλις έξω από τα παράθυρά μας. Εκεί συμβαίνουν καύσωνες, πλημμύρες, ξηρασίες, διαβρώσεις των ακτών, αδυναμία εργασίας στο ύπαιθρο κάτω από υψηλές θερμοκρασίες, καινοφανείς νόσοι, καταστροφές της γεωργικής παραγωγής και άλλα. Πέραν τούτων, η οικονομία κάθε χώρας θίγεται άμεσα. Η αντασφαλιστική εταιρεία Swiss Re (ασφαλίζει τις ασφαλιστικές εταιρείες) έχει εκτιμήσει το παγκόσμιο ετήσιο κόστος της κλιματικής κρίσης σε έτη αιχμής στα 300 δισεκατομμύρια δολάρια. Για τη χώρα μας η Τράπεζα της Ελλάδος εκτίμησε το μέσο ετήσιο κόστος στα 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ, κυρίως λόγω ερημοποίησης, διάβρωσης των ακτών και καταστροφής των υποδομών.

Οι κυβερνήσεις δρουν συχνά παράλογα. Το 30% της ενέργειας στην Τουρκία, η οποία φιλοξενεί την Cop31, προέρχεται από άνθρακα, το πλέον βρόμικο καύσιμο, ενώ σχεδιάζει να αυξήσει αυτό το ποσοστό. Η Αυστραλία που διευθύνει τη Σύνοδο καλύπτει το 25% των αναγκών της με το ίδιο καύσιμο και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα εξαγωγής άνθρακα παγκοσμίως.

Στην πρόσφατη ολομέλεια του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Μίλιμπαντ, προειδοποίησε σε ιδιωτική συνάντηση τους υπουργούς εξωτερικών της ΕΕ και της Κένυας ότι, σύμφωνα με έκθεση των μυστικών υπηρεσιών της Βρετανίας, η κατάρρευση των φυσικών συστημάτων λόγω κλιματικής κρίσης μπορεί να οδηγήσει σε συρράξεις, μεταναστεύσεις και έλλειψη τροφής. Ο Στάρμερ είχε αποκρύψει αυτή την έκθεση από τους πολίτες.

Η επίσημη απουσία των ΗΠΑ από τις συνόδους επιτρέπει σε χώρες που παράγουν πετρέλαιο όπως η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία και η Βενεζουέλα να σαμποτάρουν το τελικό κείμενο συμπερασμάτων. Η Ελλάδα είναι υπέρ της πράσινης ενέργειας αλλά και υπέρ των νέων εξορύξεων, σε μια κρίση αντίφασης.

Το Όσκαρ όμως του παραλόγου πηγαίνει δικαιωματικά στον ίδιο τον Τραμπ. Το 2020 πρότεινε στους επιστήμονες την έγχυση στον ανθρώπινο οργανισμό απολυμαντικού για την αντιμετώπιση του κορονοϊού, όταν άκουσε ότι η χλωρίνη και η ισοπροπυλική αλκοόλη σκοτώνουν τον ιό. Το 2019 είχε ισχυριστεί ότι ο θόρυβος από τις ανεμογεννήτριες προκαλεί καρκίνο. Και βέβαια η κορυφαία του «επιστημονική» ανακάλυψη είναι ότι η κλιματική αλλαγή είναι φάρσα.

Παρά τις προηγούμενες τριάντα συνόδους δεν επετεύχθη η συγκράτηση της θερμοκρασιακής ανόδου στον 1,5οC που ήταν ο στόχος της συμφωνίας του Παρισιού. Τώρα μιλάμε για συγκράτηση στον 1,8οC. Εντούτοις η παρούσα πορεία οδηγεί στους καταστροφικούς 2,6οC - 3οC. Πρόκειται για παγκόσμια πολιτική αποτυχία. Οι περισσότερες βαρύγδουπες ομιλίες στις συνόδους των ηγετών μας ήταν αέρας κοπανιστός.

Προς τι λοιπόν η Σύνοδος; Είναι καλύτερα τα έθνη να συνομιλούν αντί να κλείνονται στον μικρόκοσμό τους. Μετά την αποτυχία της περυσινής συνόδου στη Βραζιλία, εκπρόσωποι εξήντα χωρών συγκεντρώθηκαν τον περασμένο Απρίλιο στην Κολομβία και αποφάσισαν τη δική τους απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία χάραξαν ήδη τους οδικούς χάρτες τους προς αυτή την κατεύθυνση. Στη Βραζιλία, χάρις στην επανεκλογή του Λούλα, αποφεύχθηκε η απειλούμενη καταστροφή του Αμαζονίου από τον Μπολσονάρο. Η Κίνα κάνει μεγάλα βήματα προς τις ανανεώσιμες πηγές, έστω και για οικονομικούς λόγους επειδή πουλάει φθηνά φωτοβολταϊκά συστήματα και ηλεκτρικά οχήματα. Οι νέοι που τώρα ψηφίζουν και διαδηλώνουν στους δρόμους, μεταξύ άλλων ζητούν άμεσα μέτρα για την κλιματική κρίση. Στη Σερβία ήταν οι νέοι εκείνοι που γκρέμισαν μια διεφθαρμένη κυβέρνηση και στην Ουγγαρία οι ψηφοφόροι έδιωξαν τον αυταρχικό Ορμπάν.

Οι πολίτες είναι κουρασμένοι από τη διαφθορά, την ατιμωρησία, τις χαώδεις ανισότητες, την αδιαφορία για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, τον αυταρχισμό, τους πολέμους. Βαθμιαία επιβάλλουν την αλλαγή. Και οι σύνοδοι για το κλίμα είναι ένα μέρος αυτής της διαδικασίας.