Γιατί το ΣτΕ ακύρωσε τις άδειες τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων - Τι απαντά το υπουργείο Παιδείας

Το σκεπτικό της απόφασης για την ακύρωση της άδειας λειτουργίας τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων εξηγεί το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), την ώρα που το υπουργείο Παιδείας δίνει τη δικιά του απάντηση.

Υπενθυμίζεται ότι το ΣτΕ ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών στο σύνολό τους για τα CITY College University of York, Keele University και Anatolia College.

Το ΣτΕ αναφέρει στην ανακοίνωσή του:

«Δημοσιεύθηκαν σήμερα οι 1167-72/2026 αποφάσεις της επταμελούς συνθέσεως του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (Πρόεδρος: Δ. Κυριλλόπουλος, Εισηγητής: Ε. Αργυρός, Πάρεδρος) που αφορούν τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).

Με τις αποφάσεις αυτές επαναλήφθηκαν τα κριθέντα στις 1919 και 1920/2025 αποφάσεις της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα ΝΠΠΕ, σύμφωνα με τις οποίες δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχόμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στη GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίο διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο σπουδών και η ακαδημαϊκή ελευθερία. Επίσης, απερρίφθη ο λόγος ακυρώσεως ότι τα προσφερόμενα από τα ΝΠΠΕ προγράμματα σπουδών θα έπρεπε να έχουν αναγνωρισθεί από το μητρικό ίδρυμα και τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο εδρεύει αυτό, διότι τα προσφερόμενα προγράμματα σπουδών περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία μεταξύ μητρικού ιδρύματος και ΝΠΠΕ με βάση την οποία το μητρικό ίδρυμα ελέγχει το ΝΠΠΕ.

Περαιτέρω, το Γ΄ Τμήμα εξέτασε επιμέρους ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και τη νομιμότητα της διοικητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Συγκεκριμένα:

Με τις 1167 και 1169/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τις οποίες χορηγήθηκε άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι o Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος ήταν αρμόδιος να βεβαιώσει ότι το ΝΠΠΕ διαθέτει κατάλληλες κτιριακές υποδομές, παρέλειψε να διαπιστώσει αμελλητί και, πάντως, μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τη συμμόρφωση του παραρτήματος ΝΠΠΕ στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει ο ΕΟΠΠΕΠ, κατόπιν επιτόπιου ελέγχου, και αφορούσαν τη διενέργεια κτιριολογικών προσαρμογών και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.

Με την 1171/2021 απόφαση ακυρώθηκε πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία διαμορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα και, συνεπώς, μπορούσε να προκληθεί υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.

Τέλος, με τις 1168, 1170 και 1172/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών αφενός, λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ (με τις 1167, 1169 και 1171/2026 αποφάσεις) και, αφετέρου, διότι τα στοιχεία, που περιέχονται στο Παράρτημα της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, με βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, προς τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ, όπως ορίζουν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024».

Τι απαντά το υπουργείο Παιδείας

Από την πλευρά του το υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι είναι συνταγματικό το θεσμικό πλαίσιο και ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν στην εφαρμογή του, ενώ καθησυχάζει τους φοιτητές, λέγοντας ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για κανέναν.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Με τις σημερινές αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας:

1. Επιβεβαιώνεται εκ νέου η συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Όχι μόνο δεν διατυπώνεται οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς τη συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων του ν. 5094/2024, αλλά, αντιθέτως, επαναλαμβάνονται ρητά οι κρίσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπό τη μορφή Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.

2. Απορρίπτεται ο λόγος ακύρωσης που αφορούσε τη μη πιστοποίηση των προσφερόμενων προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα ή από τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο αυτό εδρεύει.

3. Οι πλημμέλειες που εντοπίζονται από το Δικαστήριο δεν αφορούν τον ν. 5094/2024, αλλά επιμέρους ζητήματα διοικητικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, αφορούν: α) την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, β) επιμέρους ζήτημα ως προς τη σύνθεση Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης που συγκροτήθηκε από την ΕΘΑΑΕ και γ) τη μη έγκαιρη έκδοση της απαιτούμενης διαπιστωτικής πράξης του ΕΟΠΠΕΠ σχετικά με τη συμμόρφωση προς παρατηρήσεις που αφορούσαν τις κτιριακές εγκαταστάσεις.

Πρόκειται, επομένως, όπως προκύπτει και από το περιεχόμενο των αποφάσεων, για θέματα εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και όχι για ζητήματα που αφορούν τον νόμο. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης και δεν δικαιολογεί ερμηνείες ή τίτλους που μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετική εντύπωση ως προς το περιεχόμενο και την έκταση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.

4. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που επιβεβαιώνεται και με τις σημερινές αποφάσεις είναι ότι η πολιτεία μερίμνησε δια της νομοθεσίας της ώστε να υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο προδιαγραφών για την αδειοδότηση και λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων, το οποίο ελέγχεται σε κάθε περίπτωση εξίσου αυστηρά και από τη δικαιοσύνη πάντα προς όφελος της εύρυθμης ακαδημαικής λειτουργίας.

5. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθώς και κάθε αρμόδιος φορέας, στο πλαίσιο των διακριτών αρμοδιοτήτων του, θα προβούν άμεσα σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται για την πλήρη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και των λοιπών αρμόδιων φορέων αντιμετωπίζονται από αυτούς, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και την ανεξαρτησία τους.

6. Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε φορέα, θα γίνουν άμεσα όλες οι αναγκαίες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών και την απρόσκοπτη συνέχεια των σπουδών τους. Το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή.

ΠΑΣΟΚ: Καταρρέει ο νόμος Πιερρακάκη

«Η ακύρωση των αδειών λειτουργίας και προγραμμάτων σπουδών τριών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων από το Συμβούλιο της Επικρατείας οδηγεί πλέον σε κατάρρευση του νόμου Πιερρακάκη και συνιστά εξέλιξη μείζονος σημασίας» τονίζει ο υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης.

«Είχαμε εξαρχής επισημάνει τα κενά του βαθμού συμμετοχής των μητρικών πανεπιστημίων και την κατ΄ ουσίαν ανωτατοποίηση κάποιων κολλεγίων σε πανεπιστήμια. Με αλεπάλληλες ερωτήσεις θέσαμε το θέμα της μη αποδεδειγμένης συμμετοχής του μητρικού πανεπιστημίου στα παράβολα και τις εγγυητικές επιστολές, στο κεφάλαιο αλλά και τη συμμετοχή τους στη διοίκηση. Συγχρόνως είχαμε θίξει με εμφατικό τρόπο τα προβλήματα των εγκαταστάσεων και τις άδειες που δόθηκαν χωρίς να πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις στις υποδομές.

Ακόμη, θίξαμε τα σοβαρά κενά στα προγράμματα σπουδών και τη μη πιστοποίηση των προγραμμάτων από τις αντίστοιχες αρχές πιστοποίησης ποιότητας των χωρών προέλευσης. Επιπρόσθετα, δεν υπήρχαν καν οι απαιτούμενες ως προς το εκάστοτε πρόγραμμα σπουδών εγκαταστάσεις, κάτι που προφανώς εντόπισε και το ΣτΕ στη δική του αξιολόγηση.

Οι δύο προσφυγές αφορούσαν τον τρόπο αδειοδότησης των ιδρυμάτων και τη διαδικασία έγκρισης των προγραμμάτων σπουδών του καθενός εκ των ιδρυμάτων.

Η μη συμμόρφωση των κτιριακών εγκαταστάσεων, η συμμετοχή προσώπων στη διαδικασία αξιολόγησης που ενέχουν πιθανότητα μεροληψίας, τα ελλιπή ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια στα προγράμματα σπουδών ήταν πιθανώς κάποιοι από τους λόγους που οδήγησαν το ΣτΕ στην ακύρωση των αδειών λειτουργίας.

Αναμένουμε την καθαρογραφή και δημοσίευση των αποφάσεων, ώστε να τοποθετηθούμε με θεσμική υπευθυνότητα και επί του περιεχομένου και του σκεπτικού τους. Επισημαίνουμε, δε, εκ των προτέρων ότι αυτά που θα αποκαλυφθούν για τις νέες αδειοδοτήσεις είναι δυστυχώς ακόμη χειρότερα.

Συνοψίζοντας, η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης για τη fast-track εμπορευματοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης υλοποιήθηκε με ένα νομοθετικό γονατογράφημα και η εφαρμογή του πλέον εξελίσσεται σε φιάσκο πρωτοφανών διαστάσεων.

Ωστόσο, για το φιάσκο αυτό, για εμάς στο ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να υπάρχει η λέξη δικαίωση. Δεν μπορούμε να μιλάμε για δικαίωση όταν εκατοντάδες φοιτητές και οι οικογένειές τους έχουν καταβάλει δίδακτρα, έχουν ξεκινήσει σπουδές, βλέπουν το μέλλον στο οποίο έχουν επενδύσει να καταρρέει. Οι ευθύνες της κυβέρνησης είναι μεγάλες και οφείλουν να αναληφθούν στο ακέραιο» υπογραμμίζει.

ΕΛΑΣ: Η βιασύνη της κυβέρνησης βάζει σε περιπέτειες εκατοντάδες εγγεγραμμένους φοιτητές

«Τρία παραρτήματα ιδιωτικών ιδρυμάτων πανεπιστημιακής εκπαίδευσης του εξωτερικού στην Ελλάδα δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν κατά την ακαδημαϊκή χρονιά που ξεκινά σε λίγες μέρες, καθώς το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από σχετική προσφυγή του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Π. Λαζαράτου ακύρωσε τόσο τις άδειες λειτουργίας τους, όσο και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους, λόγω νομικών προβλημάτων των κανονιστικών πράξεων που διέπουν την λειτουργία τους» αναφέρει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη.

Όπως τονίζει, «η βιασύνη και η προχειρότητα της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας ως προς τη νομοθέτηση και την εφαρμογή του Νόμου Πιερρακάκη (ν. 5094/2024) επιτείνει την ανασφάλεια δικαίου των πολιτών βάζοντας σε περιπέτειες εκατοντάδες εγγεγραμμένους φοιτητές/τριες στα ΝΠΠΕ.

Με σύνεση και υπευθυνότητα η ΕΛ.Α.Σ. και ο πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας έχουμε δεσμευτεί στην τήρηση της νομιμότητας και στην αναγκαία αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τα παραρτήματα διεθνών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Δε θα επιτρέψουμε την επικράτηση σκοπιμοτήτων και ασυδοσίας στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης στην πατρίδα μας» καταλήγει.

ΣΥΡΙΖΑ: Ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει να καταργηθεί

«Η σημερινή απόφαση του ΣτΕ, που ακυρώνει τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών τριών ιδιωτικών «πανεπιστημίων» που αδειοδοτήθηκαν, εκθέτει τον κυβερνητικό σχεδιασμό της ΝΔ και επιβεβαιώνει τις σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε η παράκαμψη του άρθρου 16. Καμία ασφάλεια δικαίου δε παράγεται από τον νόμο Πιερρακάκη, καμία εξασφάλιση σπουδών δεν δίνουν στη νέα γενιά της χώρας οι ακροβασίες γύρω από το σύνταγμα και η νομοθέτηση ερήμην του συντάγματος» σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ.

«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχείρησε να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος του δημόσιου πανεπιστημίου. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η δημιουργία ενός παράλληλου ιδιωτικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί τετελεσμένο. Ρητά, ξεκάθαρα, κατηγορηματικά.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ η θέση είναι καθαρή:

- Ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει να καταργηθεί.

- Να υπερασπιστούμε το άρθρο 16 στο γράμμα και το πνεύμα του.

- Η Παιδεία είναι κοινωνικό δικαίωμα, όχι εμπόρευμα.

Η Αριστερά δεν υπάρχει για να διαχειρίζεται ή να νομιμοποιεί τα τετελεσμένα της Δεξιάς. Οφείλει να τα ανατρέπει.

Και εδώ βρίσκεται η ουσιαστική πολιτική διαφορά μας από άλλες απόψεις που ακούστηκαν το τελευταίο διάστημα: Δεν πιστεύουμε ότι ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει απλώς να «διορθωθεί», να «αναμορφωθεί» ή να γίνει λίγο πιο αυστηρός. Πρέπει να καταργηθεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ είναι σήμερα η μόνη πολιτική δύναμη που το αναφέρει και το διατυπώνει ξεκάθαρα και με σαφήνεια».

Νέα Αριστερά: Να καταργηθεί ο Νόμος Πιερρακάκη τώρα!

«Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία ακυρώθηκαν οι άδειες λειτουργίας τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων (Keele, York και Anatolia), αποτελεί κόλαφο για την κυβέρνηση, αλλά και τα κόμματα που στηρίζουν την λειτουργία τέτοιων φορέων» αναφέρει η Νέα Αριστερά.

Όπως επισημαίνει, «η κυβέρνηση Μητσοτάκη έδωσε γη και ύδωρ στους επιχειρηματίες της ιδιωτικής μεταλυκειακής εκπαίδευσης, φτιάχνοντας και ψηφίζοντας τον αντισυνταγματικό Νόμο Πιερρακάκη. Αποδεικνύεται, όμως, πως οι ιδιώτες προφανώς δεν επιθυμούν να εξασφαλίσουν ούτε τις ελάχιστες και αποσπασματικές προϋποθέσεις λειτουργίας αυτών των φορέων, οδηγώντας σε ένα ακόμα μεγαλειώδες φιάσκο.

Οι μόνες ρεαλιστικές λύσεις που χωρούν αυτή τη στιγμή είναι:

- Η άμεση κατάργηση του Νόμου Πιερρακάκη

- Η απαγόρευση λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, όπως ορίζει ρητά το Άρθρο 16 του Συντάγματος

- Η κυβέρνηση πρέπει να μεριμνήσει άμεσα ώστε να επιστραφούν όσα δίδακτρα καταβλήθηκαν από τους επίδοξους σπουδαστές των ιδιωτικών πανεπιστημίων

- Να αποζημιωθούν πλήρως οι διδάσκοντες σε αυτούς τους φορείς

ΥΓ: Αλήθεια, θα αναθεωρήσουν την άποψή τους οι όψιμοι «αριστεροί» υποστηρικτές των ιδιωτικών πανεπιστημίων, που στηρίχθηκαν στον παιδαριώδη ισχυρισμό περί «ασφάλειας του δικαίου»; Ή θα συνεχίσουν να υψώνουν εισοδηματικά τείχη στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση;» διερωτάται η Νέα Αριστερά.