Η ακροδεξιά εισχωρεί στα σχολεία: Από τα «trends» του TikTok στις επιθέσεις και τις απειλές

Η ακροδεξιά ρητορική που τα τελευταία χρόνια έχει εισχωρήσει για τα καλά στην πολιτική, φαίνεται πως βρίσκει πλέον πρόθυμα μυαλά να την υιοθετήσουν όχι μόνο στην καθημερινότητα των ενηλίκων, αλλά και στα σχολεία όλης της χώρας.

Με τελευταία επίθεση αυτή κατά Αιγύπτιων μαθητών από μεγάλη ομάδα ανηλίκων στην περιοχή του Μεταξουργείου, τα κρούσματα βίας που έχουν ως βάση την εθνικότητα των θυμάτων έχουν αυξηθεί το τελευταίο διάστημα. Και δεν είναι μόνο αυτό που προκαλεί ανησυχία σε εκπαιδευτικούς και γονείς.

Πολλοί μαθητές και μαθήτριες φαίνονται πρόθυμοι να υιοθετήσουν ακραίες απόψεις, να μιλήσουν με κολακευτικά λόγια για άτομα που έχουν καταδικαστεί ως επικεφαλής εγκληματικών ομάδων αλλά επιστρέφουν εμμέσως στην πολιτική, να ζωγραφίσουν φασιστικά σύμβολα σε σχολικούς τοίχους, όπως επίσης και να υιοθετήσουν ακραία ρητορική, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα. Ασκώντας βία, σε διάφορες μορφές, κατά παιδιών, συμμαθητών και συμμαθητριών, που έρχονται από ξένες χώρες.

Για το θέμα μίλησαν στο Mega οι Παναγιώτης Γιαννόπουλος, μέλος του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας, Ολυμπία Γεωργά, εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας και μέλος του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας και η ψυχολόγος, Βέρα Αθανασίου.

Δεκάδες περιστατικά σε διαφορετικές ηλικίες

«Ο Αιγύπτιος είναι θύμα ναυαγίου, έχει επιζήσει από ναυάγιο και πήγε να πεθάνει από μαχαίρι και είναι ένα παιδί χωρίς γονείς εδώ, μια πολύ βαριά περίπτωση. Δεν είναι ακόμα εντελώς εκτός κινδύνου. Θα ξαναπάμε σήμερα στο νοσοκομείο να μάθουμε νεότερα.

Δεν ξέρουμε βέβαια ακόμα αν το περιστατικό είναι όντως ρατσιστικό, αλλά και ρατσιστικό να μην είναι, είναι σίγουρα στοιχείο μιας κατάστασης όπου συμμορίες επιτίθενται και σφάζουν όποιον βρίσκουν, ειδικά άμα έχει λίγο σκούρο δέρμα. Πέρα από αυτό όμως, υπάρχουν δεκάδες περιστατικά που έχουμε καταγράψει όλων των ειδών σε πολλές διαφορετικές ηλικίες.

Υπάρχει αυτή την στιγμή μια κατάσταση στην οποία υπάρχει σε όλα τα σχολεία είτε απειλές είτε προπηλακισμοί, είτε αναγραφή συνθημάτων, είτε ευθείες απειλές σε καθηγητές και εκπαιδευτικούς και γονείς ακόμα. Μέσα σε ένα γενικό κλίμα ανόδου της ακροδεξιάς και των φασιστικών απόψεων σε μια σειρά, σε μια σειρά χώρες, όπως το βλέπουμε. Αυτή τη στιγμή, αυτοί οι άνθρωποι αισθάνονται ότι είναι πάνω στο κύμα και προσπαθούν να επιβάλουν με αυτόν τον τρόπο τις απόψεις τους, παρότι είναι μειοψηφία. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό.

Είναι όλες οι ηλικίες. Όταν καταγράψαμε σαν Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας τα πρώτα περιστατικά, ανακαλύψαμε στα 54 πρώτα περιστατικά, είχαμε στείλει ερωτηματολόγια και τα συμπλήρωναν εκπαιδευτικοί και γονείς από διάφορες περιοχές. Το 10% αφορούσε δημοτικά σχολεία.

Τα υπόλοιπα ήταν γυμνάσια και λύκεια. Στο δημοτικό είχαμε αναγραφές συνθημάτων, σβάστικες κτλ. σε σχολεία και περιπτώσεις εκπαιδευτικών οι οποίοι συμπεριφέρονταν με απαράδεκτο τρόπο σε παιδιά που ήταν από άλλες χώρες.

Τους λέγανε δηλαδή 'φύγε και γύρνα στη χώρα σου' και τέτοια πράγματα. ή να μας έκαναν ρατσιστικά κηρύγματα για λαθρομετανάστες που ευθύνονται για την εγκληματικότητα κτλ. Δεν είναι πλειοψηφικά, είναι μειοψηφικά. Η πλειοψηφία παραμένει σταθερά απέναντι σε αυτές τις ιδέες».

Trend στα σχολεία

«Γενικά νομίζουμε ότι μετά την απελευθέρωση του Ηλία Κασιδιάρη, η οποία προετοιμαζόταν όλο το καλοκαίρι με ένα διθυραμβικό τρόπο, δηλαδή υπήρχαν βιντεάκια στο TikTok, υπήρχαν δημοσιεύσεις οι οποίες μίλαγαν για την απελευθέρωση με ευθείες απειλές δηλαδή. Οπότε ήταν μία κατάσταση την οποία προετοίμαζαν. Και αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε ένα σημείο στο οποίο μέσα σε 15 μέρες έχουμε δύο δολοφονικές επιθέσεις.

Η μία ήταν από μαχαίρι σε αντιφασίστα αθλητή στην Ελευσίνα από μέλη της Προπάτρια, η οποία είναι φασιστική παραφυάδα και ήταν ξεκάθαρη φασιστική ενέργεια, και η δεύτερη ενέργεια ήταν αυτή που είχαμε στο Μεταξουργείο. Δεν γνωρίζουμε ακόμα ποια είναι τα κίνητρα και δεν είναι η δουλειά μας να το γνωρίζουμε, αλλά πραγματικά δεν είναι τυχαίο που όλοι όσοι ακούσαμε το περιστατικό, το πρώτο πράγμα που σκεφτήκαμε είναι ότι μπορεί να είναι μία φασιστική ενέργεια, γιατί είναι τέτοια η περιρρέουσα κατάσταση.

Μιλάμε για μία εγκληματική ενέργεια στο κέντρο της Αθήνας, έξω από σχολείο, εν ώρα λειτουργίας του σχολείου, από μια αγέλη ανηλίκων, οι οποίοι μπορεί να ήταν και ηλικίας γυμνασίου, με μαχαίρι ή μαχαίρια και έναν τόσο άγριο τραυματισμό που το μαχαίρι έφτασε κοντά στον πνεύμονα.

Αυτό, ό,τι κι αν είναι, καταρχάς ως μορφή είναι ξεκάθαρα φασιστική. Και αν μιλάμε για ρατσιστικό κίνητρο, δηλαδή αν μιλάμε για ρατσιστικό υπόβαθρο και δεύτερης ή τρίτης γενιάς μετανάστες, οι οποίοι επιτίθενται με ρατσιστικά κίνητρα σε άλλους μετανάστες, οι οποίοι μπορεί να είναι πιο μαυριδεροί ή μουσουλμάνοι, τότε μιλάμε για μια κατάσταση η οποία έχει ανέβει επίπεδο.

Και χτες μας καταγγέλθηκε για άλλο περιστατικό. Υπήρξε επίθεση από μία φασιστική ομάδα σε κάποιον Αιγύπτιο επίσης. Είχαμε καλέσει, για παράδειγμα, την κυρία Μάγδα Φύσσα σε μια εκδήλωσή μας στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ, η οποία ξεκίνησε την τοποθέτησή της λέγοντας ότι βρισκόταν σε μία παραλία στο Σχινιά και εκεί άκουσε μια παρέα παιδιών οκτώ έως δέκα ετών να φωνάζει “αίμα τιμή, Χρυσή Αυγή”.

Καταλαβαίνετε, μία γυναίκα η οποία δολοφονήθηκε ο γιος της από φασίστες ν’ ακούει από 8χρονα και 10χρονα να φωνάζουν αυτό το σύνθημα. Η ίδια η ύπαρξή μας ως αντιφασιστικό δίκτυο παιδείας αποδεικνύει ότι ακριβώς υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στα σχολεία. Κάποια από τα περιστατικά που έχουμε καταγράψει είναι ανατριχιαστικά. Μιλάμε για ναζιστικούς χαιρετισμούς σε εκπαιδευτικές εκδρομές στα Καλάβρυτα και στο Σκοπευτήριο Καισαριανής.

Υπάρχει η Χρυσή Αυγή, η οποία είπατε ότι δεν υφίσταται ως οργάνωση. Δυστυχώς, όμως, κάνει πολύ συγκροτημένη δουλειά στους μαθητές. Έρχονται με προκηρύξεις και μοιράζουν έξω από τα σχολεία. Δουλεύουν πάρα πολύ μέσω του ίντερνετ. Υπάρχει συγκεκριμένη προκήρυξη, η οποία μιλάει για το Εθνικό Μέτωπο, που είναι το μέτωπο νεολαίας της Χρυσής Αυγής και καλεί τους μικρούς αδελφούς στα θρανία. Είχαν βγάλει ολόκληρη ανακοίνωση μόλις ένα μήνα μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Είναι ένα trend.

Οι περισσότεροι πραγματικά ακολουθούν το trend χωρίς να γνωρίζουν. Υπάρχουν όμως μέσα σε αυτούς και κάποιοι, οι οποίοι γνωρίζουν πάρα πολύ καλά. Είναι μέλη οργανώσεων και φασιστικών παραφυάδων και προσπαθούν να επιστρέψουν στην ελληνική κοινωνία, χρησιμοποιώντας και στοχοποιώντας το πιο ευάλωτο κομμάτι της, που είναι αυτή τη στιγμή η νεολαία. Η μόδα αυτή για να έχει μπορέσει να μπει στα σχολεία, σημαίνει ότι από πίσω υπάρχει μηχανισμός, υπάρχει αλγόριθμος, υπάρχουν χρήματα, υπάρχουν χρηματοδότες».

Υπάρχει μια μήτρα, τα παιδιά κάπου ακούν πράγματα και τα υιοθετούν

«Καταρχάς είναι πολύ άστοχη η επισήμανση περί trend. Γιατί τα παιδιά πλέον έχουν την ανάγκη να ακολουθούν το trend, γιατί κάπως το συνδέουν με την αυταξία τους. Είναι σαν μία ένδειξη ότι αξίζω εάν ακολουθήσω αυτό που κάνουν οι πολλοί. Πλέον έχει μειωθεί το ηλικιακό όριο στο οποίο εισάγεται κανείς στην προεφηβεία.

Από τα 8 πλέον μπορούμε να μιλάμε για προεφηβεία. Και όλα αυτά τα παιδιά, τα οποία, αν φωνάζουν αυτά τα συνθήματα, δεν ξύπνησαν ξαφνικά μία μέρα και τους ήρθε και από κάπου το άκουσαν και το υιοθέτησαν. Υπάρχει μία μήτρα που κάπου εκκολάπτονται αυτά τα παιδιά. Υπάρχουν κάποια σπίτια μέσα στα οποία ακούν και βλέπουν πράγματα.

Τα σπίτια επιτρέπουν την πρόσβαση στην πληροφορία μας πολλές φορές. Και αυτή η συνεχόμενη έκθεση δημιουργεί εξοικείωση και τελικά σου γίνεται κανονικό και ίσως και μέρος της ταυτότητάς σου. Όταν λοιπόν ανήκεις μέσα από αυτό μέσα σε μια ομάδα γιατί έχεις την ανάγκη πάντα να ανήκεις. Οι έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και αν κάποιος έφηβος ή και παιδί ή και νεαρός δυσκολευόταν, είχε ένα δισταγμό στο να προβεί σε μια επιθετική ενέργεια αν ήταν μόνος του. Αν υπάρχει από πίσω ένα κοινό, μια ομάδα που τον παρακολουθεί, τότε υπάρχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να το κάνει.

Γιατί θα αναδειχθεί σε ήρωας μέσα στην ομάδα, γιατί θα ακολουθήσει τη νόρμα της ομάδας. Και κάπως έτσι αυτό συνδέεται με την απελευθέρωση του Κασιδιάρη που λέτε. Γιατί αυτή η απελευθέρωση γι’ αυτούς τους ανθρώπους που ξεκινούν όλο αυτό το κίνημα είναι μια ένδειξη ηρωισμού. Είναι ένας ήρωας ο οποίος τελικά δικαιώνεται και βγαίνει έξω.

Έτσι τον εισπράττουν, έτσι τον παρουσιάζουν και έτσι τον εισπράττουν αυτοί οι οποίοι γίνονται γενίτσαροι μέσα σε αυτές τις ομάδες. Κι όμως, πολλές φορές οι μειοψηφίες αλλάζουν τον κόσμο. Και σε μια κοινωνία κρίσης οι μειοψηφίες φέρνουν την αλλαγή. Γιατί υπάρχει μια πόλωση στα άκρα. Μα αυτό είναι το ιδιαίτερο και η μεγάλη παγίδα.

Ότι αυτή η μαγκιά, την οποία πολλές φορές υποτιμούμε, δημιουργεί τέτοια εξοικείωση που τελικά όταν βρίσκεται το μαχαίρι στο χέρι σου το θεωρείς κανονικό γιατί το έχεις δει τόσες πολλές φορές».

Δεν είναι 3,4 δυστυχώς τα περιστατικά και στην Ελλάδα, ακόμα και αν ήταν 3,4 είναι πάρα πολύ μεγάλο το ποσοστό. Δεν είμαστε ένας τεράστιος πληθυσμός και δεν μπορούμε να μιλάμε για τόσο μικρές ηλικίες, να έχουν πρόσβαση σε βίαιες συμπεριφορές τόσο νωρίς και βλέπουμε ότι το ηλικιακό όριο ολοένα και πέφτει και η βία ολοένα και αυξάνεται.

Έρχονται γονείς στο γραφείο και μου λένε για τα παιδιά τους που είναι έφηβα ή και στο δημοτικό. Δεν ξέρω πώς να τα φροντίσω. Τι να κάνω; Να πάρω το παιδί μου και να το πάω σε ένα άλλο σχολείο και να του δείξω ότι τελικά εσύ είσαι το πρόβλημα; Αυτός που φεύγει, όταν το ίδιο το σχολείο πολλές φορές δεν έχει τα μέσα να προστατεύσει το παιδί μου και πηγαίνει κάθε μέρα και τρώει ξύλο. Βγαίνει από το σχολείο και σου λέει είναι έξω από το σχολείο, δεν μπορώ να κάνω κάτι».